Sống khoẻ

Vẹo cột sống ở trẻ em có chữa được không?

Dị tật vẹo cột sống là một loại dị tật cột sống nguy hiểm để lại nhiều biến chứng ảnh hưởng đến toàn bộ các cơ quan xung quanh nó. Mặc dù vẹo cột sống bẩm sinh hiện diện ngay khi sinh, nhưng đôi khi nó không được phát hiện kịp thời cho đến khi trẻ đến tuổi vị thành niên.

1. Dị tật vẹo cột sống ở trẻ em là gì?

Vẹo cột sống ở trẻ là bệnh vẹo cột sống xảy ra ở trẻ với triệu chứng đặc trưng là cột sống cong bất thường sang bên phải hoặc bên trái. Tùy vào mức độ cong vẹo mà làm cho cột sống bị uốn cong sang một bên theo hình chữ S hoặc C.

Dị tật vẹo cột sống là một loại dị tật cột sống nguy hiểmDị tật vẹo cột sống là một loại dị tật cột sống nguy hiểm

Bệnh vẹo cột sống bẩm sinh là khiếm khuyết về độ cong ở mặt phẳng đứng ngang của cột sống lúc trẻ mới sinh. Tỷ lệ là 1 trên 10.000 trẻ sơ sinh và ít gặp hơn so với các loại vẹo cột sống bắt đầu xuất hiện ở tuổi vị thành niên.

2. Nguyên nhân của bệnh cong vẹo cột sống ở trẻ em

Nguyên nhân chính xác dẫn đến cong vẹo cột cột sống ở trẻ hiện nay vẫn chưa được biết, tuy nhiên, các nghiên cứu y học về vẹo cột sống ở trẻ sơ sinh phát hiện một số thuyết về nguyên nhân gây ra tình trạng này, cụ thể như sau:

  • Tử cung có thể là nguyên nhân gây ra chứng vẹo cột sống ở trẻ sơ sinh. Do khi ở trong tử cung, cột sống bị ảnh hưởng trong quá trình tăng trưởng của thai nhi do áp lực bất thường từ cơ của tử cung đẩy thai nhi khiến thai nhi nằm ở tư thế bất thường trong tử cung.

Cong vẹo cột sống ở trẻ có thể xảy ra từ lúc còn trong bụng mẹCong vẹo cột sống ở trẻ có thể xảy ra từ lúc còn trong bụng mẹ

  • Do ngoại lực tác động lên cột sống của trẻ sau khi sinh, ví dụ như bố mẹ cho trẻ sơ sinh nằm ngửa trong cũi diễn ra trong một thời gian dài.
  • Di truyền cũng có thể gây vẹo cột sống ở trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, loại gen chính xác nào dẫn đến cong vẹo cột sống vẫn chưa được xác định, nhưng các nghiên cứu dịch tễ đã cho thấy tỷ lệ mắc dị tật này cao hơn ở một số gia đình đã có người mắc bệnh này.

Mặc dù đã có bằng chứng đáng tin cậy cho những thuyết về nguyên nhân của cong vẹo cột sống ở trẻ sơ sinh nhưng phần lớn các thuyết này vẫn cần phải tiếp tục nghiên cứu để hiểu đầy đủ hơn.

3. Triệu chứng cong vẹo cột sống

Mức độ cong vẹo cột sống có thể từ nhẹ đến nặng, được đo bằng mức độ cong của cột sống.

Cong vẹo cột sống ở mức độ nhẹ diễn ra ở trẻ sơ sinh có thể khó nhận thấy và phải nhìn kỹ ở lưng hoặc khi mức độ cong tăng theo thời gian thì bố mẹ mới phát hiện ra.

Những biểu hiện cong vẹo cột sống ở trẻ có thể quan sát thấyNhững biểu hiện cong vẹo cột sống ở trẻ có thể quan sát thấy

Độ cong vừa phải có thể gây ra những thay đổi về tư thế mà bố mẹ có thể nhìn thấy được như:

  • Vai nghiêng và không đều với một xương bả vai nhô ra so với vai kia.
  • Xương sườn một bên nổi rõ hơn bên đối diện.
  • Vòng eo không đều.
  • Bất thường trong chiều cao hoặc vị trí của hông.
  • Một chân nhìn dài hơn chân kia.
  • Tổng thể ngoại hình cơ thể trẻ nghiêng sang một bên.
  • Đầu không nằm giữa hai vai.
  • Trẻ sơ sinh bị vẹo cột sống thường không có triệu chứng đau nào do từ tình trạng dị tật này gây ra.

4. Hậu quả của dị tật vẹo cột sống

Thông thường, với các trường hợp vẹo cột sống nếu không phát triển mạnh thì không gây ra quá nhiều biến chứng nguy hiểm. Tuy nhiên, đối với các trường hợp dị tật nặng, lệch vẹo nặng từ khi mới sinh ra và tiến triển theo thời gian (nhất là giai đoạn tuổi dậy thì) sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Đối vơi những trường hợp vẹo lệch nặng sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọngĐối vơi những trường hợp vẹo lệch nặng sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng

Ảnh hưởng đến dáng đi

Hậu quả đầu tiên có thể nhìn thấy rõ bên ngoài của vẹo cột sống là mất yếu tố thẩm mỹ về dáng, do đây là xương sống chủ lực nên hầu hết phần trên của cơ thể sẽ bị nghiêng vẹo khác nhau khiến dáng đi của người bệnh biến dạng tùy theo mức độ lệch vẹo khác nhau.

Đau lưng thường xuyên và viêm đốt sống

Hầu hết các trường hợp bị lệch vẹo cột sống đều gây ra những cơn đau ở mức độ khác nhau. Các cơn đau là do sự chèn ép đến các cơ quan xung quanh xương sống, cụ thể là các đốt sống gây nên, các trường hợp nặng sẽ gây viêm đốt sống vô cùng nguy hiểm.

Dễ xảy ra các bệnh lý khác về cột sống

Lệch vẹo cột sống nếu không sớm được chữa trị sẽ là nguyên nhân hàng đầu gây nên bệnh thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống và các bệnh lý khác.

Ảnh hưởng đến lồng ngực

Lệch vẹo cột sống phần sau lồng ngực sẽ chèn ép đến tim, phổi gây ra các bệnh lý hết sức nguy hiểm tại vùng này. Đặc biệt nếu tác động mạnh đến phổi sẽ khiến trẻ cảm thấy khó thở và nhiều trường hợp bị ngạt.

5. Chẩn đoán vẹo cột sống

Phát hiện sớm tật cong vẹo cột sống ở trẻ sơ sinh đóng vai trò rất quan trọng trong khả năng điều trị thành công sau này. Điều trị càng sớm thì mức độ điều chỉnh độ cong của cột sống sẽ ít hơn hoặc ngừng tiến triển xấu đi nên cải thiện đáng kể sức khỏe sau này của trẻ.

Ngoài việc thăm khám thì sẽ sử dụng các xét nghiệm và kỹ thuật chẩn đoán để xem mức độ cong vẹoNgoài việc thăm khám thì sẽ sử dụng các xét nghiệm và kỹ thuật chẩn đoán để xem mức độ cong vẹo

Ngoài việc hỏi chi tiết về các triệu chứng của trẻ, quan sát và khám trực tiếp cột sống của trẻ, bác sĩ sẽ thực hiện thêm các xét nghiệm và kỹ thuật chẩn đoán để xem mức độ cong vẹo và liệu trẻ có thêm các vấn đề khác nữa không.

  • Chụp X-quang là một trong những công cụ chẩn đoán chính cho tật cong vẹo cột sống ở trẻ sơ sinh và cho thấy các góc độ chính xác của mức độ cong trong hình ảnh hai chiều.

Nếu kiểu đường cong không điển hình hoặc nếu có thêm bất thường trong phim chụp X-quang, bác sĩ có thể yêu cầu thêm một số kỹ thuật chẩn đoán sau đây để cung cấp thêm thông tin:

  • Kỹ thuật chụp toàn thân EOS là công nghệ sử dụng phóng xạ với liều cực thấp để tạo ra hình ảnh ba chiều từ hai hình ảnh phẳng.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI), sử dụng nhiều nam châm lớn với tần số vô tuyến và máy tính để tạo ra hình ảnh chi tiết của các cơ quan và cấu trúc trong cơ thể.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT), sử dụng tia X và kết hợp với công nghệ máy tính để tạo ra hình ảnh cắt ngang của cơ thể. Quét CT rất hữu ích trong việc phát hiện các vấn đề về lồng ngực.
  • Đo đậm độ xương (DEXA scan), xác định tình trạng và sức mạnh của xương cột sống.

6. Điều trị cong vẹo cột sống

Có nhiều phương pháp điều trị cho chứng cong vẹo cột sống. Trong kế hoạch điều trị cho trẻ, bác sĩ sẽ đánh giá phân loại bất thường cột sống, mức độ nghiêm trọng của đường cong và những vấn đề sức khỏe khác của trẻ.

Bác sĩ sẽ dự đoán khả năng đường cong vẹo của trẻ có khả năng trở nên tồi tệ hay không và đề nghị phương pháp điều trị tối ưu nhất cho trẻ.

6.1. Điều trị không phẫu thuật

Theo dõi: Đối với trẻ có một đường cong vẹo góc nhỏ không thay đổi sẽ được theo dõi để đảm bảo rằng đường cong sẽ không trở nên tệ hơn. Mặc dù điều đó không xảy ra với mọi trẻ. Dị tật vẹo cột sống có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi cột sống phát triển dẫn đến biến dạng của lưng trở nên rõ ràng hơn. Nhiều khả năng đường cong vẹo của trẻ sẽ nặng hơn theo sự phát triển của trẻ

Vì vậy, bác sĩ sẽ theo dõi sự thay đổi đường cong cột sống của trẻ bằng cách cho chụp X-quang cột sống định kỳ mỗi 6 đến 12 tháng trong những năm phát triển của trẻ.

Hoạt động thể chất không làm tăng nguy cơ tiến triển của đường cong. Trẻ em bị vẹo cột sống vẫn có thể tham gia ở hầu hết các môn thể thao và hoạt động yêu thích.

Sử dụng nẹp lưng cho trẻSử dụng nẹp lưng cho trẻ

Nẹp lưng: Thường thì nẹp lưng không có hiệu quả trong việc điều trị vẹo cột sống bẩm sinh nhưng đôi khi chúng được sử dụng để hạn chế xuất hiện sự phát triển đường cong bù trừ từ đốt sống bình thường.

6.2. Điều trị phẫu thuật

Chỉ định phẫu thuật cho trẻ trong những trường hợp sau:

  • Có đường cong nhẹ nhưng tăng đáng kể trong quá trình theo dõi bằng phim X-quang.
  • Có đường cong vẹo nghiêm trọng từ lần đầu tiên thăm khám.
  • Có cột sống hoặc thân mình bị biến dạng nhiều.
  • Có dấu hiệu thần kinh do bất thường trong tủy sống.

Có nhiều phương pháp phẫu thuật giúp cột sống và lồng ngực phát triển tốt hơnCó nhiều phương pháp phẫu thuật giúp cột sống và lồng ngực phát triển tốt hơn

Một mục tiêu quan trọng của phẫu thuật là cho phép cột sống và lồng ngực phát triển càng nhiều càng tốt. Có một số lựa chọn phẫu thuật như sau:

Hàn liên đốt sốngTrong phương pháp này, các đốt sống cong bất thường được kết hợp lại với nhau bằng dụng cụ kim loại tạo thành một khối xương vững chắc. Điều này sẽ chấm dứt sự phát triển của đoạn cột sống bị vẹo và ngăn chặn các đường cong trở nên tệ hơn.

Cắt bỏ đốt sống bị tật khuyết nửa đốt sống: Đốt sống bị tật khuyết nửa đốt sống có thể được làm phẫu thuật cắt bỏ. Việc điều chỉnh một phần của đường cong được thực hiện bằng cách này có thể kết hợp thêm với việc đặt dụng cụ cố định. Phương pháp này chỉ có thể kết hợp 2-3 đốt sống với nhau.

Đặt dụng cụ thay đổi được chiều dài: Thanh dọc dụng cụ cố định đốt sống sẽ được kéo dài bằng một phẫu thuật nhỏ và được tiến hành lặp đi lặp lại mỗi 6-8 tháng. Mục tiêu kéo dài thanh dụng cụ là để cho phép cột sống của trẻ tiếp tục tăng trưởng trong khi sửa chữa các đường cong. Một hoặc hai thanh dọc sẽ được gắn vào cột sống ở trên và dưới đường cong.

Cứ mỗi 6-8 tháng, trẻ trở lại gặp bác sĩ và thanh dọc được kéo dài ra để theo kịp với sự phát triển của trẻ. Khi trẻ đã phát triển đầy đủ, các thanh sẽ được thay thế và hàn cứng khớp đốt sống được thực hiện.

Phục hồi chức năng: Trẻ nhỏ thường phục hồi nhanh chóng sau phẫu thuật và được xuất viện trong vòng 1 tuần. Tùy thuộc vào cuộc phẫu thuật, trẻ có thể cần phải mặc nẹp lưng trong vòng khoảng 3-4 tháng. Một khi vết mổ ổn định, bé được phép tham gia vào hầu hết các hoạt động mà trước đây đã từng tham gia.

Vẹo cột sống được phát hiện ở trẻ nhỏ là một trong những loại vẹo cột sống rất khó điều trị. Các đường cong có thể lớn ngay lúc đầu. Cùng với sự phát triển cơ thể của trẻ, nhiều khả năng đường cong sẽ trở nên nghiêm trọng hơn. Mặc dù việc hàn liên đốt sống khi còn nhỏ tuổi sẽ làm cho cột sống và thân mình của trẻ ngắn đi. Nhưng trẻ có thể có cuộc sống chất lượng tốt và có được các chức năng cơ thể bình thường, hoặc gần như bình thường.

Xem thêm: Bệnh cơ tim phì đại và những điều cần biết!

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close