Chăm sóc bé

Cách chăm sóc và dinh dưỡng cho trẻ sinh non tại nhà

Hệ lụy của trẻ sinh non hay còn gọi là sinh thiếu tháng thường là nhẹ cân, sức đề kháng yếu, suy dinh dưỡng gây ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ của trẻ. Vì vậy, việc chăm sóc trẻ và dinh dưỡng cho trẻ sinh non đóng vai trò hết sức quan trọng. Tuy nhiên, không phải cha mẹ nào cũng biết chăm sóc trẻ đúng cách.

1. Chăm trẻ sinh non đúng cách

1.1. Nuôi trẻ sinh non đúng cách

Trong tuần đầu tiên sau khi sinh, trẻ sơ sinh sẽ được giữ trong lồng ấp, sau đó được kiểm tra nhiệt độ, theo dõi nhịp tim và nồng độ oxy trong máu thông qua các thiết bị hiện đại tân tiến nhất. Thời gian bé nằm trong lồng ấp thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.

Trẻ sinh non nằm trong lồng ấpTrẻ sinh non nằm trong lồng ấp

Nhiều bé sinh thiếu tháng không thể bú sữa mẹ. Đối với trường hợp này, chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ sinh non bằng cách truyền tĩnh mạch. Khi bé đã đủ khỏe để bú, các bé sẽ được cho bú mẹ hoặc bú bình ( trường hợp không thể bú mẹ hoặc đổ thìa ) như các trẻ khác.

Bên cạnh đó, các bé sinh non phải thở oxy nếu phổi của bé chưa thật sự phát triển đầy đủ. Tùy thuộc vào tình trạng của bé mà sẽ có các phương pháp điều trị khác nhau như:

  • Cho bé sử dụng máy thở.
  • Điều chỉnh áp suất không khí để giữ cho đường thở không bị tắc nghẽn.
  • Cho bé sử dụng liệu pháp thở oxy bằng thiết bị cung cấp oxy được trùm quanh đầu bé.

Nhìn chung, các bé sinh non có thể xuất viện khi:

  • Đã có khả năng bú sữa mẹ.
  • Có thể tự thở mà không cần các thiết bị hỗ trợ.
  • Có thể tự duy trì nhiệt độ và trọng lượng cơ thể.

1.2. Nuôi trẻ sinh non khi cho con bú

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng cho trẻ sinh non nói riêng và trẻ sơ sinh nói chung tốt nhất. Nếu bé không bú tốt thì bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ về việc vắt sữa mẹ đổ thìa hoặc cho vào bình và cho bé bú thay vì cho bé bú trực tiếp. Việc vắt sữa mẹ và bảo quản đúng cách rất hữu ích vì người thân có thể cho bé bú thay bạn nếu bạn bận việc hoặc bị bệnh.

trẻ sinh nonSữa mẹ là nguồn dinh dưỡng cho trẻ sinh non

Trong trường hợp con uống sữa công thức thay sữa mẹ thì bạn phải lựa chọn những loại sữa phù hợp bé sinh non. Để nuôi trẻ sinh non đúng cách, bạn nên biết thông tin về loại sữa này qua sự tham vấn của bác sĩ. Ngoài ra, bác sĩ có thể đề nghị bạn cho bé dùng sữa có chứa nhiều vitamin và chất sắt nhằm giúp con yêu phát triển khỏe mạnh.

Chăm sóc trẻ sinh thiếu tháng cũng có thể cần bổ sung thêm chất sắt vì trẻ sinh thiếu tháng không có nhiều chất sắt được lưu trữ trong cơ thể như bé sinh đủ tháng. Sau khoảng 4 tháng dùng thuốc, bé sẽ có đủ lượng chất sắt như yêu cầu.

1.3. Cho trẻ sinh non ngủ nhiều hơn

Một trong những lưu ý cho việc chăm sóc trẻ thiếu tháng đúng cách là quan tâm đến thời gian ngủ.

Mặc dù trẻ sinh non ngủ nhiều giờ mỗi ngày hơn bé sinh đủ tháng nhưng thời gian ngủ lại ngắn hơn. Tất cả trẻ sơ sinh phải nằm ngửa khi ngủ chứ không phải nằm sấp, kể cả trẻ sinh non tháng. Cho bé nằm nệm cứng và không có gối. Nằm sấp và ngủ trên 1 tấm nệm mềm có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS). Hội chứng này gây ra cái chết đột ngột và không giải thích được, xảy ra ở bé dưới 1 tuổi (thường là khi bé ngủ).

1.4. Kiểm tra thị giác của bé

kiểm tra thị giác cho trẻ sinh nonNên kiểm tra thị giác cho trẻ sinh non

Tật lé mắt thường gặp ở trẻ sinh non. Vấn đề này thường tự biến mất khi bé lớn lên. Bác sĩ có thể giới thiệu bạn đến bác sĩ chuyên khoa mắt nếu bé gặp phải vấn đề này.

Ngoài ra, bé sinh non cũng dễ mắc phải bệnh lý võng mạc (ROP). Bệnh này khiến các mạch máu nhỏ trong mắt phát triển bất thường, xảy ra ở các bé sinh ở tuần thứ 32 của thai kỳ hoặc sớm hơn. Nếu bé bị bệnh võng mạc, bác sĩ sẽ khuyên bạn nên đưa bé đi kiểm tra mắt thường xuyên hơn.

2. Dinh dưỡng cho trẻ sinh non tại nhà thế nào?

Sữa mẹ luôn là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ sơ sinh thiếu tháng, vì sữa mẹ dễ tiêu hóa và hấp thu. Khi bú sữa mẹ, trẻ sẽ ít gặp phải các vấn đề như trào ngược dạ dày thực quản ở trẻdị ứng sữa… Ngoài ra sữa mẹ còn cung cấp đầy đủ các yếu tố về miễn dịch cho trẻ để chống chọi với bệnh nhiễm khuẩn… Do vậy, mẹ cần cho trẻ bú sữa mẹ ngày từ đầu.

Lượng sữa cần thiết cho trẻ sinh non là:

  • Ngày thứ nhất 60 ml/kg/ngày.
  • Ngày thứ hai 90 ml/kg/ngày.
  • Ngày thứ ba 120 ml/kg/ngày.
  • Ngày thứ tư 150 ml/kg/ngày.

Ngoài ra, các mẹ nhớ chia số lần bú cho trẻ sơ sinh làm 8-12 lần/ngày. Nếu trẻ không bú được thì phải đổ thìa hay bằng ống thông dạ dày, trẻ dưới 32 tuần cần cho ăn bằng ống thông. Nếu trẻ bú được thì cho bú nhiều lần trong ngày theo nhu cầu của trẻ.

Trong những ngày đầu, với trẻ sơ sinh trọng lượng dưới 1500g, lượng ăn ít thì có thể truyền thêm Glucose 5-10% 80-100 ml/kg.

truyền GlucoseVới trẻ sơ sinh trọng lượng dưới 1500g, lượng ăn ít thì có thể truyền thêm Glucose 5-10% 80-100 ml/kg

Tuy nhiên, mẹ cũng cần chú ý là cơ miệng của trẻ sinh thiếu tháng khá yếu, nên đôi khi không đủ sức để hút sữa. Khi đó, người mẹ phải kiên nhẫn, không nản lòng. Khi con bỏ bú, không có nghĩa là con không muốn bú nữa hay đã no bụng – mà nguyên nhân chính là con không có sức để bú. Các bà mẹ cần hiểu được điều đó để có cách dỗ dành thích hợp.

Ngoài ra, có thể tham khảo sử dụng thuốc bổ sung cho trẻ sinh non như sau:

  • Vitamin K 1-2mg/ngày tiêm bắp hoặc uống 1 mg/tuần cho đến khi trẻ đủ 40 tuần tuổi thai hiệu chỉnh.
  • Vitamin C 50mg/ngày x 1 tháng.
  • Vitamin B1 1mg/ngày x 1 tháng.
  • Vitamin D 800 đv/ngày từ khi trẻ ăn qua đường miệng.
  • Vitamin E 20mg/kg/ngày, từ tuần thứ 2×3-4 tuần.
  • Sắt Sulfat 2mg/ngày từ tuần 4-6.
  • Axit folic 50 microgam/ngày.

Tuy nhiên, những loại thuốc này chỉ được dùng cho trẻ sơ sinh thiếu tháng khi được bác sĩ cho phép. Nhu cầu của mỗi trẻ là khác nhau, do đó lượng dinh dưỡng trên cũng có thể thay đổi.

3. Dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi cơ sở y tế khám

Nếu trẻ sinh non có những dấu hiệu nguy hiểm sau, cha mẹ cần đưa trẻ tới cơ sở y tế khám càng sớm càng tốt:

  • Vàng da nhiều tăng nhanh.

vàng daTrẻ sinh non có dấu hiệu vàng da tăng nhanh cần đưa tới cơ sở y tế khám càng sớm càng tốt

  • Ngủ nhiều khó thức dậy.
  • Trẻ bú kém, khó thở, quanh môi, mắt hoặc miệng bị xanh tái.
  • Sốt hoặc hạ thân nhiệt.
  • Không tiểu > 12 giờ, không đại tiện > 4 ngày hoặc tiêu phân đen, có máu…

Như vậy, khi chăm sóc và dinh dưỡng cho trẻ sinh non tại nhà, cha mẹ cần lưu ý nhiều hơn, bởi cơ thể trẻ còn rất yếu, các cơ quan chưa hoàn thiện hết, rất dễ có nguy cơ bệnh tật và biến chứng. Chế độ chăm sóc đặc biệt cho trẻ sinh non sẽ giúp trẻ thích nghi và phát triển tốt như trẻ sinh đủ tháng bình thường.

Xem thêm: Chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi

banner-qc

Tags
Close