Sống khoẻ

Rối loạn nhịp tim là gì? Những điều cần biết về rối loạn nhịp tim

Rối loạn nhịp là một tình trạng bất thường về nhịp tim, tình trạng này có thể gặp ở mọi lứa tuổi và xuất hiện ở bất kỳ thời điểm nào. Rối loạn nhịp có thể gây nên các triệu như: hồi hộp, trống ngực, cảm giác hẫng hụt ở ngực, tức ngực hoặc khó thở đi kèm,…

1. Rối loạn nhịp tim là gì?

Rối loạn nhịp tim là một bệnh tim đặc trưng bởi tần số hoặc nhịp tim bất thường: quá nhanh, quá chậm, quá sớm hoặc quá thất thường. Đồng thời bệnh thường phổ biến hơn nhiều với nam giới (70% các trường hợp), và 30% bệnh nhân là nữ (theo nghiên cứu thuộc Khoa Y, Trường Cao đẳng Y tế Baroda, Bệnh viện Đa khoa Sir Sayaji, Vadodara, Ấn Độ).

Rối loạn nhịp là một tình trạng bất thường về nhịp timRối loạn nhịp là một tình trạng bất thường về nhịp tim

Chứng loạn nhịp tim xảy ra khi các xung động điện trong tim không hoạt động bình thường. Chứng loạn nhịp được đặt tên và phân loại dựa trên:

  • Tần số: quá nhanh (nhịp tim nhanh), quá chậm (nhịp tim chậm)
  • Vị trí (trong tâm thất hay tâm nhĩ)
  • Mức độ thường xuyên.

2. Các loại rối loạn nhịp tim

Các bác sĩ phân loại rối loạn nhịp tim không chỉ theo nơi chúng bắt nguồn (tâm nhĩ hoặc tâm thất) mà còn theo tốc độ của nhịp tim mà chúng gây ra:

  • Nhịp tim nhanh (tachycardia): nhịp tim nghỉ ngơi nhanh hơn 100 nhịp mỗi phút.
  • Nhịp tim chậm (bradycardia): nhịp tim nghỉ ngơi dưới 60 nhịp mỗi phút.

Nhịp tim nhanh xuất phát từ tâm nhĩ: bao gồm:

  • Rung nhĩ, cuồng nhĩ: là nhịp tim nhanh không đều gây ra bởi các xung điện hỗn loạn trong tâm nhĩ. Rung nhĩ có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như tắc mạch não, tắc mạch chi, mạch tạng…
  • Hội chứng Wolff-Parkinson-White: xảy ra khi có thêm một đường dẫn truyền phụ giữa các buồng nhĩ và buồng thất của tim gây ra cơn nhịp tim nhanh và thường xuất hiện khi gắng sức hoặc xúc cảm. Con đường này có thể cho phép các tín hiệu điện đi qua giữa tâm nhĩ và tâm thất mà không đi qua nút AV, dẫn đến cơn nhịp tim nhanh.

Nhịp tim nhanh xuất phát từ tâm thất: Một số rối loạn nhịp nhanh hay gặp như sau:

  • Nhịp tim nhanh thất: bắt nguồn từ các tín hiệu điện bất thường trong tâm thất. Nhịp tim nhanh làm cho tâm thất co bóp không hiệu quả để bơm đủ máu cung cấp cho các cơ quan cơ thể. Nếu không được điều trị kịp thời, nhịp nhanh thất có thể dẫn đến rung thất, tử vong.
  • Rung tâm thất: xảy ra khi các xung điện nhanh, hỗn loạn khiến tâm thất rung lên và không bơm được máu. Và có thể dẫn đến tử vong nếu tim không được phục hồi nhịp bình thường trong vài phút.
  • Hội chứng QT kéo dài: là một rối loạn tim mang theo nguy cơ nhịp tim nhanh, hỗn loạn. Nhịp tim nhanh, gây ra bởi những thay đổi trong hệ thống điện của tim, có thể dẫn đến ngất xỉu, và đe dọa tính mạng. Trong một số trường hợp, nhịp tim của bạn có thể thất thường đến mức gây ra đột tử.

Có nhiều loại rối loạn nhịp tim khác nhauCó nhiều loại rối loạn nhịp tim khác nhau

Nhịp tim chậm:

Nhịp tim chậm là tình trạng nhịp tim dưới 60 nhịp mỗi phút. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp nhịp tim chậm phản ánh vấn đề sức khỏe bình thường và khỏe mạnh ví dụ như ngủ sâu, lúc nghỉ ngơi sau khi hoạt động thể lực.

Ngoài ra, một số loại thuốc được sử dụng để điều trị các tình trạng khác, chẳng hạn như huyết áp cao cũng có thể làm giảm nhịp tim của bạn.

Một số rối loạn nhịp tim chậm hay gặp như nhịp chậm xoang, bloc nhĩ thất, hội chứng suy nút xoang…

Nhịp tim sớm (ngoại tâm thu):

Ngoại tâm thu (NTT) là tình trạng rối loạn nhịp tim rất hay gặp, bao gồm NTT nhĩ và NTT thất. NTT có thể lẻ tẻ, không gây ra triệu chứng gì và không cần điều trị. Tuy nhiên một số trương hợp NTT nhiều có thể gây nên tình trạng rối loạn nhịp nặng, nguy hiểm.

3. Nguyên nhân gây rối loạn nhịp tim

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra chứng rối loạn nhịp tim, bao gồm:

  • Một cơn đau tim đang xảy ra ngay bây giờ.
  • Sẹo mổ tim từ một cơn đau tim trước đó.
  • Thay đổi cấu trúc tim, chẳng hạn như từ bệnh cơ tim.
  • Bệnh động mạch vành.
  • Huyết áp cao.
  • Tuyến giáp hoạt động quá mức (cường giáp).

Nguyên nhân rối loạn nhịp tim có thể xuất phát từ bệnh cường giápNguyên nhân rối loạn nhịp tim có thể xuất phát từ bệnh cường giáp

  • Tuyến giáp hoạt động kém (suy giáp).
  • Sử dụng các loại chất kích thích như rượu, cafein, hoặc thường xuyên hút thuốc.
  • Lạm dụng ma túy.
  • Sử dụng một số loại thuốc và chất bổ sung.
  • Bệnh tiểu đường.
  • Chứng ngưng thở lúc ngủ.
  • Yếu tố di truyền.

4. Dấu hiệu nào nghĩ tới các rối loạn nhịp tim bệnh lý

Rối loạn nhịp đôi khi không gây nên các triệu chứng khó chịu cho người bệnh đặc biệt là các bệnh lý rối loạn nhịp mãn tính khiến cho người bệnh có thể không cảm nhận thấy những triệu chứng mà nó gây ra, tuy nhiên bệnh lý rối loạn nhịp cũng có thể gây ra những triệu chứng nghiêm trọng mà bạn cần phải biết. Một số triệu chứng rối loạn nhịp tim đáng chú ý bao gồm:

Đánh trống ngực – triệu chứng điển hình và hay gặp của bệnh lý rối loạn nhịp.

Đây là triệu chứng thường gặp nhất của người bệnh đến với bác sĩ với bệnh cảnh của rối loạn nhịp: cảm giác tim đập mạnh trong lồng ngực, có thể kèm theo cảm giác hẫng hụt, cảm giác như tim ngừng đập rồi lại đập mạnh trở lại, triệu chứng này thường được người bệnh kể lại với cảm giác hồi hộp – đánh trống ngực.

Đánh trống ngực là triệu chứng điển hình của rối loạn nhịp timĐánh trống ngực là triệu chứng điển hình của rối loạn nhịp tim

Cảm giác đột ngột xuất hiện cơn khó thở – cảm giác khó chịu ở ngực đi kèm

Khó thở là triệu chứng khá phổ biến trong các bệnh lý nội khoa, tuy nhiên cơn khó thở kèm theo cảm giác tim đập không đều, cảm giác hồi hộp hoặc tức nặng là một trong những dấu hiệu gợi ý có thể bạn đang có vấn đề nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, hoặc rối loạn nhịp nguy hiểm.

Chóng mặt do rối loạn nhịp tim

Chóng mặt thường được mô tả là cảm giác choáng váng, mọi vật xung quanh quay vòng, hoặc chính bản thân người bệnh quay vòng, đồng thời kèm theo cảm giác mất cân bằng. Chóng mặt không phải là bệnh mà là triệu chứng của nhiều bệnh khác nhau và một trong những bệnh lý nguy hiểm luôn được nhắc tới là bệnh lý rối loạn nhịp.

Ngất xỉu – triệu chứng báo hiệu rối loạn nhịp tim nhanh nguy hiểm

Ngất là tình trạng người bệnh đột ngột mất ý thức trong một khoảng thời gian ngắn. Đây là một triệu chứng rất đáng lo ngại bởi nó có thể dẫn tới chấn thương nghiêm trọng, đặc biệt khi bạn bị ngất xỉu trong khi đang lái xe hoặc leo cầu thang.

Người rối loạn nhịp tim có thể bị ngất xỉuNgười rối loạn nhịp tim có thể bị ngất xỉu

5. Biến chứng của rối loạn nhịp tim

Một số rối loạn nhịp tim có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như:

Tắc mạch: Khi rối loạn nhịp tim, tim sẽ không thể bơm máu hiệu quả, làm hình thành các cục máu đông trong buồng tim. Nếu một cục máu đông vỡ ra, nó sẽ đi từ tim đến não của bạn, khiến máu không thể lưu thông và gây ra đột quỵ não, nếu gây tắc mạch các cơ quan gây ra nhồi máu thận, nhồi máu lách, nhồi máu mạc treo, hoặc tắc mạch chi gây hoại tử chi…

Hình thành cục máu đông trong buồng tim gây ra những biến chứng nguy hiểmHình thành cục máu đông trong buồng tim gây ra những biến chứng nguy hiểm

Suy tim: Suy tim có thể xảy ra nếu tim bạn bơm máu không hiệu quả trong một thời gian dài do nhịp tim chậm hoặc nhịp tim nhanh, chẳng hạn như rung tâm nhĩ.

6. Chẩn đoán, điều trị rối loạn nhịp tim

6.1. Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán chứng rối loạn nhịp tim?

Các bác sĩ sẽ chẩn đoán bằng những thông tin thu thập được từ việc:

  • Hỏi về các triệu chứng và lịch sử y tế
  • Khám lâm sàng
  • Điện tâm đồ (ECG) để phát hiện các hoạt động điện của tim
  • Theo dõi bằng điện tim Holter: thiết bị điện tâm đồ di động này có thể được đeo trong một ngày hoặc nhiều hơn để ghi lại hoạt động của tim
  • Theo dõi triệu chứng: để kiểm tra nhịp tim tại thời điểm xuất hiện các triệu chứng
  • Siêu âm tim: để xem hình ảnh về kích thước, cấu trúc và chuyển động của tim
  • Máy ghi điện tâm đồ cấy dưới da: được sử dụng để phát hiện nhịp tim bất thường
  • Bác sĩ có thể yêu cầu một số xét nghiệm khác để loại trừ các tình trạng bệnh khác với các triệu chứng tương tự, bao gồm:
    • Test gắng sức: Trong thử nghiệm này, bạn có thể được yêu cầu chạy bộ hoặc đi xe đạp tại chỗ và theo dõi hoạt động của tim.
    • Xét nghiệm bàn nghiêng: Nhịp tim và huyết áp đều được theo dõi khi bạn nằm trên bàn phẳng và khi bạn đứng lên. Sự thay đổi của nhịp tim đối với thay đổi tư thế này sẽ được ghi lại và đánh giá.
    • Xét nghiệm điện sinh lý tim và lập biểu đồ.
    • Kiểm tra để loại trừ tất cả những bất thường của tuyến giáp có thể gây rối loạn nhịp tim.

Chẩn đoán và điều trị rối loạn nhịp timChẩn đoán và điều trị rối loạn nhịp tim

6.2. Những phương pháp nào dùng để điều trị chứng rối loạn nhịp tim?

Tùy vào từng loại rối loạn nhịp tim mà có nhiều phương pháp điều trị khác nhau.

Điều trị nhịp tim chậm

Bác sĩ sẽ cho bệnh nhân sử dụng một thiết bị nhỏ được cấy gần xương đòn, gọi là máy tạo nhịp tim, trong trường hợp không rõ nguyên nhân gây ra nhịp tim chậm. Khi nhịp tim quá chậm hoặc khi tim ngừng đập, máy tạo nhịp sẽ tạo ra các xung điện thay cho tim. Kết quả là sẽ tạo ra kích thích để khôi phục lại tốc độ tim ổn định.

Điều trị nhịp tim nhanh

Có nhiều phương pháp để điều trị nhịp tim nhanh, cụ thể là:

  • Thuốc: Thuốc chống loạn nhịp tim có thể kiểm soát nhịp tim hoặc phục hồi nhịp tim bình thường.
  • Thao tác phế vị (Vagal maneuvers): Đây là một số thao tác đặc biệt để ngăn chặn nhịp nhanh trên thất bằng cách tác động lên hệ thống thần kinh kiểm soát nhịp tim (dây thần kinh phế vị).
  • Sốc chuyển nhịp: Có thể tác động đến xung điện và khôi phục lại nhịp tim bình thường.
  • Đốt điện (Catheter ablation): Các sóng điện sẽ đốt các đường dẫn truyền điện học phụ trong tim, giúp phòng ngừa nhịp tim nhanh.

Phương pháp phẫu thuật

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để điều trị rối loạn nhịp tim khi các điều trị khác không hiệu quả, bao gồm:

  • Phẫu thuật Maze: Bác sĩ sẽ rạch nhiều đường lên tầng nhĩ của tim để tạo ra nhiều mô sẹo nhằm ngăn chặn đường đi của các xung điện gây loạn nhịp, nhờ vậy có thể ngăn loạn nhịp xảy ra.
  • Phẫu thuật bắc cầu mạch vành: Điều trị này cải thiện lưu lượng máu đến tim, được thực hiện trong trường hợp bạn mắc bệnh động mạch vành làm nặng thêm chứng loạn nhịp tim.

Phẫu thuật bắc cầu động mạch vànhPhẫu thuật bắc cầu động mạch vành

7. Lời khuyên dành cho người rối loạn nhịp tim

Trước tiên, nếu bạn có các triệu chứng nghi ngờ có bệnh lý rối loạn nhịp tim bạn hãy đến với bác sĩ tim mạch, để được tư vấn và kiểm tra.

Sau đây là những lời khuyên bổ ích dành cho bệnh nhân rối loạn nhịp tim:

  • Một chế độ ăn uống tốt cho sức khỏe tim mạch: nên tăng cường ăn thật nhiều các loại trái cây, các loại ngũ cốc nguyên hạt, rau, củ, quả, và thịt gia cầm bỏ da, đậu và các sản phẩm không có chứa các chất béo. Hạn chế các loại thực phẩm có chứa nhiều chất béo bão hòa, và cholesterol như là lòng đỏ trứng, hay các loại thịt đỏ. Nên ăn cắt giảm lượng muối và lượng đường.
  • Về chế độ luyện tập hàng ngày: Bạn có thể thường xuyên luyện tập một số bộ môn thể thao yêu thích, và quan trọng hơn là phải phù hợp với sức khỏe, tốt nhất là nên duy trì từ 30 – 45 phút mỗi ngày, ở mức độ đều đặn thường xuyên.
  • Thay đổi lối sống thường ngày: Dừng việc hút thuốc và tránh xa môi trường có chứa nhiều khói thuốc. Duy trì tốt trọng lượng khỏe mạnh, phải giảm cân (nếu có thừa cân, béo phì). Giảm cân sẽ giúp cho việc ổn định lại chỉ số cholesterol và huyết áp.

Dừng ngay việc hút thuốc là để bảo vệ sức khoẻ của bạn và mọi ngườiDừng ngay việc hút thuốc là để bảo vệ sức khoẻ của bạn và mọi người

  • Khi nhịp tim tăng nhanh hoặc có cảm giác khó chịu ở ngực, chếnh choáng,… nên ngồi nghỉ ngay tại chỗ, tìm người hỗ trợ và đừng quên việc đến khám và tư vấn chuyên khoa tim mạch khi triệu chứng đó khiến bạn thực sự khó chịu và bị lặp lại nhiều lần.
  • Học một số phương pháp giúp cho kiểm soát hơi thở và cả nhịp tim như hít sâu thở chậm sẽ giúp cho việc ổn định lại nhịp tim.

Rối loạn nhịp tim do nhiều nguyên nhân khác nhau. Tần suất bệnh thường gặp ở những bệnh nhân lớn tuổi bị nhồi máu cơ tim hoặc thiếu máu cơ tim. Tuy nhiên, một số bệnh rối loạn nhịp tim bẩm sinh có thể gặp ở người trẻ và gây đột tử khi bệnh không được phát hiện và điều trị sớm.

Tùy theo nguyên nhân và loại rối loạn nhịp tim cũng như những cách điều trị khác nhau, bạn nên đi kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt nên đo điện tâm đồ nếu có các triệu chứng như hồi hộp, ngất hoặc trong gia đình có người trẻ bị đột tử không rõ lý do. Cuối cùng, bạn đừng nên quá lo lắng; với các tiến bộ hiện tại, các bác sĩ chuyên khoa tim mạch hầu như có thể chẩn đoán và điều trị hiệu quả các rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

Xem thêm: Tìm hiểu về bệnh lý tim mạch: Rung nhĩ

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close