Tình trạng thiếu sắt khi mang thai một trong những  vấn đề sức khỏe cộng đồng được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhiều lần lên tiếng cảnh báo. Và luôn là chủ đề nóng hổi và luôn được thông tin đến cộng đồng. Và nay Nutri Miền Nam tổng hợp lại những khuyến cáo được WHO công bố để phụ nữ mang thai hay các chị em đang ý định sẽ mang thai có những kiến thức trang bị để bước vào thời kỳ mang thai khỏe mạnh. Cuối cùng, tìm hiểu rõ hơn về sắt Ferric IP của Nutri Miền Nam có phải là giải pháp đồng hành với mẹ bầu trong suốt thai kỳ hay không?

TỶ LỆ ĐÁNG BÁO ĐỘNG CỦA THIẾU SẮT KHI MANG THAI

Theo WHO, hơn 40% phụ nữ mang thai trên toàn cầu bị thiếu máu, mà nguyên nhân chủ yếu là thiếu sắt. Ở các quốc gia đang phát triển, con số này thậm chí có thể vượt ngưỡng 50%. 

Theo 1 nghiên cứu vào năm 2020 tại Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng diễn ra trong vòng 6 tháng với hơn 180 sản phụ được thăm khám có những có số đáng báo động. Cụ thể: “Tỷ lệ thiếu máu ở phụ nữ mang thai đến khám tại bệnh viện Phụ Sản – Nhi Đà Nẵng là 37,2%, thiếu Ferritin là 10%, thiếu máu thiếu sắt 23,9%”

Dù đã nhiều thập kỷ trôi qua, việc tuyên truyền về việc chăm sóc sức khỏe thai sản vẫn là đề tài luôn được quan tâm. Đặc biệt, việc thiếu sắt trong giai đoạn mang thai là điều luôn được nhắc đi nhắc lại vì đó là một mối quan tâm đặc biệt nhất.

Nhưng có 1 điều đáng lo ngại là phần lớn mẹ bầu không nhận ra mình đang thiếu sắt cho đến khi đi xét nghiệm hoặc khi cơ thể đã xuất hiện nhiều biểu hiện rõ rệt.

Trong thai kỳ, nhu cầu sắt của người mẹ tăng gấp 2–3 lần so với bình thường để:

• Tăng thể tích máu của mẹ từ 305-% so với bình thường
• Đảm bảo cung cấp oxy cho thai nhi do sắt một trong những thành phần cấu tạo hemoglobin
• Dự trữ sắt cho bé trong những tháng đầu sau sinh

Nếu không được đáp ứng kịp thời, tình trạng mẹ bầu thiếu sắt sẽ diễn ra âm thầm nhưng kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thai kỳ.

HỆ LỤY SỨC KHỎE KHI THIẾU SẮT MANG THAI

Sắt có vai trò quan trọng nắm giữ vai trò duy trì và phát triển sự sống bởi vì sắt là 1 trong những thành phần của Hemogloin – protein có trong tế bào hồng với chức năng là vận chuyển oxy đi nuôi khắp cơ thể. Ngoài ra, sắt tham gia trực tiếp vào hệ dẫn truyền thần kinh và phát triển của não bộ, tăng cường hệ miễn dịch. Nếu như khi cơ thể mẹ bầu thiếu sắt thì sẽ ảnh hưởng như thế nào?

1. Đối với mẹ bầu

Thiếu sắt khiến khả năng vận chuyển oxy trong máu suy giảm, dẫn đến hàng loạt hệ lụy:

• Mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, hoa mắt
• Khó tập trung, suy giảm trí nhớ
• Tăng nguy cơ nhiễm trùng do miễn dịch suy yếu
• Nguy cơ cao băng huyết sau sinh
• Thời gian hồi phục sau sinh lâu hơn 

Đặc biệt, tình trạng thiếu sắt nặng có thể khiến mẹ bầu thiếu máu nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tim mạch và khả năng chịu đựng trong quá trình chuyển dạ.

2. Đối với thai nhi

Không chỉ mẹ, thai nhi thiếu sắt cũng phải đối mặt với nhiều nguy cơ:

• Chậm phát triển trong tử cung
• Nguy cơ sinh non, nhẹ cân
• Giảm dự trữ sắt bẩm sinh
• Ảnh hưởng đến phát triển não bộ và nhận thức sau này

Nhiều nghiên cứu cho thấy, trẻ sinh ra từ mẹ thiếu sắt trong thai kỳ có nguy cơ chậm phát triển trí tuệ và vận động cao hơn trong những năm đầu đời

CÁC DẤU HIỆU CỦA MẸ BẦU KHI THIẾU SẮT

Dấu hiện thiếu sắt rất khó nhận ra vì có một số dấu hiệu gần giống với các dấu hiệu mang thai thông thường. Và dưới đây một số các biểu hiện mẹ bầu có thể tham khảo để có phương pháp để chăm sóc sức khỏe của chính mình và thai nhi. Bao gồm:

• Mệt mỏi dai dẳng, ngủ không đủ vẫn thấy uể oải
• Da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt
• Tim đập nhanh, khó thở khi vận động nhẹ
• Chóng mặt, choáng váng khi thay đổi tư thế
• Rụng tóc nhiều hơn bình thường
• Thèm ăn những thứ không phải thực phẩm (đá lạnh, đất, phấn…)

Dù có hay không có dấu hiệu trên thì vẫn nên khám theo định kì như được hướng dẫn và làm xét nghiệm kiểm tra các nồng độ sắt trong máu để ngăn ngừa tình trạng thiếu máu do thiếu sắt. 

Các xét nghiệm mẹ bầu có thể tham khảo:

Xét nghiệm ferritin giúp:

• Đánh giá cơ thể có đang thiếu sắt hay không, kể cả khi chưa bị thiếu máu.
• Phát hiện thiếu sắt tiềm ẩn – giai đoạn sớm mà hemoglobin vẫn còn bình thường.
• Theo dõi hiệu quả của quá trình bổ sung sắt (trong đó có các dạng như sắt ferric ip).

Xét nghiệm hemoglobin giúp:

• Xác định mẹ bầu có bị thiếu máu hay không
• Đánh giá mức độ nặng – nhẹ của thiếu máu
• Theo dõi đáp ứng điều trị khi bổ sung sắt

Và từ đó tìm ra phương pháp bổ sung sắt hợp lý cho mẹ bầu

CÁC PHƯƠNG PHÁP BỔ SUNG SẮT NHƯ THẾ NÀO HỢP LÝ

1. Bổ sung sắt từ thực phẩm

Một chế độ ăn giàu sắt là nền tảng quan trọng:

• Thịt đỏ, gan động vật
• Hải sản (hàu, cá)
• Rau xanh đậm (rau bina, cải bó xôi)
• Các loại đậu, hạt
  

Các khẩu phần ăn vẫn đảm bảo đủ 4 nhóm chất cơ bản: đạm, đường, béo, vitamin & khoáng chất. Cần lựa chọn các sản phẩm giàu sắt để bổ sung. Tuy nhiên, sắt từ thực phẩm khó đáp ứng đủ nhu cầu cao của thai kỳ, đặc biệt ở tam cá nguyệt thứ 2 và 3. 

2. Bổ sung sắt bằng sản phẩm hỗ trợ

Đây là giải pháp được WHO và các hiệp hội sản phụ khoa khuyến nghị. Tuy nhiên, không phải loại sắt nào cũng phù hợp cho mẹ bầu. Nhiều người gặp tình trạng:

• Buồn nôn, táo bón
• Đau dạ dày
• Khó hấp thu, uống lâu nhưng chỉ số sắt cải thiện chậm

Chính vì vậy, các dạng sắt thế hệ mới như sắt ferric ip ngày càng được quan tâm.

SẮT FERRIC IP – SẮT HỮU CƠ THẾ HỆ MỚI GIẢI PHÁP AN TOÀN CHO MẸ BẦU

Sắt ferric ip (Ferric Iron Polymaltose) là dạng sắt (III) được gắn với phức hợp polymaltose, mang lại nhiều ưu điểm nổi bật:

• Hấp thu theo nhu cầu cơ thể, hạn chế dư thừa
• Ít gây kích ứng dạ dày, giảm táo bón và buồn nôn
• Phù hợp sử dụng lâu dài trong thai kỳ
• An toàn cho cả mẹ và thai nhi

Khác với nhiều dạng sắt truyền thống, sắt ferric ip không phụ thuộc nhiều vào môi trường acid dạ dày, giúp quá trình bổ sung sắt trở nên nhẹ nhàng và bền vững hơn.

Hiện nay, nhiều phác đồ chăm sóc thai kỳ đã ưu tiên lựa chọn ferric ip cho nhóm mẹ bầu có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc từng gặp tác dụng phụ khi uống sắt trước đó.

LƯU Ý KHI BỔ SUNG SẮT CHO MẸ BẦU 

Để việc bổ sung sắt đạt hiệu quả tối ưu, mẹ bầu cần lưu ý:

• Uống sắt theo chỉ định của bác sĩ
• Không tự ý tăng liều
• Tránh uống sắt cùng sữa, trà, cà phê
• Kết hợp vitamin C để tăng hấp thu
• Theo dõi chỉ số máu định kỳ

Sắt Ferric IP là một trong những lựa chọn có thể giúp mẹ bầu duy trì bổ sung đều đặn mà không lo gián đoạn vì tác dụng phụ.

Trên đây là bài tổng hợp các nội dung mà bạn cần tìm hiểu về các cảnh báo và những hệ lụy nếu thiếu sắt ở trong thai kỳ. Nếu tìm hiểu thêm về sắt Ferric IP của Nutri Miền Nam tham khảo ở: nutrimienam.com