Sống khoẻ

Tổng quan về bệnh gai cột sống

Theo thời gian và tuổi tác, các đốt sống dần bị thoái hóa gây ra bệnh gai cột sống. Đây là bệnh thường gặp ở người cao tuổi, tuy nhiên với cuộc sống bận rộn ngày nay, xu hướng mắc bệnh đang dần bị “trẻ hóa”.

1. Bệnh gai cột sống là gì?

Gai cột sống hay còn gọi là bệnh thoái hóa cột sống, trong đó có sự hình thành các phần xương mọc ra (gai xương) phía ngoài và hai bên của cột sống. Đây chính là sự phát triển thêm ra của xương trên đốt sống, đĩa sụn, dây chằng quanh khớp do viêm khớp cột sống, chấn thương hoặc sự lắng đọng canxi ở các dây chằng, gân tại đốt sống.

Cột sống thắt lưng và cột sống cổ là 2 vị trí thường xuất hiện gai nhấtCột sống thắt lưng và cột sống cổ là 2 vị trí thường xuất hiện gai nhất

Bệnh gai cột sống có thể xuất hiện tại nhiều vị trí trên xương sống cơ thể. Thông thường bệnh hay gặp nhất là gai cột sống cổ và gai cột sống thắt lưng.

Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh gai cột sống sẽ ảnh hưởng rất nhiều tới chất lượng cuộc sống, khiến người bệnh khó chịu, giác đau ở vùng thắt lưng, đau vai hoặc cổ do gai chèn ép vào dây thần kinh, đau có thể lan xuống cánh tay, tê bì chân tay, thậm chí làm hạn chế cử động.

Chính vì vậy khi có những biểu hiện của bệnh gai cột sống, người bệnh nên nhanh chóng tới các cơ sở y tế để khám và điều trị theo phác đồ của bác sĩ.

2. Nguyên nhân gây ra bệnh gai cột sống

Nguyên nhân gây ra bệnh gai cột sống cũng là do sự thích ứng của xương sống trước những tổn thương hay sự thoái hóa của khớp xương. Cụ thể, khi các khớp xương bị tổn thương như viêm, khiến cho cột sống không còn vững chắc. Cơ thể sẽ thích ứng bằng cách mọc ra những những nhánh xương hoặc gai xương nhằm bao quanh khớp xương sống đó để bảo vệ. Chính quá trình này đã tạo nên gai cột sống.

Hay phải bốc vác vật nặng, các động tác đi đứng, vận động, ngồi học, nằm ngủ … sai tư thế rất dễ gây ra tổn thương cho cột sống.

Sau đây là những yếu tố gây bệnh hay gặp nhất:

  • Tuổi tác: Cùng với sự lão hóa của cơ thể, sự thoái hóa của cột sống theo thời gian cũng là sự lý giải cho việc bệnh gai đốt sống hay gặp ở người lớn tuổi.
  • Thói quen sinh hoạt: Hay phải bốc vác vật nặng, các động tác đi đứng, vận động, ngồi học, nằm ngủ … sai tư thế rất dễ gây ra tổn thương cho cột sống.
  • Chấn thương cột sống: Các tai nạn, chấn thương như tai nạn giao thông… gây ra những tổn thương ở sụn khớp.

Gai cột sống có nhiều nguyên nhân khác nhauGai cột sống có nhiều nguyên nhân khác nhau

  • Sự lắng đọng canxi: Hay gặp ở người lớn tuổi do sự thoái hóa của các đốt sống.
  • Bệnh viêm cột sống mạn tính: Quá trình viêm gây ra sự bất thường ở phần sụn cột sống. Điều đó, tạo ra những tổn thương khiến quá trình vận động gặp khó khăn. Lúc này, cơ thể sẽ tự điều chỉnh để khắc phục hiện tượng trên, nhưng kết quả của quá trình chỉnh sửa lại là sự hình thành gai xương.
  • Nguyên nhân khác: Những người thừa cân, vận động mạnh, hút thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích… làm tăng nguy cơ mắc bệnh gai cột sống.

3. Triệu chứng của bệnh gai cột sống

Bệnh gai cột sống phần lớn không gây ra các triệu chứng thật sự rõ ràng. Tuy nhiên khi đến giai đoạn các gai cọ xát với xương khác hoặc các phần mềm ở xung quanh như dây chằng, đặc biệt là rễ thần kinh thì sẽ gây đau vai, đau thắt lưng hoặc tê tay ở người bệnh.

Các biểu hiện thông thường có thể gặp của gai cột sống là:

  • Đau ở vùng cổ, thắt lưng đặc biệt khi đứng hoặc di chuyển. Vị trí đau biểu hiện phần cột sống có vấn đề liên quan. Đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi.

Người bệnh gai cột sống thắt lưng bị đau vùng thắt lưngNgười bệnh gai cột sống thắt lưng bị đau vùng thắt lưng

  • Mất cảm giác hoặc bất thường ở phần cột sống liên quan.
  • Trong trường hợp nặng, bệnh nhân có thể đau tê ở cổ lan qua hai tay hoặc đau ở lưng dọc xuống hai chân.
  • Cơ bắp tay chân có thể yếu đi.
  • Cơ thể mất cân bằng.
  • Mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện (thường trong trường hợp nguy kịch).
  • Rối loạn thần kinh thực vật (các phản xạ tự động rối loạn, tăng tiết mồ hôi, suy giảm hô hấp hoặc biến chứng tăng huyết áp,…).

4. Bệnh gai cột sống có chữa được không?

Giống như các bệnh lý cơ xương khớp khác, gai cột sống không thể chữa khỏi hoàn toàn. Tất cả các phương pháp điều trị nhằm giảm nhẹ triệu chứng cũng như hạn chế sự phát triển của gai xương.

4.1. Các biện pháp chẩn đoán gai cột sống

Gai cột sống có thể được chẩn đoán khi người bệnh biểu hiện các triệu chứng đau vùng cổ, thắt lưng hoặc mất cảm giác, tê bì các phần cơ thể liên quan, cùng với đó các xét nghiệm cần được đưa ra để chẩn đoán xác định là:

  • Xét nghiệm điện học: có mục đích nhằm đo tốc độ thần kinh gửi tín hiệu điện về não hay các bộ phận cơ thể như tay, chân, từ đó xác định mức độ của chấn thương dây thần kinh cột sống và loại trừ các nguyên nhân khác.
  • Chụp X-quang: giúp xác định vị trí, tình trạng và mức độ ảnh hưởng của xương bị tổn thương, mất sụn hoặc thoát vị đĩa đệm, mức độ thay đổi khớp và sự hình thành gai xương.
  • Xét nghiệm máu: chẩn đoán loại trừ đau cột sống do nguyên nhân khác.

Chụp cộng hưởng từ cột sống thắt lưngChụp cộng hưởng từ cột sống thắt lưng

  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): chủ yếu để xác định đĩa sụn có tổn thương không và thần kinh cột sống có bị chèn ép không.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Cung cấp hình ảnh chi tiết về sự thay đổi trong cấu trúc xương sống, mức độ chèn ép thần kinh để đưa ra phương án điều trị tối ưu.

4.2. Các biện pháp điều trị bệnh gai cột sống

Để điều trị bệnh gai cột sống, người bệnh cần phối hợp nhiều biện pháp khác nhau như: sử dụng thuốc tây y kết hợp với đông y, các phương pháp vật lý trị liệu, tập thể dục nhằm điều trị các triệu chứng của bệnh gai cột sống.

  • Thuốc tây y

Đây được xem như là phương pháp điều trị bảo tồn đối với những người mắc bệnh gai cột sống. Với các triệu chứng như đau nhức, tê bì tay chân, cảm giác khó chịu… thì việc dùng các thuốc giảm đau, chống viêm sẽ cho hiệu quả tốt. Có thể kể tới: Paracetamol, Ibuprofen, Diclofenac, nhóm Corticoid, nhóm Vitamin B (B1, B2, B6…).

Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm theo hướng dẫn của bác sĩSử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm theo hướng dẫn của bác sĩ

Tuy nhiên, cần tuyệt đối tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh các tác dụng không mong muốn mà thuốc gây ra.

  • Các bài thuốc dân gian

Bên cạnh việc điều trị gai cột sống bằng thuốc tây y. Người bệnh có thể lựa chọn các bài thuốc nam lành tính với những dược liệu gần gũi và dễ chế biến mà bạn có thể áp dụng ngay tại nhà.

  • Nghỉ ngơi hợp lý

Nghỉ ngơi, thư giãn giúp tình trạng bệnh tiến triển tốt hơnNghỉ ngơi, thư giãn giúp tình trạng bệnh tiến triển tốt hơn

Việc lao động quá sức, thường xuyên phải bốc vác nặng nhọc không chỉ khiến các khớp sụn bị tổn thương mà còn khiến tình trạng bệnh ngày một nặng. Vì vậy hãy dành cho mình những khoảng thời gian để nghỉ ngơi hợp lý.

  • Phục hồi chức năng

Tập luyện là phương pháp tác động an toàn, giúp kéo giãn cột sống, đả thông kinh lạc và giảm đau hiệu quả. Phương thức này giúp khôi phục tính linh hoạt và sức mạnh lên cổ, lưng giảm đau và giảm tê bì các chi, cải thiện tư thế và có thể làm giảm sự chèn ép lên các dây thần kinh.

  • Phẫu thuật

Phẫu thuật được chỉ định trong trường hợp có sự chèn ép vào tủy, làm hẹp ống tủy hoặc chèn ép dây thần kinh, gây các dấu hiệu đau buốt, tê mỏi chân, tay, rối loạn đại tiểu tiện. Phẫu thuật loại bỏ gai cột sống là phương pháp được lựa chọn khi mà các biện pháp điều trị trên không mang lại hiệu quả điều trị.

Phẫu thuật loại bỏ gai cột sống khi có sự chèn ép vào tuỷPhẫu thuật loại bỏ gai cột sống khi có sự chèn ép vào tuỷ

Tuy nhiên, khi phẫu thuật loại bỏ gai xương thì sau một thời gian gai xương có thể sẽ xuất hiện lại ở đúng vị trí đó, bởi sự hình thành gai xương là một quá trình đáp ứng tự nhiên của cơ thể đối với phản ứng viêm.

Khám sức khỏe định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện sớm các tiến triển xấu của bệnh gai cột sống nói riêng, cũng như các bệnh lý sức khỏe nói chung, từ đó có biện pháp điều trị phù hợp, giúp bạn bảo vệ tốt nhất sức khỏe của mình!

Xem thêm: Phân biệt giữa thoát vị đĩa đệm và thoái hoá cột sống

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close