Sống khoẻ

Sử dụng chất chống oxy hóa quá nhiều có tác hại gì?

Có nhiều loại trái cây và rau quả giàu chất chống oxy hóa, có liên quan đến nhiều lợi ích sức khỏe. Tuy nhiên, có một số bằng chứng cho thấy việc sử dụng chất chống oxy hóa có thể làm cho cơ thể trở nên mất cân bằng.

1. Những thực phẩm giàu chất chống oxy hóa

Cơ thể có thể tự sản sinh các phân tử trên nhưng số lượng rất ít. Do đó, phần lớn hoạt chất này trong cơ thể bạn sẽ đến từ những loại thực phẩm mà bạn ăn. Theo đánh giá từ nhiều chuyên gia dinh dưỡng, thực vật là nhóm thực phẩm giàu chất chống oxy hóa nhất, đặc biệt là trái cây và rau xanh.

thực phẩm giàu chất chống oxy hóaThực vật là nhóm thực phẩm giàu chất chống oxy hóa nhất

Để có được lượng hoạt chất thiết yếu nhằm đối phó với gốc tự do, bạn nên cân nhắc việc bổ sung các thực phẩm dưới đây vào thực đơn ăn uống hàng ngày:

  • Vitamin A: sữa và những sản phẩm từ sữa, trứng và gan.
  • Vitamin C: có trong hầu hết trái cây và rau củ quả, đặc biệt là quả mọng, cam và ớt chuông.
  • Vitamin E: các loại hạt, dầu thực vật và rau xanh.
  • Beta-carotene: trái cây và rau củ quả có màu sắc rực rỡ, chẳng hạn như cà rốt, đậu Hà Lan, cải bó xôi, xoài, cà tím…
  • Lycopene: trái cây và quả có màu hồng hoặc đỏ, bao gồm cà chua, nho đỏ, dưa hấu và lựu.
  • Lutein: rau xanh, ngô (bắp), đu đủ và cam.
  • Selenium: ngũ cốc (gạo, ngô, lúa mì…), các loại hạt và đậu (đậu đen, đậu tây), trứng và phô mai.

Trong đó, thực phẩm có màu sắc phong phú, rực rỡ thường chứa nhiều “kẻ thu thập gốc tự do” nhất, như:

  • Việt quất.
  • Táo.
  • Súp lơ xanh.
  • Cải bó xôi.
  • Đậu lăng.

Ngoài những loại trên, một số thực phẩm khác cũng nhận được đánh giá cao từ các nhà nghiên cứu về khả năng cung cấp chất chống oxy hóa, chẳng hạn như:

  • Trà xanh và trà đen.
  • Chocolate đen.
  • Câu kỷ tử.

2. Tác hại khi sử dụng chất chống oxy hóa quá nhiều

Những bất lợi lên sức khỏe từ việc sử dụng chất chống oxy hóa quá nhiều vượt xa những lợi ích của chúng.

2.1. Giảm hiệu suất tập thể thao

giảm hiệu suất tập thể thaoSử dụng chất chống oxy hóa quá nhiều có thề ảnh hưởng đến hiệu suất tập thể thao

Cơ thể con người tạo ra các gốc tự do như một sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa năng lượng trong khi tập thể thao. Khi tập luyện với mức độ càng cao và trong thời gian dài, cơ thể càng tạo ra nhiều gốc tự do.

Các gốc tự do có thể góp phần gây ra mệt mỏi và tổn thương cơ bắp, nên nhiều người cho rằng việc sử dụng chất chống oxy hóa có thể làm giảm tác dụng có hại của gốc tự do này, do đó cải thiện hiệu suất tập thể dục và phục hồi cơ bắp.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng chất chống oxy hóa – cụ thể là vitamin C và E – có thể can thiệp vào quá tình cơ thể thích nghi với cường độ tập thể dục và thậm chí loại bỏ một số lợi ích sức khỏe liên quan đến tập thể dục

2.2. Tăng nguy cơ ung thư

Stress oxy hóa gây ra bởi các gốc tự do trong cơ thể được cho là một nguyên nhân gây ra sự phát triển của bệnh ung thư.

Kể từ khi chất chống oxy hóa được cho là có khả năng vô hiệu hóa các gốc tự do, việc sử dụng chất chống oxy hóa đã được suy đoán có khả năng làm giảm nguy cơ phát triển hoặc tử vong do ung thư.

Sử dụng chất chống oxy hóa quá nhiềuSử dụng chất chống oxy hóa quá nhiều có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư

Tuy nhiên, một số phân tích tổng hợp đã chỉ ra rằng việc sử dụng chất chống oxy hóa không làm giảm nguy cơ mắc nhiều loại bệnh ung thư cũng như giảm nguy cơ tử vong do. Trên thực tế, việc sử dụng sản phẩm bổ sung chất chống oxy hóa không đúng cách thậm chí có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư.

Ngoài ra, một số phân tích tổng hợp đã phát hiện ra rằng bổ sung beta-carotene, tiền chất của vitamin A, làm tăng nguy cơ ung thư bàng quang và ung thư phổi ở những người có thói quen hút thuốc.

Đối với Selen, chất chống oxy hóa này có thể giúp ngăn ngừa ung thư ở những người có hàm lượng khoáng chất thấp hoặc ở những người có nguy cơ mắc ung thư cao. Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu y học hơn trước khi có thể khuyến nghị sử dụng selen cho mục đích này.

2.3. Gây dị tật bẩm sinh

Vitamin A là chất dinh dưỡng rất quan trọng cho sự tăng trưởng và phát triển của thai nhi, nhưng khi sử dụng ở liều cao, việc bổ sung vitamin A có thể làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh.

tăng nguy cơ dị tật bẩm sinhViệc bổ sung vitamin A có thể làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh

Do đó, phụ nữ mang thai thường không nên bổ sung vitamin A liều cao.

Những chất bổ sung này chỉ được khuyến nghị cho phụ nữ mang thai ở những khu vực thiếu vitamin A, như ở Châu Phi và Đông Nam Á.

Beta-carotene, tiền chất của vitamin A, không được chứng minh là dẫn đến dị tật bẩm sinh. Nhưng vì việc bổ sung loại chất này có liên quan đến ung thư, phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng beta-carotene.

Xem thêm: Bổ sung chất chống oxy hóa đúng cách đem lại nhiều lợi ích sức khỏe


Tags
Close