Bệnh ở trẻ

Bé bị ho có đờm, khò khè phải làm thế nào?

Trẻ sơ sinh rất dễ mắc các vấn đề về hô hấp, trong đó có tình trạng trẻ sơ sinh bị ho có đờm. Điều này khiến trẻ ăn dễ bị nôn trớ, bỏ ăn, khó chịu. Cha mẹ không nên chủ quan bởi đây có thể là dấu hiệu của bệnh viêm phổi rất nguy hiểm.

1. Ho có đờm là gì?

Ho là một phản xạ tự nhiên của cơ thể giúp đẩy chất nhầy, dịch đờm ra ngoài giúp thông thoáng đường thở. Cơn ho xảy ra đơn thuần khi bụi bẩn, chất gây ô nhiễm, chất gây dị ứng, khói thuốc xâm nhập vào cơ thể hoặc do tác nhân vi khuẩn, virus trong các bệnh đường hô hấp. Chính những nguyên nhân này gây tăng tiết chất nhầy, đờm, dịch ở niêm mạc đường hô hấp. Lúc này, cơn ho xuất hiện giúp đẩy các chất tiết ra ngoài.

Ho có đờmHo có đờm là tình trạng thường gặp ở trẻ nhỏ

Các tác nhân xâm nhập vào đường thở gây ra phản ứng viêm. Ở giai đoạn đầu, viêm diễn ra nhẹ, gần như không có triệu chứng. Càng về sau, quá trình xơ hóa và tái cơ cấu niêm mạc diễn ra làm cho niêm mạc đường thở bị tăng sinh, phì đại mất đi sự đàn hồi gây suy giảm chức năng hô hấp.

Viêm tiến triển được biểu hiện ra ngoài qua các cơn ho, kết hợp với các triệu chứng khác như tức ngực, khó thở, sốt cao. Niêm mạc bị kích thích liên tục làm cơn ho diễn ra giai dẳng khó dứt. Nếu cơn ho kéo dài sẽ gây ra các biến chứng khác nguy hiểm và khó khăn hơn trong việc điều trị bệnh.

2. Dấu hiệu ho có đờm, khò khè ở trẻ sơ sinh

Khò khè có âm sắc cao như tiếng ngáy, thường được nghe khi trẻ thở ra, những trường hợp nặng có thể nghe được cả khi hít vào. Tại sao có tiếng khò khè? Âm thanh này được tạo ra là do đường hô hấp bị hẹp bẩm sinh hoặc bệnh lý: từ các quá trình viêm nhiễm và ứ động đàm nhớt. Tuy nhiên, cha mẹ cũng cần lưu ý phân biệt tiếng thở khò khè bất thường (tình trạng nặng) với tiếng thở do tắc nghẹt mũi thông thường.

thở khò khèCha mẹ cũng cần lưu ý phân biệt tiếng thở khò khè bất thường với tiếng thở do tắc nghẹt mũi

Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi chủ yếu thở bằng mũi, lỗ mũi của trẻ lại có kích thước nhỏ nên rất dễ bị ho, nghẹt mũi dẫn để thở khụt khịt. Khi phân vân không biết trẻ thở khò khè bất thường hay do nghẹt mũi, cha mẹ có thể nhỏ 2 – 3 giọt nước muối sinh lý vào mũi để lỗ mũi của trẻ thông thoáng hơn rồi nghe kỹ lại tiếng thở của trẻ.

3. Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị ho có đờm

Thực chất, ho không quá đáng sợ như mọi người vẫn thường lo lắng. Ngược lại, ở một mức độ nhất định, ho là phản xạ có lợi cho cơ thể bởi nó giúp đẩy những vật vướng mắc trong cổ họng ra ngoài. Đồng thời, khi có sự tiếp xúc của virus hay vi khuẩn có hại trong đường thở và cổ họng thì cũng sẽ xảy ra phản ứng ho.

Khi những cơn ho diễn ra liên tục và thường xuyên hơn mức bình thường thì đây có thể dấu hiệu cổ họng và đường hô hấp của bạn đang có nhiều dị vật hoặc những tác nhân nguy hiểm. Tùy từng trường hợp mà cơn ho có thể đi kèm theo dung dịch đờm màu xanh hoặc trắng.

Một vài nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng trẻ sơ sinh bị ho có đờm như:

– Thay đổi thời tiết, nhất là khi trời chuyển lạnh. Phế quản và phổi có thể bị tổn thương khi nhiễm virus – vi khuẩn từ môi trường vào phổi. Lúc này, cổ họng sẽ có cảm giác rát và gây ra hiện tượng ho khan, đôi khi xuất hiện cả đờm trắng.

Trời chuyển lạnhTrời chuyển lạnh phế quản và phổi dễ bị tổn thương khi nhiễm virus – vi khuẩn

– Các bệnh lý về đường hô hấp: hoạt động của các cơ quan trong đường hô hấp có thể bị ảnh hưởng khi có sự xâm nhập của vi khuẩn, virus vào cơ thể và khiến trẻ sơ sinh bị ho.

– Do ăn uống: ăn đồ lạnh hoặc uống nhiều nước lạnh làm cho cổ họng bị sưng, viêm.

4. Ho có đờm xuất hiện trong các bệnh lý nào?

4.1. Các bệnh viêm đường hô hấp trên

Các bệnh đường hô hấp trên gây ra các cơn ho bao gồm viêm họng, viêm mũi, viêm xoang, viêm thanh quản, viêm khí quản. Khi bị viêm, niêm mạc bị kích thích làm tăng tiết chất nhầy dễ gây tắc đường hô hấp, nhất là vào ban đêm. Các chất nhầy quá nhiều gây khó thở, nghẹt mũi.

Lúc này, ho là hành động hữu hiệu nhất giúp tống các chất dịch tiết ra khỏi cơ thể, từ đó làm thông đường thở giúp trẻ hô hấp dễ dàng hơn.

4.2. Các bệnh viêm đường hô hấp dưới

  • Viêm phế quản cấp và mạn tính là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các cơn ho có đờm. Đặc biệt là trong viêm phế quản mạn, bệnh gây ra các cơn ho kéo dài, tái phát nhiều lần. Đờm thường có màu trắng đục, về sau có màu vàng; có nhầy mủ trong các đợt viêm cấp. Đờm được khạc nhiều vào buổi sáng với lượng ít.
  • Bệnh viêm phổi: Viêm phổi gây ra các cơn ho có đờm, đờm có màu vàng, màu gỉ sét, kèm theo hội chứng nhiễm trùng, đau tức ngực ở vùng phổi bị viêm. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra biến chứng suy hô hấp, gây tử vong cho trẻ.

4.3. Các bệnh lý khác

  • Bệnh giãn phế quản: Giãn phế quản là hậu quả của viêm phế quản mạn tính không được điều trị dứt điểm. Bệnh gây ho kéo dài, đặc biệt vào ban đêm khi các chất xuất tiết sản xuất nhiều. Giãn phế quản không được điều trị kịp thời có thể gây ra áp xe phổi, mủ phế quản, mủ phổi, mủ màng phổi, xơ phổi, khí phế thũng.
  • Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: COPD cũng gây ra các cơn ho có đờm kéo dài. Bệnh xảy ra ở những người hút thuốc hoặc làm việc trong môi trường độc hại lâu năm.

COPDCOPD cũng gây ra các cơn ho có đờm kéo dài

  • Bệnh hen suyễn: Bệnh gây triệu chứng khó thở kèm theo ho có nhiều đờm (do xuất tiết nhiều), khi khạc được đờm, cơn hen có thể giảm dần. Đờm có màu trắng và dính.
  • Khí phế thũng: Đa số trường hợp bệnh là biến chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Khí phế thúng gây ho và có nhiều đờm kéo dài, bệnh tiến triển xấu đi nếu không điều trị đúng cách và kịp thời.
  • Bệnh lao phổi: Đa số bệnh lao phổi thường gây ho, khạc đờm màu trắng đục đôi khi lẫn máu đỏ tươi.

5. Làm gì khi trẻ bị ho có đờm, khò khè?

Trẻ sơ sinh ho có đờm, khò khè có thể là dấu hiệu của các bệnh nguy hiểm, đặc biệt là viêm phổi. Vì thế khi thấy tiếng thở của trẻ có điều bất thường cần đưa trẻ đến bệnh viện để khám, xác định nguyên nhân và có các biện pháp can thiệp kịp thời.

Nếu thấy trẻ ho khò khè kèm theo khó thở, người tím tái, ngủ li bì, vật vã, bỏ bú…cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay lập tức.

Nếu trẻ ho khò khè kéo dài trên 4 tuần cần đến khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu nếu cần như: chụp X quang, siêu âm, chụp CT lồng ngực, nội soi hô hấp…

Hướng dẫn chăm sóc trẻ sơ sinh bị ho có đờm, khò khè

Hạ sốt cho trẻ

Trẻ bị ho khò khè do viêm phổi thường đi kèm với sốt cao. Liên tục kiểm tra nhiệt độ của trẻ. Nếu trẻ sốt cao trên 38,5 độ thì cho trẻ sử dụng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ.

Vỗ lưng giúp trẻ long đờm

Vỗ lưng long đờmVỗ lưng long đờm

Khi trẻ sơ sinh ho có đờm, ho khò khè cha mẹ có thể áp dụng phương pháp vỗ lưng cho trẻ, giúp long đờm trong phế quản.

Cách vỗ lưng long đờm cho trẻ như sau: Khum bàn tay và gập bàn tay ở chỗ cổ tay lại. Năm ngón tay sát vào nhau, ngón cái ép chặt vào ngón trỏ. Vỗ vào lưng trẻ từ trái sang phải, mỗi bên khoảng từ 3 – 5 phút. Vỗ vào vị trí phổi của trẻ, không vỗ vào vị trí dạ dày, xương sống. Không nên thực hiện vỗ lưng khi trẻ vừa ăn no vì có thể khiến trẻ bị nôn trớ.

Vệ sinh cho trẻ

Nếu trẻ có nước mũi, nước dãi thì dùng giấy mềm lau sạch rồi vứt bỏ, không tái sử dụng. Nếu dùng khăn lau thì phải chú ý vệ sinh khăn nếu không sẽ vô tình khiến vi khuẩn bám trên khăn tấn công cơ thể trẻ.

Vệ nhà nhà cửa, khu vực đặt trẻ, đồ chơi, đồ dùng của trẻ sạch sẽ.

Chế độ ăn của trẻ

  • Cho trẻ ăn đầy đủ dinh dưỡng.
  • Chế biến thức ăn mềm, dễ nuốt.
  • Cho trẻ ăn các loại thực phẩm dễ tiêu.
  • Không cho trẻ ăn quá no, có thể chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
  • Cho trẻ uống gừng hoặc quất hấp mật ong… để giảm ho.

Lưu ý không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc khi chưa được sự cho phép của bác sĩ. Điều này có thể khiến cho tình trạng của trẻ trở nên nghiêm trọng hơn. Để phòng ngừa trẻ bị ho do cảm cúm, viêm phổi, viêm phế quản…cha mẹ nên tiêm phòng vắc-xin cho trẻ đầy đủ theo độ tuổi.

Xem thêm: Bé thở khò khè về đêm có nguy hiểm không?

banner-qc

Tags
Close