Sống khoẻ

Hạ canxi máu là gì? Điều trị như thế nào?

Hạ canxi máu có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Tình trạng còi xương, chậm phát triển chiều cao, hay khóc đêm, vã mồ hôi trộm,… là những dấu hiệu thường gặp ở trẻ bị thiếu canxi máu. Còn ở người lớn thì sự tụt giảm nồng độ canxi trong máu có thể gây ra loãng xương, thoái hóa cột sống,…

1. Thế nào là hạ canxi máu?

Hạ canxi máu, hay còn gọi là hạ canxi đường huyết là tình trạng nồng độ canxi máu có giá trị thấp hơn giới hạn bình thường. Nói một cách chính xác, hạ canxi máu được định nghĩa khi nồng độ canxi huyết thanh toàn phần thấp hơn 8.8 mg/dl (2.2 mmol/l) với điều kiện protein huyết tương bình thường, hay nồng độ canxi ion hóa dưới 4.7 mg/dl (1.17mmol/l).

Hạ canxi máuHạ canxi máu là khi nồng độ canxi huyết thanh toàn phần thấp hơn mức quy định

Hạ canxi máu có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Tình trạng còi xương, chậm phát triển chiều cao, hay khóc đêm, vã mồ hôi trộm,… là những dấu hiệu thường gặp ở trẻ bị thiếu canxi máu. Còn ở người lớn thì sự tụt giảm nồng độ canxi trong máu có thể gây ra loãng xương, thoái hóa cột sống,…

2. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng hạ canxi máu

  • Cung cấp canxi không đủ: trẻ em giai đoạn phát triển nhanh, phụ nữ có thai hay phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ là những đối tượng có nhu cầu canxi cao, nếu không được bổ sung canxi đầy đủ thì có thể xảy ra tình trạng hạ canxi máu.
  • Suy tuyến cận giáp: giảm hormon PTH dẫn đến hạ canxi máu, tăng phospho máu, có thể đưa đến triệu chứng mạn tính của hạ canxi máu. Thiểu năng tuyến giáp có thể là hậu quả của sự nhầm lẫn trong phẫu thuật cắt tuyến giáp.
  • Thiếu vitamin D: việc cung cấp không đủ Vitamin D hoặc tình trạng ruột kém hấp thu có thể là nguyên nhân của hạ canxi máu. Tác dụng phụ của một số thuốc như phenobarbital, rifampicin,… hoặc ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời cũng có thể gây ra rối loạn chuyển hóa Vitamin D, dẫn đến hạ canxi máu.
  • Thiếu Magnesi: Ruột kém hấp thu, nghiện rượu,… có thể là khiến cho nồng độ Magnesi trong máu giảm. Tình trạng hạ Magnesi máu liên quan đến sự thiếu PTH tương đối và gây ra các triệu chứng của hạ canxi máu.
  • Bệnh lý tại thận: Các bất thường tại ống thận như hội chứng Fanconi, chứng nhiễm toan ống lượn xa có thể là nguyên nhân gây mất canxi qua thận hay giảm chuyển hóa Vitamin D. Hạ canxi máu cũng có thể xuất phát từ nguyên nhân suy thận, đó là hậu quả của việc tổn thương các tế bào thận gây giảm tổng hợp 1,25(OH)2D3 hay do thận giảm bài tiết phosphate gây tăng chất này trong máu.
  • Viêm tụy cấp: tổ chức tụy bị viêm giải phóng nhiều sản phẩm phân hủy mỡ, tạo chelate với canxi, làm giảm nồng độ canxi trong máu.

viêm tủy cấpKhi bị viêm tủy cấp, chelate với canxi, làm giảm nồng độ canxi trong máu

  • Hạ protein máu: làm giảm lượng canxi gắn với protein, nhưng lượng canxi ion hóa không đổi, nên không biểu hiện triệu chứng hạ canxi máu trên lâm sàng (hạ canxi máu giả tạo).
  • Các nguyên nhân khác: Nhiễm trùng huyết, tăng tiết calcitonin, tăng phản ứng tạo chelat trong lòng mạch, tăng phosphate máu, do thuốc, tăng lắng canxi ngoài lòng mạch,…

3. Triệu chứng của hạ canxi máu

Một số người không có bất kỳ triệu chứng hoặc dấu hiệu tụt canxi máu. Do bệnh ảnh hưởng đến hệ thần kinh, trẻ sơ sinh mắc bệnh có thể bị co giật hoặc run. Người lớn có triệu chứng có thể gặp:

  • Cứng cơ bắp.
  • Co thắt cơ bắp.
  • Dị cảm hoặc cảm giác ghim và kim ở chi dưới.
  • Thay đổi tâm trạng, chẳng hạn như lo âu, trầm cảm hoặc khó chịu
  • Vấn đề về trí nhớ.
  • Huyết áp thấp.
  • Khó nói hoặc nuốt.
  • Mệt mỏi.
  • Parkinson
  • Phù gai thị hoặc sưng đĩa quang.

Các triệu chứng của tình trạng tụt canxi máu nặng là:

  • Co giật.
  • Chứng loạn nhịp tim.
  • Suy tim sung huyết.
  • Co thắt thanh quản.

suy tim sung huyếtTình trạng tụt canxi máu nặng có thể dẫn đến suy tim sung huyết

Các triệu chứng lâu dài của tụt canxi máu bao gồm:

  • Da khô.
  • Móng tay dễ gãy.
  • Sỏi thận hoặc tiền gửi canxi khác trong cơ thể.
  • Chứng mất trí.
  • Đục thủy tinh thể.
  • Eczema.

Có thể có một số triệu chứng không được liệt kê ở trên. Nếu bạn có bất kỳ mối quan tâm nào về triệu chứng, vui lòng tham khảo ý kiến ​​bác sĩ.

4. Các biện pháp điều trị phòng ngừa bệnh hạ canxi máu

4.1. Điều trị

Hạ canxi máu, đặc biệt là khi không biểu hiện triệu chứng có thể tự hồi phục mà không cần đến điều trị. Bác sĩ sẽ quyết định việc điều trị cho bệnh nhân khi có chẩn đoán hạ canxi máu. Điều trị cụ thể như sau:

  • Bổ sung canxi qua đường tĩnh mạch: được chỉ định đối với hạ canxi máu cấp. Đường tĩnh mạch sẽ giúp khôi phục và bổ sung lượng canxi thiếu hụt trong cơ thể một cách nhanh chóng.

Bổ sung canxiBổ sung canxi qua đường tĩnh mạch

  • Bổ sung canxi bằng đường uống.
  • Theo dõi, giám sát của đội ngũ y tế.
  • Điều trị bệnh nền: đối với hạ canxi máu do bệnh nguyên trước đó.

4.2. Phòng ngừa

  • Một chế độ dinh dưỡng cung cấp đủ canxi có thể giúp giảm nguy cơ hạ canxi máu. Các thực phẩm giàu canxi có thể kể đến bao gồm các loại hải sản như tôm, cua, sò, mực,… hay sữa và các chế phẩm từ sữa. Chỉ nên bổ sung viên canxi khi có chỉ định của bác sĩ.
  • Việc tắm nắng buổi sáng cũng rất quan trọng trong việc chuyển hóa Vitamin D, giảm thiểu tình trạng hạ canxi máu.
  • Hạn chế bia rượu, cà phê, muối vì chúng giảm khả năng hấp thu canxi của cơ thể.

Xem thêm: Khi bị hạ canxi máu, cần làm gì?


Tags
Close