Sống khoẻ

Viêm màng ngoài tim co thắt có nguy hiểm không?

Viêm màng ngoài tim co thắt nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như tràn dịch màng ngoài tim kèm theo ép tim.

1. Viêm màng ngoài tim co thắt lá gì?

Bình thường quả tim được bao bọc bởi màng ngoài tim. Màng ngoài tim gồm hai lớp lá thành và lá tạng, giữa hai lớp có ít dịch để giúp quả tim vận động dễ dàng.

Viêm màng ngoài tim co thắt là bệnh lý mà màng ngoài tim mất tính chất đàn hồiViêm màng ngoài tim co thắt là bệnh lý mà màng ngoài tim mất tính chất đàn hồi

Viêm màng ngoài tim co thắt là tình trạng bệnh lí mà trong đó màng ngoài tim mất tính chất đàn hồi, sẹo hóa, trở thành một lớp “vỏ cứng” bao quanh các buồng tim, dẫn tới giảm sự đổ đầy các tâm thất, gây ra các triệu chứng suy tim phải và trái. Quá trình này thường mất vài tháng đến vài năm.

2. Nguyên nhân viêm màng ngoài tim co thắt

Nguyên nhân viêm màng ngoài tim co thắt thường do các viêm mủ màng ngoài tim không được điều trị có kết quả. Các nguyên nhân gây viêm mủ ngoài tim có thể dẫn đến viêm màng ngoài tim co thắt là:

  • Các bệnh collagen như: thấp khớp, viêm đa khớp dạng thấp, bệnh xơ cứng bì…
  • Các bệnh nhiễm trùng: nhiễm khuẩn (tụ cầu vàng, cầu khuẩn màng não, liên cầu, phế cầu, cầu khuẩn lậu, lao….), nhiễm vi rút (virus Coxsackie A và B, virus cúm A và B, virus thuỷ đậu…), nhiễm nấm histoplasmosis, nhiễm ký sinh trùng (echinococcus, amip lỵ…). Trong đó lao là nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng ngoài tim co thắt.

Nguyên nhân gây viêm màng ngoài tim co thắt có thể do nhiễm trùngNguyên nhân gây viêm màng ngoài tim co thắt có thể do nhiễm trùng

  • Chấn thương do phẫu thuật tim có tràn máu màng tim là yếu tố thuận lợi dẫn đến viêm màng ngoài tim co thắt sau đó.
  • Sau các chiếu xạ: đây là biến chứng muộn của xạ trị dẫn đến viêm màng ngoài tim co thắt.
  • Di căn ung thư đến màng ngoài tim.
  • Tăng ure máu.

3. Triệu chứng viêm màng ngoài tim co thắt

Triệu chứng của viêm màng ngoài tim co thắt bao gồm cả triệu chứng của suy tim phải và suy tim trái:

  • Phù tùy mức độ, có thể phù nhẹ hai chân cho đến phù toàn thân.
  • Gan to, tĩnh mạch cổ nổi.

Nổi tĩnh mạch cổNổi tĩnh mạch cổ

  • Khó thở, đặc biệt khó thở khi gắng sức.

4. Biến chứng nguy hiểm của viêm màng ngoài tim co thắt

Những dấu hiệu lâm sàng đầu tiên của viêm màng ngoài tim co thắt thường không đặc hiệu như ngất xỉu, mệt và giảm khả năng khi gắng sức. Một thời gian sau, bệnh nhân có các triệu chứng của suy tim trái như khó thở khi gắng sức, khó thở về đêm.

Bệnh nhân viêm màng ngoài tim thường cảm thấy bụng ngày càng to ra, khó thở khi gắng sức và mệt mỏi. Thể tích của bụng to ra do dịch cổ trướng tích tụ lại trong màng bụng, kèm những rối loạn tiêu hóa như đầy bụng, ăn không ngon, chậm tiêu.

Khi gắng sức, tình trạng khó thở càng tăng lên, sự khó thở của bệnh nhân viêm màng ngoài tim co thắt có liên quan đến tình trạng tăng áp lực và xung huyết ở các tĩnh mạch và mao mạch phổi. Nhưng tình trạng tăng cao này không đạt tới một mức độ nguy hại có thể dẫn tới phù phổi cấp, vì thất phải bị giới hạn do chèn ép không thể tăng được lượng máu. Bệnh nhân có thể bị tràn dịch màng phổi một bên hoặc hai bên.

Biến chứng tràn dịch màng phổiBiến chứng tràn dịch màng phổi

Nếu không được điều trị kịp thời, đúng cách bệnh viêm màng ngoài tim co thắt sẽ chuyển sang giai đoạn nặng với các dấu hiệu giống như suy tim phải đó là phù ngoại biên, căng tức bụng và cổ trướng. Ở một số bệnh nhân viêm màng ngoài tim có thể tiến triển dày, tạo sẹo và co cứng. Khi đó màng ngoài tim mất hẳn tính đàn hồi và trở nên cứng nhắc, thắt chặt xung quanh tim.

Nếu không được phẫu thuật, bệnh nhân viêm màng ngoài tim co thắt sẽ bị tàn phế và dẫn đến tử vong.

Viêm màng ngoài tim co thắt là tình trạng y khoa nghiêm trọng, cần được chẩn đoán càng sớm càng tốt để khi điều trị có thể ngăn ngừa được những tổn thương không hồi phục được. Vì vậy, bệnh nhân viêm màng ngoài tim co thắt nên chủ động thăm khám tại các bệnh viện uy tín để được theo dõi một cách toàn diện tình trạng sức khỏe của mình.

5. Các biện pháp chẩn đoán và điều trị viêm màng ngoài tim co thắt

5.1. Các phương pháp chẩn đoán

  • Siêu âm doppler tim: là thăm dò nên được sử dụng đầu tiên để chẩn đoán. Trên siêu âm tim có thể thấy màng tim dày, có thể có calci hóa hoặc không, bất thường sự đổ đầy thất thì tâm trương
  • Chụp cộng hưởng từ tim: là phương tiện có thể khảo sát được rất chính xác tình trạng của quả tim, sự dày màng tim, sẹo, mô sợi, sự giãn tĩnh mạch chủ dưới, dấu hiệu gián tiếp của giảm khả năng đổ đầy thất phải
  • Chụp cắt lớp vi tính: cũng như chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp có thể xác định được sự dày màng tim, nhưng tốt hơn MRI trong việc phát hiện vôi hóa, tuy nhiên MRI lại tốt hơn trong việc phân biệt sự dày màng tim với tràn dịch lượng ít.
  • Điện tâm đồ: thường không có dấu hiệu gì đặc biệt, một số trường hợp có thể thấy biến đổi ST-T không đặc hiệu, dấu hiệu điện thế thấp hoặc nhịp nhanh
  • X-quang ngực: thường cũng không dùng để chẩn đoán bệnh, một số trường hợp có thể thấy vôi hóa xung quanh tim
  • Xét nghiệm máu: NT-proBNP thường dùng trong chẩn đoán suy tim hay đối với những bệnh nhân khó thở nghi ngờ suy tim. Tuy nhiên nó lại ít giá trị trong viêm màng ngoài tim co thắt và cũng không khuyến cáo dùng để chẩn đoán viêm màng ngoài tim co thắt.

Xét nghiệm máuXét nghiệm máu

  • Thông tim thăm dò huyết động: bằng cách đưa các dụng cụ vào buồng tim và đo áp lực, có thể nhận ra viêm màng ngoài tim co thắt qua dấu hiệu “dấu căn” hay còn gọi là dip plateau kinh điển.

5.2. Điều trị viêm màng ngoài tim co thắt

Điều trị viêm màng ngoài tim co thắt gồm có điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật. Không có phác đồ điều trị viêm màng ngoài tim co thắt cụ thể, các thuốc cũng hạn chế tùy thuộc giai đoạn và đáp ứng của bệnh nhân. Ở giai đoạn sớm, viêm màng ngoài tim co thắt bán cấp, có thể điều trị colchicine hoặc thuốc giảm đau không steroid (NSAID) trong 2-3 tháng. Nếu tình trạng không cải thiện, có thể xem xét thuốc chống viêm Corticoid, điều trị tiếp 2-3 tháng. Nếu tình trạng vẫn không cải thiện, cần phẫu thuật cắt bỏ màng tim.

Phẫu thuật cắt bỏ màng tim khi cần thiếtPhẫu thuật cắt bỏ màng tim khi cần thiết

Đối với viêm màng ngoài tim co thắt mạn tính, phẫu thuật nên được chỉ định sớm đối với những bệnh nhân nhiều triệu chứng, dai dẳng, triệu chứng sung huyết (phù toàn thân, rối loạn chức năng gan, rung nhĩ, khó thở, tràn dịch đa màng,..). Đối với những bệnh nhân không thể phẫu thuật, thuốc lợi tiểu có thể được cân nhắc chỉ định.

Xem thêm: Viêm nội mạc nhiễm trùng van tim: nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close