Chăm sóc bé

Chăm sóc trẻ sơ sinh từ 6 tháng đến 1 tuổi

Trong 6 tháng đầu đời, sữa mẹ là thức ăn phù hợp nhất cho sự phát triển của trẻ. Thông thường, bé được tập cho ăn dặm từ tháng thứ 6, một số bé có thể cho ăn sớm hơn do sữa mẹ ít, nhưng dù ăn dặm từ lúc nào cũng nên cho bé tiếp tục bú mẹ cho đến 24 tháng, đó là một trong những điều khi chăm sóc trẻ sơ sinh mà các bà mẹ cần lưu ý.

1. Chăm sóc trẻ sơ sinh từ 6 tháng đến 1 tuổi đúng cách?

1.1. Trẻ sơ sinh 6-7 tháng tuổi

Ở thời điểm này, trẻ sơ sinh bắt đầu thể hiện tính ngang ngược, bám mẹ, bám bà, dễ quấy nhiễu. Người lớn không nên chiều chuộng mọi mong muốn cửa con mà dạy con nên kiềm chế, nên và không nên làm gì.

trẻ sơ sinh từ 6 tháng tuổiKhông nên quá chiều chuộng trẻ sơ sinh từ 6 tháng tuổi trở lên

Nên chia nhỏ các bữa ăn dặm của bé và cho con ăn dặm theo lượng vừa phải. Mẹ có thể tự chuẩn bị bột ăn dặm tại nhà hoặc mua bột chuyên dụng dành cho trẻ sơ sinh. Mỗi ngày nên cho bé ăn thử 1-2 thìa và quan sát phản ứng của bé sau đó tăng dần lượng thức ăn lên.

Trước khi đi ngủ, bố mẹ nên đọc truyện tranh cho bé nghe và cho bé tập làm quen với những âm thanh vui nhộn, rộn ràng.

1.2. Trẻ sơ sinh 7-8 tháng tuổi

Thời điểm này đa số các trẻ sơ sinh đã được tập ăn dặm thành thạo, bố mẹ có thể tập cho con thói quen dùng thìa xúc ăn, ngồi trong ghế ăn để tạo thói quen tốt cho bé về sau.

Không cho trẻ uống nước lạnh, nước ngọt bừa bãi vì hệ tiêu hóa của bé đang còn non yếu, dễ dẫn đến các tình trạng tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa.

Trẻ bắt đầu bắt chước các thói quen, hành động của người lớn chính vì chúng ta có thể tranh thủ dạy trẻ nhiều kỹ năng cầm nắm, sáng tạo để con phát triển về tư duy và thể chất chất tốt nhất.

1.3. Trẻ sơ sinh từ 8-9 tháng tuổi

Qua thời gian 2-3 tháng bé tập ăn thì bé có thể thành thục về kỹ năng nhai, lúc này mẹ có thể cho bé ăn cơm nát, bánh bao, hoa quả để thay đổi hương vị, giúp con hứng thú hơn trong việc ăn uống.

1.4. Trẻ sơ sinh 9-10 tháng tuổi

Không cho trẻ sơ sinh ăn đồ ngọt, kẹo bánh vì lúc này men răng của bé đang còn rất yếu sẽ có hại cho răng và hệ tiêu hóa.

Bữa ăn dặm của bé cách bữa ăn chính 1-2 giờ, không cho trẻ ăn vặt trước bữa ăn chính để hình thành thói quen ăn uống lành mạnh cho bé. Nên cho bé ngồi ăn cùng gia đình để tạo nên sự hào hứng cho bé khi ăn uống.

1.5. Trẻ sơ sinh 11-12 tháng tuổi

Bố mẹ nên thường xuyên đọc sách cùng con, dạy con nhận biết dần các chữ số, chữ cái. Khi bé tập đi mà bị vấp ngã, bố mẹ nên để con tự đứng dậy, không đến nâng đỡ và đổ lỗi cho đồ vật, cho người khác. Điều này sẽ giúp bé tự lập, mạnh mẽ hơn.

Cho con tập đi bằng chân trần sẽ giúp bé đi lại vững vàng, biết nhanh đi hơn và phát triển xúc giác ở lòng bàn chân. Tuy nhiên chúng ta cần nên chú ý nền nhà, sân nhà đi lại của bé có vật nhọn gì không, thường xuyên vệ sinh sạch sẽ mặt nền nhà.

Đây cũng là thời điểm quan trọng để bố mẹ, ông bà có thể dạy bé nói nhiều từ hơn, tuy nhiên bé vẫn chưa thể nói rõ ràng nói tiếng đôi được.

2. Làm sao nhận biết được thời điểm trẻ sơ sinh bắt đầu cần ăn dặm?

Thời điểm ăn dặm không nhất thiết phải “chính xác đến từng giây”, ví dụ 6 tháng 1 ngày chẳng hạn. Thời điểm này có thể thay đổi tuỳ theo bé và được nhận biết thông qua một số biểu hiện sau: bé bắt đầu “lơ là” trong việc bú sữa, hay thức giấc lúc nửa đêm để đòi bú, bé nhìn người lớn ăn một cách chăm chú, bé vẫn còn đói sau khi đã bú hết 2 bên vú mẹ v.v… Những lúc đó, bà mẹ nên chuẩn bị để tập cho bé ăn dặm được rồi đấy.

ăn dặmMỗi đứa trẻ sẽ có thời điểm bắt đầu ăn dặm khác nhau

2.1. Các nguyên tắc tập ăn dặm

Bé nên được làm quen với thức ăn khác theo nguyên tắc từ ít rồi tăng dần, từ loãng đến đặc dần. Bé nên được ăn đơn giản với 1 loại thức ăn trước rồi sau đó dần dần cho ăn đa dạng hơn. Bé nên được ăn cả phần cái lẫn nước để đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng và thường xuyên thay đổi thức ăn cho bé không thấy nhàm chán.

Trong quá trình tập ăn, chắc chắn có những lúc bé “nhõng nhẽo” hay từ chối không chịu ăn, những lúc đó các bậc phụ huynh cũng không nên nóng ruột mà la rầy bé vì bé chỉ mới làm quen thôi mà. Chúng ta cứ nhẹ nhàng, khuyến khích bé và xin nhớ là bữa ăn không nên kéo dài quá 30 phút vì dễ làm bé chán và khó chịu, nếu cần chúng ta cứ mạnh dạn ngưng bữa ăn và bé có thể sẽ ăn tốt hơn vào lần sau.

2.2. Bữa ăn dặm của bé

Để trẻ phát triển toàn diện, bữa ăn dặm cần có đủ 4 nhóm thức ăn: chất bột đường, chất đạm, chất béo và rau xanh.

Nhóm chất bột đường: chủ yếu giúp tạo năng lượng cho bé vận động, có nhiều trong bột, cháo, cơm, nui, khoai, bánh mì, …

Nhóm chất đạm: trẻ đang tăng trưởng rất nhanh nên cần nhiều đạm để phát triển các mô và cơ quan trong cơ thể, tăng cường sức đề kháng, tổng hợp các enzym và nội tiết tố. Bữa ăn cho trẻ cần đầy đủ chất đạm, đặc biệt là 8 acid amin thiết yếu. Với trẻ nhỏ, cần bổ sung một acid amin có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của não bộ và thị giác là Taurine. Chất đạm có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua và các loại đậu.

Nhóm chất béo: là một nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể vì 1g chất béo sản sinh đến 9kcal (đơn vị năng lượng) trong khi mỗi 1g chất bột đường hoặc đạm chỉ cung cấp 4kcal. Chất béo cũng tham gia chặt chẽ vào quá trình hình thành tế bào vì là một thành phần chính của màng tế bào. Các acid béo thiết yếu như DHA, AA, Acid Linoleic và Acid Linolenic, và một số chất khác như Phospholipid có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của não bộ, hệ thần kinh và thị giác v.v…

Ngoài ra, nếu không có chất béo trong chế độ ăn thì việc hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E, K sẽ rất hạn chế. Vì hệ tiêu hóa của trẻ dưới 1 tuổi còn non yếu, khó tiêu hóa chất béo trong bơ và mỡ động vật, trong mỗi một chén bột hay cháo nên cho thêm 1 muỗng dầu ăn.

dầu ănNên cho thêm 1 muỗng dầu ăn trong mỗi một chén bột hay cháo của bé

Rau xanh: là một nguồn cung cấp dồi dào các loại vitamin, muối khoáng và chất xơ mà không có loại thức ăn nào khác có thể thay thế được. Những nghiên cứu gần đây cho thấy chất xơ trong thức ăn giúp ích rất nhiều trong việc phòng ngừa táo bón, điều hoà hệ miễn dịch đường tiêu hoá, giúp giảm thiểu nguy cơ các bệnh lý ung thư đường ruột về sau.

Ngoài ra, trẻ cần được cung cấp đầy đủ các loại khoáng chất (canxi, phospho, sắt, kẽm…), các vitamin (A, D, E, K, B1, B2, B6, B12, Biotin, Choline, C, Nicotinamid…), carotenoid (lutein, beta caroten), các nguyên tố vi lượng (Iod, Selen…) giúp phát triển các cơ quan quan trọng như xương, răng, hệ miễn dịch, thần kinh, mắt, da, v.v… Một số loại thức ăn có chứa các yếu tố kể trên là:

  • Bí đỏ: nhiều beta-caroten, vitamin C, E, …
  • Chuối: nhiều vitamin B6, …
  • Táo: nhiều vitamin C, …
  • Cải xoăn, cải bẹ xanh, bắp, cà-rốt: chứa nhiều lutein.
  • Thịt bò, cừu, gan: cung cấp nhiều chất sắt.

Bí đỏBí đỏ rất tốt cho trẻ sơ sinh trong giai đoạn ăn dặm

Tóm lại, giai đoạn 6-12 tháng tuổi là một giai đoạn đặc biệt của bé, lúc bé bắt đầu tập ăn các thức ăn của người lớn. Theo thống kê, suy dinh dưỡng xảy ra nhiều nhất là vào giai đoạn này, do cho bé ăn dặm chưa hợp lý. Mỗi ngày nên cho bé ăn 3 bữa, mỗi bữa lưng bát bột hoặc cháo, trong mỗi bát phải có đủ 1 thìa canh thịt băm nhỏ, 1 thìa canh rau xanh băm nhỏ, 1 thìa canh dầu ăn, một chút gia vị cho bé vừa miệng.

Với bé nhỏ hơn 9 tháng, bột vẫn được ưu tiên hơn cháo vì hệ tiêu hóa của bé chưa hoàn chỉnh, cho ăn cháo sớm có thể làm bé lười ăn nếu là cháo thì nên xay nhuyễn rồi nấu cho bé. Cho bé ăn thêm một ít hoa quả tươi theo nhu cầu.

Một chế độ ăn dặm khoa học, đầy đủ dưỡng chất sẽ giúp bé phát triển tốt cả về thể chất và tinh thần, cho bé mau khôn lớn như kỳ vọng của cha mẹ.

Xem thêm: Cách chăm sóc trẻ sơ sinh 1 tuần tuổi


Tags
Close