Bệnh ở trẻ

Bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh được điều trị như thế nào?

Bệnh tay chân miệng là bệnh phổ biến ở trẻ dưới 5 tuổi và không quá nguy hiểm, gây ra bởi một trong những nhóm virus coxsackie, là một bệnh lành tính và có thể tự khỏi. Tuy nhiên, với các bé sơ sinh, bệnh dễ trở nặng và để lại biến chứng.

1. Bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh là gì?

Bệnh tay chân miệng là bệnh dịch phổ biến ở Việt Nam. Bệnh thường bùng phát vào mùa hè và thời điềm giao mùa từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 8 đến tháng 11.

Bệnh tay chân miệngBệnh tay chân miệng do các virus thuộc nhóm Enterovirus mà chủ yếu là Coxsackie gây ra

Nguyên nhân gây bệnh do các virus thuộc nhóm Enterovirus mà chủ yếu là Coxsackie gây ra. Đặc biệt nếu trẻ nhiễm virus Enterovirus 71 thì nguy cơ gặp biến chứng như viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi,… dẫn đến tử vong là rất cao. Ở trẻ sơ sinh, bệnh thường gặp phổ biến nhất vào mùa hè. Trẻ bị bệnh do có sức đề kháng kém hoặc lây bệnh từ các trẻ khác.

2. Triệu chứng tay chân miệng ở trẻ sơ sinh

Triệu chứng rõ ràng nhất của bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh là các vết phồng rộp trên da. Nhưng trước khi những nốt ban phỏng nước xuất hiện, các bé cũng có thể bị đau họng, sốt và đau bụng. Sau đó một vài ngày, phụ huynh sẽ nhận thấy các đặc điểm sau:

  • Miệng: Xuất hiện những đốm đỏ trên lưỡi và bên trong miệng của bé. Các đốm này sẽ dần chuyển thành những mụn nước lớn hơn, màu vàng xám có viền đỏ.
  • Tay và chân: Xuất hiện những đốm nhỏ màu đỏ nổi trên ngón tay, lưng hoặc lòng bàn tay, lòng bàn chân và ngón chân của bé. Các đốm này có thể gây đau và ngứa, sau đó chuyển thành những mụn nước có màu xám ở giữa.

Các vết mụn trên trông giống như nốt phát ban đỏ phồng to và bỏng nước, thỉnh thoảng còn lan ra chân, mông và bẹn của trẻ sơ sinh. Các bé mắc bệnh có thể kém ăn (nếu bé đang ở giai đoạn ăn dặm) hoặc bỏ bú vì những mụn nước trong miệng gây sưng đau, khó chịu.

Trẻ bỏ búTrẻ bỏ bú hoặc biếng ăn do những mụn nước trong miệng gây sưng đau, khó chịu

3. Trẻ sơ sinh bị bệnh tay chân miệng có nguy hiểm không?

Thông thường, bệnh tay chân miệng sẽ tự khỏi sau 7 – 10 ngày. Tuy nhiên, với trẻ sơ sinh có sức đề kháng kém, bố mẹ không nên coi thường bệnh. Khi trẻ bị bệnh nhẹ với các dấu hiệu như sốt, lười bú, có nốt phỏng xuất hiện trên da tay, chân, miệng,… bố mẹ có thể điều trị bệnh cho bé tại nhà.

Tuy nhiên, khi bệnh trở nặng với các triệu chứng như: sốt cao trên 38.5 độ C, bé quấy khóc liên tục, các nốt phỏng ở tay, chân, miệng nhiều hơn, có mủ và vỡ ra,… cha mẹ cần đưa bé đến bệnh viện ngay để được khám và điều trị kịp thời. Để bệnh nặng bé có thể mắc phải các biến chứng nguy hiểm như: nhiễm độc thần kinh, viêm màng não, phù phổi,…. Thậm chí, trẻ sơ sinh bị bệnh tay chân miệng còn có nguy cơ tử vong nếu không được điều trị.

viêm màng nãoBệnh nặng có thể gây ra biến chứng nguy hiểm như viêm màng não,…

Bệnh tay chân miệng có lây không?

Bệnh tay chân miệng là bệnh do virus gây ra  vì vậy chúng lây lan rất nhanh và có nguy cơ bùng phát thành dịch bệnh. Trẻ sơ sinh chưa đến nhà trẻ nên khả năng truyền bệnh cho trẻ khác không cao.

Tuy nhiên, nếu trẻ dùng chung đồ dùng với trẻ khác, virus sẽ rất dễ dàng lây lan. Bé cũng có nguy cơ mắc bệnh do virus mang trên cá thể người lớn lây nhiễm cho bé.

4. Chẩn đoán và điều trị tay chân miệng ở trẻ sơ sinh

4.1. Chẩn đoán

Để chẩn đoán bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh, bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng của bé và kiểm tra các vết loét hoặc phát ban. Đôi khi cần làm thêm xét nghiệm virus bằng cách lấy một miếng gạc họng hoặc mẫu phân hay máu để chắc chắn hơn.

Xét nghiệm virusXét nghiệm virus để chẩn đoán bệnh tay chân miệng

Sẽ mất khoảng từ một tuần đến 10 ngày để các nốt ban biến mất hoàn toàn và những triệu chứng đi kèm khác dịu đi. Trong thời gian này, trẻ sơ sinh có thể sẽ rất khó chịu và thường hay quấy khóc.

4.2. Điều trị

Phụ huynh nên tham khảo cách chăm sóc trẻ bị bệnh tay chân miệng như sau:

Bé bị đau khi ăn hoặc bú:

Nên chia nhỏ các bữa ăn và tăng tần suất ăn thường xuyên hơn. Mẹ có thể tiếp tục cho con bú vì những mụn nước ở miệng của bé sẽ không lây truyền qua núm vú và khiến mẹ mắc bệnh. Đối với trẻ sơ sinh dùng sữa công thức thì nên bổ sung thêm nước cho bé.

Bé ăn dặm:

Cho bé dùng thức ăn mềm, dễ nuốt, chẳng hạn như khoai tây nghiền hoặc súp. Không để bé ăn thực phẩm cay hoặc uống nước ép có vị chua vì có thể làm tăng cơn đau miệng.

Gel bôi giảm đau khi mọc răng:

Có thể dùng loại gel này để làm dịu các cơn đau do mụn nước trong miệng bé sau khi tham khảo ý kiến của dược sĩ tại nhà thuốc. Xoa một ít gel tại những vị trí có vết loét trên nướu, lưỡi và bên trong má của trẻ sơ sinh.

Thuốc hạ sốt:

hạ sốt cho trẻSử dụng thuốc hạ sốt cho trẻ sơ sinh

Paracetamol hoặc ibuprofen cho trẻ sơ sinh có tác dụng giúp giảm đau và hạ sốt. Phụ huynh có thể cho trẻ sơ sinh 2 tháng tuổi trở lên uống paracetamol nếu bé không sinh non và nặng hơn 4kg. Dùng ibuprofen nếu bé được 3 tháng tuổi trở lên và nặng ít nhất 5kg. Cần lưu ý đọc kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất trên bao bì và hỏi bác sĩ/dược sĩ để được tư vấn về liều lượng dùng thuốc giảm đau hạ sốt thích hợp nhất cho con em mình.

Tắm rửa nhẹ nhàng:

Khi tắm cho bé cần lưu ý lau rửa nhẹ nhàng vì những vùng da bị tổn thương có thể rất đau. Cố gắng không làm bể bất kỳ mụn nước nào của bé để tránh dịch lỏng rò rỉ gây nhiễm trùng.

Cách ly và cho trẻ nghỉ ngơi:

Nếu trẻ sơ sinh đã đi nhà trẻ hoặc được gửi đến những nơi chăm sóc trẻ em, bố mẹ nên giữ con ở nhà cho đến khi bé khỏi bệnh và khỏe hơn. Đôi khi trẻ sơ sinh không cần bị cách ly hoàn toàn cho đến khi vết loét biến mất, tuy nhiên nên trao đổi với giáo viên hoặc người giữ trẻ trước khi cho bé đi học trở lại.

4.3. Khi nào nên đưa bé đi khám bác sĩ?

Phụ huynh không cần phải đưa trẻ sơ sinh bị bệnh tay chân miệng đến bệnh viện ngay vì bệnh sẽ tự khỏi sau khi đã qua hết các giai đoạn. Bệnh tay chân miệng ở trẻ không thể điều trị bằng kháng sinh bởi nguyên nhân gây bệnh là do virus.

Nhưng đôi khi tay chân miệng ở trẻ sơ sinh lại gây ra một số vấn đề nghiêm trọng hơn cần đến sự can thiệp của bác sĩ. Chẳng hạn như trẻ sơ sinh có thể bị mất nước nếu các triệu chứng khiến bé quá khó chịu và không uống đủ nước. Nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ nếu phát hiện bé có những dấu hiệu sau:

  • Lừ đừ và uể oải.
  • Khóc la, quấy.
  • Tã khô hơn bình thường do tiểu ít.
  • Nước tiểu màu vàng đậm.
  • Tay chân lạnh.
  • Sốt cao liên tục (≥ 38 độ C đối với các bé dưới 3 tháng tuổi và ≥ 39 độ C đối với các bé 3 – 6 tháng tuổi).

nhiễm trùng thứ cấpCần lập tức đưa bé đến bệnh viện nếu phát hiện những dấu hiệu nhiễm trùng thứ cấp

Mặc dù khá hiếm song các vết loét do bệnh tay chân miệng gây ra vẫn có thể bị nhiễm trùng (nhiễm trùng thứ cấp) và cần điều trị bằng kháng sinh để loại bỏ vi khuẩn theo yêu cầu của bác sĩ. Cần lập tức đưa bé đến bệnh viện nếu phát hiện những dấu hiệu nhiễm trùng thứ cấp như sau:

  • Da của bé trở nên rất đau, sưng đỏ và nóng.
  • Các mụn nước bắt đầu rỉ mủ có màu vàng thay vì chất lỏng trong suốt.
  • Các triệu chứng diễn tiến nghiệm trọng hơn, không thuyên giảm hoặc cải thiện sau 7 – 10 ngày.

Khi da của bé bắt đầu bong tróc là dấu hiệu cho thấy các vết loét dần hồi phục và trẻ sơ sinh đã cảm thấy đỡ hơn. Tuy nhiên, nên đeo găng tay và mang vớ để tránh bé gãi, kết hợp thoa kem bôi mềm da để làm dịu làn da cho trẻ sơ sinh.

Có trường hợp, trẻ sơ sinh và trẻ em bị rụng đi móng tay hoặc móng chân vài tuần sau khi đã hết bệnh, đặc biệt là nếu đã từng mọc mụn nước to. Điều này có thể khiến nhiều phụ huynh hốt hoảng, tuy nhiên không cần quá lo lắng vì móng tay của bé sẽ tự mọc lại sau đó mà không cần can thiệp y tế.

5. Phòng bệnh tay chân miệng cho bé sơ sinh như thế nào?

Để đảm bảo trẻ sơ sinh không bị bệnh tay chân miệng, bố mẹ có thể phòng bệnh cho bé bằng các biện pháp đơn giản sau:

Vệ sinh đồ chơi của trẻVệ sinh đồ chơi của trẻ

  • Vệ sinh sạch sẽ đồ dùng ăn uống, đồ chơi của trẻ. Tiệt trùng đồ dùng của trẻ bằng nước sôi trước khi sử dụng
  • Tuyệt đối không được cho trẻ tiếp xúc với trẻ bị bệnh hoặc nghi ngờ nhiễm bệnh
  • Trước khi bế bé, cho bé ăn cha mẹ cần rửa tay bằng xà phòng để diệt sạch vi khuẩn
  • Khi người lớn bị cúm, sốt hay mắc các bệnh truyền nhiễm khác, tuyệt đối không được ôm, hôn, bế trẻ
  • Tăng cường sức đề kháng cho bé bằng việc bổ sung vitamin, khoáng chất để bé khỏe mạnh hơn.

Xem thêm: Bệnh tay chân miệng ở trẻ, bố mẹ không nên chủ quan!

banner-qc

Tags
Close