Sống khoẻ

Tổng quan về bệnh xẹp đốt sống

1. Bệnh xẹp đốt sống là gì?

Xẹp đốt sống là bệnh lý thường xảy ra khi đĩa cột sống bị mất nước và mất đi sự mềm mại từ đó bị xẹp lún gây tổn thương vùng cột sống lưng hình thành nên những cơn đau dữ dội cho người bệnh. Xẹp đốt sống làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cũng như khả năng vận động của người bệnh. Mặc dù xẹp đốt sống phổ biến ở phụ nữ, tuy nhiên nó cũng là một vấn đề sức khỏe đáng lo ngại ở nam giới lớn tuổi.

Xẹp đốt sống là biến chứng hay gặp của bệnh lý loãng xươngXẹp đốt sống là biến chứng hay gặp của bệnh lý loãng xương

Những người đã từng bị xẹp đốt sống do loãng xương sẽ có nguy cơ bị gãy lần thứ hai cao hơn người bình thường gấp năm lần. Đôi khi gãy xẹp đốt sống có thể không gây triệu chứng hoặc chỉ ít triệu chứng, tuy nhiên nguy cơ gãy lần sau vẫn có thể xảy ra.

2. Nguyên nhân bệnh xẹp đốt sống

Có rất nhiều nguyên nhân xẹp đốt sống như: chấn thương cột sống, loãng xương, u thân đốt sống, đa u tủy xương… nhưng trong đó loãng xương là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến xẹp đốt sống.

Cụ thể hơn, đối với những người bị loãng xương, các nguyên nhân sau sẽ dẫn đến bệnh lý xẹp đốt sống:

  • Các hoạt động hằng ngày như hắt hơi mạnh, nâng những vật nặng… cũng gây xẹp đốt sống khi bị loãng xương nặng.
  • Các chấn thương té ngã, cố gắng nâng một vật nặng là nguyên nhân gây xẹp đốt sống ở bệnh nhân loãng xương trung bình.

Loãng xương là nguyên nhân phổ biến gây xẹp đốt sốngLoãng xương là nguyên nhân phổ biến gây xẹp đốt sống

  • Đối với người bình thường và không bị loãng xương, những tai nạn trầm trọng như tai nạn giao thông, chấn thương do chơi thể thao, ngã cao sẽ gây ra xẹp đốt sống.
  • Xẹp đốt sống nguyên nhân do ung thư di căn: thường gặp ở những người dưới 55 tuổi, không bị chấn thương hay chấn thương nhẹ, lúc này các tế bào ung thư di căn tới xương cột sống làm phá hủy nơi đây, dẫn đến xương bị yếu rồi xẹp đốt sống.

3. Triệu chứng bệnh xẹp đốt sống

Các triệu chứng biểu hiện rõ rệt nhất của bệnh xẹp đốt sống đó là cảm giác đau khi vận động. Xẹp đốt sống có thể gây ra các triệu chứng dưới đây:

  • Đột ngột đau lưng: Cảm giác đau lưng đột ngột.

Xẹp đốt sống gây đau lưng cho người bệnhXẹp đốt sống gây đau lưng cho người bệnh

  • Cơn đau tăng lên khi đứng hoặc đi lại: Việc vận động, đi lại khiến cho bệnh nhân gặp nhiều đau đớn.
  • Giảm đau khi nằm ngửa: Cơn đau sẽ dịu xuống khi bạn nằm xuống.
  • Hạn chế cử động cột sống: Khi cử động cột sống sẽ khiến cho bạn đau.
  • Có thể làm giảm chiều cao nguời bệnh: Chiều cao của người bệnh có thể bị giảm xuống.
  • Có thể làm biến dạng cột sống và gây tàn tật.

4. Đối tượng nguy cơ bệnh xẹp đốt sống

Những đối tượng nguy cơ dễ bị xẹp đốt sống là:

  • Phụ nữ mãn kinh sẽ có tình trạng loãng xương tiến triển nhanh hơn nên dễ bị xẹp đốt sống.
  • Những người bị loãng xương thứ phát kèm với phát triển thể chất kém từ nhỏ: còi xương, suy dinh dưỡng cũng dễ mắc bệnh xẹp đốt sống.
  • Người có tiền sử gia đình bị loãng xương cũng có khả năng mắc bệnh cao hơn.
  • Người ít chơi thể thao, ít vận động ngoài trời.

Những người thường xuyên sử dụng rượu bia là đối tượng nguy cơ dễ bị xẹp đốt sốngNhững người thường xuyên sử dụng rượu bia là đối tượng nguy cơ dễ bị xẹp đốt sống

  • Người sử dụng rượu bia, cà phê, thuốc lá.
  • Người bị các bệnh lý: thiểu năng tuyến sinh dục nam và nữ như suy buồng trứng sớm, mãn kinh sớm, cắt buồng trứng, thiểu năng tinh hoàn…, bệnh nội tiết như cường tuyến giáp, cường tuyến cận giáp, suy thận mãn hoặc phải chạy thận nhân tạo lâu ngày…, bệnh lý xương khớp mạn tính như viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp cũng dễ có nguy cơ bị loãng xương dẫn đến xẹp đốt sống.

5. Xẹp đốt sống có nguy hiểm không?

Bệnh xẹp đốt sống có nguy hiểm hay không còn phụ thuộc vào rất nhiều vấn đề khác nhau. Hầu hết tất cả các trường hợp mắc bệnh đều không gặp phải bất kỳ ảnh hưởng nào nếu được phát hiện sớm và có những phương pháp điều trị phù hợp nhất.

Tuy nhiên, đối với những người đã bị xẹp đốt sống nặng, điều trị trong thời gian dài nhưng không khỏi, điều trị không tích cực hoặc điều trị ngắt quãng… có thể khiến cho tình trạng của người bệnh càng trở nên trầm trọng hơn.

Người bị xẹp đốt sống nặng có thể khiến cột sống bị biến dạng, chiều cao bị giảmNgười bị xẹp đốt sống nặng có thể khiến cột sống bị biến dạng, chiều cao bị giảm

  • Cột sống bị biến dạng dẫn tới tình trạng cong vẹo 1 bên, chiều cao của người bệnh có thể sẽ bị giảm đôi chút, nghiêm trọng hơn nữa là người bệnh sẽ đi không vững và dễ bị ngã do mất thăng bằng.
  • Cột sống vận động kém linh hoạt, những động tác vặn mình, xoay người lại, cúi người, leo cầu thang… sẽ gặp phải nhiều khó khăn và thậm chí là còn gây ra những cơn đau nhức, khó chịu.
  • Đối với những trường hợp bệnh nặng còn dẫn tới tình trạng teo cơ, cứng khớp, liệt nửa người hoặc toàn thân. Khi đó, người bệnh sẽ có thể mất khả năng vận động, không thể đi lại như bình thường mà cần phải có sự trợ giúp của người khác hoặc những thiết bị hỗ trợ.

6. Các biện pháp chẩn đoán bệnh xẹp đốt sống

Ngoài những biểu hiện lâm sàng, cần làm thêm những kỹ thuật cận lâm sàng để củng cố chẩn đoán, đưa ra tiên lượng và có phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh nhân:

  • Chụp X quang: cho hình ảnh của các khớp, xương và đĩa đệm.
  • Chụp cắt lớp vi tính: cho thấy hình ảnh ống sống, những cấu trúc bên trong và bao quanh nó. Kỹ thuật này hay được kết hợp với chụp tủy sống cản quang, giúp biết được chi tiết của xương và hiện tượng hẹp ống sống.
  • Chụp cộng hưởng từ: cho thấy được tủy sống, các rễ thần kinh và những tình trạng phì đại, thoái hóa hay khối u.

Đo mật độ xươngĐo mật độ xương

  • Đo hấp thụ tia X kép hay đo đậm độ xương: xác định mật độ khoáng của xương để xác định rõ tình trạng loãng xương ở bệnh nhân. Đây là kỹ thuật khảo sát được cả xương sống và các chi, quét cột sống, vùng hông, cả cơ thể với thời gian chỉ dưới bốn phút.

7. Các biện pháp điều trị bệnh xẹp đốt sống

Những phương pháp điều trị xẹp đốt sống phổ biến hiện nay là:

7.1. Điều trị xẹp đốt sống không cần phẫu thuật:

  • Bệnh nhân được nằm nghỉ tại giường trong thời gian ngắn, dùng thuốc và nẹp.
  • Bệnh nhân bị giới hạn một số hoạt động.

Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩSử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

  • Thuốc giảm đau OTC, thuốc giảm đau gây nghiện, thuốc kháng viêm không steroid, thuốc giãn cơ được sử dụng cho bệnh nhân.
  • Nẹp được dùng để nâng đỡ bệnh nhân và hạn chế cử động vị trí bị xẹp đốt sống.

7.2. Tạo hình đốt sống

  • Phương pháp được thực hiện trong một đến hai giờ đồng hồ và phụ thuộc vào số đốt sống điều trị.

Bơm xi măng sinh học vào đốt sống bị xẹpBơm xi măng sinh học vào đốt sống bị xẹp

Kim nhỏ chứa xi măng xương acrylịc với công thức riêng (xi măng sinh học) được tiêm vào đốt sống xẹp. Sau đó, xi măng sẽ cứng lại và làm ổn định đốt sống bị gãy xẹp.

  • Đây là phương pháp có tác dụng giảm đau cho bệnh nhân.

7.3. Tạo hình vùng gù, bao gồm các thao tác sau:

  • Rạch hai vết nhỏ, đặt đầu dò vào khoang đốt sống bị gãy.
  • Khoan xương và chèn vào hai bên hai bong bóng được gọi là đệm xương.
  • Hai bong bóng được bơm phòng với chất cản quang đến khi giãn ra tới độ cao mong muốn rồi lấy ra.
  • Khoảng trống tạo bởi bong bóng trên sẽ được xi măng lấp vào.

Đây là phương pháp giúp phục hồi chiều cao cho bệnh nhân xẹp đốt sống.

Tạo hình vùng gù giúp phục hồi chiều cao cho người bệnh xẹp đốt sốngTạo hình vùng gù giúp phục hồi chiều cao cho người bệnh xẹp đốt sống

  • Chỉ định cho hai phương pháp xâm lấn này bao gồm: gãy xẹp đốt sống do loãng xương trên hai tuần kèm đau, biến dạng nặng, không đáp ứng điều trị bảo tồn, ung thư di căn gây đau, đa u tủy xương, u máu đốt sống gây đau, hoại tử xương đốt sống, củng cố thân xương sống bị yếu do bệnh lý trước phẫu thuật.
  • Chống chỉ định của hai phương pháp trên là: gãy xẹp đốt sống lành hoàn toàn và đáp ứng điều trị bảo tồn, gãy xẹp đốt sống hơn một năm, xẹp trên 80%- 90% thân đốt sống, cong cột sống không phải do loãng xương, hẹp ống sống và thoát vị đĩa đệm không liên quan gãy xẹp đốt sống, rối loạn đông máu không được điều trị, viêm xương viêm tủy xương, viêm đĩa đệm, chèn ép ống sống do u và mảnh xương vỡ.

8. Bị xẹp đốt sống nên ăn gì để cải thiện bệnh hiệu quả?

Chế độ dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng giúp cải thiện tình trạng sức khỏe của con người trong đó bao gồm cả tình trạng về bệnh xương khớp. Theo chia sẻ của các chuyên gia dinh dưỡng, những nhóm thực phẩm giúp cho người mắc bệnh xẹp đốt sống cải thiện tình trạng của mình một cách hiệu quả chính là:

Tăng cường trái cây

Tác dụng chính của các loại trái cây là bổ sung chất dinh dưỡng thiết yếu, tăng cường hệ miễn dịch. Từ đó giúp cho bệnh nhân bị thoái hóa khớp, xẹp đốt sống sẽ ngăn chặn được những diễn tiến xấu có thể xảy ra.

Trái cây giúp tăng cường miễn dịch cho người bệnhTrái cây giúp tăng cường miễn dịch cho người bệnh

Một số loại trái cây được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích người mắc những bệnh lý về xương khớp là cam, bưởi, chanh, bơ đều có tác dụng tốt với người bệnh xương khớp.

Món ăn từ bông atiso

Bông Atiso có công dụng chính là điều trị bệnh đau dạ dày, thải độc gan, điều trị tiểu đường. Ngoài ra, đây còn là loại thực phẩm có hỗ trợ rất tốt đối với những người đang hồi phục chức năng xương khớp.

Bông atiso rất tốt cho người mắc bệnh xương khớpBông atiso rất tốt cho người mắc bệnh xương khớp

Trong Đông Y, các món ăn từ bông atiso được sử dụng để giảm đau do thấp khớp, đau đốt sống cổ, đau lưng và phòng ngừa biến chứng xẹp đốt sống rất tốt.

Các loại trứng

Trứng cung cấp nhiều vitamin DTrứng cung cấp nhiều vitamin D

Bàn về việc người bị xẹp đốt sống nên ăn gì để cải thiện bệnh thì không thể bỏ qua thực đơn dinh dưỡng từ trứng. Trứng là nguồn cung cấp vitamin D dồi dào cho cơ thể, vì vậy đây sẽ là nguồn dưỡng chất không thể thiếu đối với người bệnh xương khớp nói chung.

Rau có màu xanh đậm

Người bị xẹp đốt sống nên ăn những loại rau có màu xanh đậmNgười bị xẹp đốt sống nên ăn những loại rau có màu xanh đậm

Súp lơ xanh, rau bó xôi, ớt chuông xanh đều là những loại thực phẩm người bị xẹp đốt sống nên ăn. Đây đều là những loại rau củ cực kỳ giàu canxi, nếu được bổ sung thường xuyên sẽ ngăn ngừa được bệnh thoái hóa khớp, đốt sống cổ, đốt sống lưng và thoát vị đĩa đệm cực kỳ hiệu quả.

Sữa và các chế phẩm từ sữa

Sữa và các chế phẩm từ sữa giúp bổ sung canxiSữa và các chế phẩm từ sữa giúp bổ sung canxi

Trung bình một ly sữa 500ml có đến 30% lượng canxi mà cơ thể cần mỗi ngày.  Trong đó canxi lại là thành phần cấu tạo nên xương khớp và bổ trợ năng lượng tái tạo chất nhờn bôi trơn. Người bệnh muốn phòng tránh các vấn đề về xương khớp cần uống sữa mỗi ngày. Không chỉ vật sữa còn là nguồn dinh dưỡng giúp làm đẹp da, tốt cho đường tiêu hóa.

Cá biển giàu omega-3

Cá hồi là một trong những loại có chứa nhiều omega-3

Cá biển có thành phần dinh dưỡng đa dạng, trong đó phải kể đến các omega 3 – thành phần cấu tạo nên đĩa đệm cột sống khỏe mạnh. Từ đó mà việc bổ sung cá vào khẩu phần ăn thường xuyên sẽ giúp ngăn ngừa và hỗ trợ chữa trị bệnh thoái hóa đốt sống, xẹp đốt sống. Các loại cá giàu omega-3 nhất như: cá hồi, cá mòi, cá thu, cá trích…

Xương ống

Xương ống cung cấp vitamin D, canxi, chất bôi trơn cho xương luôn chắc khỏeXương ống cung cấp vitamin D, canxi, chất bôi trơn cho xương luôn chắc khỏe

Ngoài ra các loại nước hầm từ xương ống cũng có công dụng bổ sung canxi cho người bệnh. Chủ yếu nên dùng xương heo, xương bò và gà để cung cấp vitamin D, canxi, chất bôi trơn cho xương luôn chắc khỏe. Do đó người bệnh cần cân bằng các nhóm thực phẩm giàu canxi và vitamin D để đẩy lùi triệu chứng xẹp đốt sống.

Hàu

Hàu là thực phẩm giàu protein, vi khoáng quan trọngHàu là thực phẩm giàu protein, vi khoáng quan trọng

Trong nhóm thực phẩm giàu canxi và vitamin D, người bệnh nên tăng cường hàu trong bữa ăn hàng ngày. Hàu là thực phẩm giàu protein, vi khoáng quan trọng như kẽm, magie, glucid ngăn chặn tình trạng thoái hóa xương diễn ra. Đối với người bị thoái hóa đốt sống cổ kèm theo chỉ nên dùng 1 – 2 con hàu mỗi ngày để không bị vôi hóa.

Thực phẩm giàu Canxi và vitamin D

Canxi và vitamin D được xem là hai dưỡng chất cần thiết để duy trì sự chắc khỏe của hệ xương khớp. Trong đó canxi có sẵn trong cơ xương và chỉ khi cơ thể có đủ vitamin D thì hoạt động hấp thụ canxi mới diễn ra hiệu quả.

Thực phẩm giàu canxi và vitamin D luôn cần thiết cho người mắc bệnh xương khớpThực phẩm giàu canxi và vitamin D luôn cần thiết cho người mắc bệnh xương khớp

Do đó hai chất này luôn đi cùng nhau và cần được bổ sung hàng ngày trong thực đơn của người bị bệnh xẹp đốt sống. Nếu thiếu canxi, người bệnh có thể mắc phải thêm các vấn đề kháng như thoái hóa cột sống, loãng xương, giòn xương… từ đó gia tăng thêm gánh nặng lên xương cột sống và các khớp nâng đỡ cơ thể.

Chúng ta có thể cải thiện hoàn toàn tình trạng xẹp đốt sống nếu như có thể phát hiện bệnh trong giai đoạn sớm, đồng thời tuân thủ theo đúng hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Đã từng có một số trường hợp bệnh nhân có thể tự khỏi khi ăn uống đủ chất, duy trì một thói quen sinh hoạt lành mạnh kết hợp cùng với những bài tập vật lý trị liệu theo hướng dẫn của chuyên gia.

Hy vọng những thông tin trong bài viết trên đây sẽ giúp cho các bạn nắm được một số thông tin về bệnh xẹp đốt sống, đồng thời biết cách thực hiện một chế độ ăn uống hợp lý nhất đối với tình trạng sức khỏe của bạn thân.

Chúc các bạn mạnh khỏe!

Xem thêm: Những điều cần biết về bệnh viêm cột sống dính khớp

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close