Sống khoẻ

Những yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao và cách tăng chiều cao cho trẻ trong những nằm đầu đời

Là bố mẹ ai cũng muốn con mình phát triển toàn diện, thông minh…Để đảm bảo rằng các bé đạt được chiều cao và cân nặng phù hợp thì bố mẹ cần hiểu rõ sự phát triển chiều cao của trẻ và dạy con có những thói quen sống lành mạnh.

Mỗi đứa trẻ sẽ có cột mốc tăng trưởng và tốc độ phát triển khác nhau nhưng nhìn chung trẻ đều có những giai đoạn phát triển chung, đó là: giai đoạn thai nhi, giai đoạn 0-3 tuổigiai đoạn dậy thì (độ tuổi dậy thì tuỳ thuộc vào từng bé).

1. Sự phát triển chiều cao ở trẻ

1.1. Giai đoạn thai nhi

Xương phát triển từ lớp trung bì và phát triển qua 3 giai đoạn: màng, sụnxương. Bộ xương màng ở người hình thành vào tháng thứ nhất của bào thai.

Khung xương phát triển trong suốt thời gian thai kỳKhung xương phát triển trong suốt thời gian thai kỳ

Ở tháng thứ 3, thai nhi phát triển phần khung xương rất nhanh, bắt đầu có sự phân chia các bộ phận rõ ràng. Sang tháng thứ 5-6, các khớp tay và chân bắt đầu cử động. đến tuần thứ 18, chân tay bé có thể vung, đạp trong bụng mẹ. Sang tháng 7-8, cơ phát triển quanh xương. Tháng cuối cùng của thai kỳ, về cơ bản xương của bé đã thành xương cứng với đầy đủ các bộ phận nhưng xương vẫn rất mềm.

1.2. Giai đoạn 0-3 tuổi

Khi trẻ còn trong bụng mẹ nếu được bổ sung đầy đủ dưỡng chất và canxi thì trẻ sinh ra sẽ khoẻ mạnh, có cân nặng từ 3kg trởi lên và chiều cao khoảng 50cm.

Đối với trẻ sơ sinh, xương được tạo nên bằng chất sụn và khi trẻ phát triển, sụn dần chuyển thành xương (tiến trình cốt hoá). Mỗi sụn tăng trưởng được cốt hoá ở mỗi thời điểm khác nhau của tuổi đời.

Xương to ra về chiều ngang là nhờ các tế bào màng xương phân chia tạo ra những tế bào mới đẩy tế bào cũ vào trong rồi hóa xương. Xương dài ra là nhờ quá trình phân bào ở sụn tăng trưởng còn được gọi là các điểm cốt hóa của xương.

Trong giai đoạn này, trẻ thay đổi cả về cân nặng lẫn chiều cao khá rõ rệtTrong giai đoạn này, trẻ thay đổi cả về cân nặng lẫn chiều cao khá rõ rệt

Giai đoạn này trẻ có sự thay đổi cả về cân nặng lẫn chiều cao. Năm đầu tiên trẻ có thể tăng 25 cm và 10 cm cho mỗi năm trong hai năm tiếp theo. Do đó nếu được bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và đúng cách thì chiều cao của trẻ sẽ phát triển tốt.

Một điều mà các ông bố bà mẹ có thể chưa biết, đó là chiều cao của trẻ lúc 2 tuổi bằng ½ chiều cao của đứa trẻ đó lúc trưởng thành đấy nhé!

1.3. Giai đoạn dậy thì

Tuổi dậy thì là giai đoạn chiều cao phát triển nhiều nhất và cũng là giai đoạn cuối cùng cho “cuộc đua” phát triển chiều cao. Ở giai đoạn này, trẻ có thể cao thêm từ 8-12 cm trong một năm bất kỳ. Nếu nhận được sự hỗ trợ đầy đủ về chế độ dinh dưỡng cũng như thói quen sinh hoạt…thì chắc chắn trẻ sẽ đạt được chiều cao tối đa khi trưởng thành.

2. Chiều cao của trẻ phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Chiều cao của bé phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

  • Gen di truyền: Chiều cao của bé phụ thuộc một phần vào chiều cao của bố mẹ, họ hàng, bố mẹ cao thì khả năng con cao sẽ nhiều hơn.

Sự phát triển chiều cao mang yếu tố di truyềnSự phát triển chiều cao mang yếu tố di truyền

  • Giới tính: Thông thường, con trai sẽ phát triển và cao hơn con gái. Con gái thường phát triển sớm ở đầu thời kì dậy thì và có thể sẽ nhỉnh hơn con trai một chút. Tuy nhiên, cuối giai đoạn dậy thì con trai sẽ tăng chiều cao rất nhanh, vượt qua các bạn nữ cùng tuổi và càng trưởng thành thì chênh lệch sẽ càng lớn.
  • Tình trạng sức khỏe của bé: Nếu có thể bé khỏe mạnh thì có thể phát triển chiều cao đến mức tối đa, ngược lại các bé mắc các bệnh như tuyến giáp, thiếu hormone,… chiều cao sẽ bị hạn chế.
  • Chế độ dinh dưỡng của mẹ trong thời kỳ mang thai: Nếu mẹ ăn uống đầy đủ, cơ thể bé được cung cấp đủ dưỡng chất để thì bé sẽ có một nền tảng sức khỏe tốt để phát triển sau khi chào đời. Các mẹ cũng đừng quên bổ sung sữa cho bà bầu giàu canxi để hỗ trợ phát triển xương ngay từ khi trong bào thai.
  • Chế độ dinh dưỡng của bé: Chế độ ăn của bé cần được đảm bảo bổ sung 4 loại dưỡng chất cần thiết bao gồm đạm, tinh bột, chất béo, chất xơ, ngoài ra cần được bổ sung các chất như vitamin D, canxi, sắt, kẽm,… Các loại thực phẩm tốt cho cơ thể bé gồm có ngũ cốc, trái cây, rau củ, thịt, cá, sữa cho bé … là cách tăng chiều cao hiệu quả nhất.
  • Tình hình rèn luyện thể dục, thể thao của bé: Thường xuyên vận động, co duỗi các khớp xương,… giúp xương của bé cứng cáp và và tăng chiều cao nhanh hơn, đặc biệt là các môn như bóng rổ, bơi lội,… Bố mẹ nên rèn cho con thói quen tập luyện ngay từ nhỏ, khuyến khích bé vận động vào mỗi sáng, tối.

Môi trường sống trong lành giúp trẻ phát triển toàn diện và khoẻ mạnh hơnMôi trường sống trong lành giúp trẻ phát triển toàn diện và khoẻ mạnh hơn

  • Môi trường sống: Trẻ em được sống trong môi trường xã hội phát triển, đầy đủ nước sạch, thực phẩm dinh dưỡng, an toàn, được chăm sóc sức khỏe thường xuyên… sẽ phát triển toàn diện và khỏe mạnh hơn. Chúng ta có thể thấy rõ điều này khi so sánh giữa trẻ em ở các nước Âu, Mỹ và những nước nghèo đói như ở châu Phi.

3. Làm thế nào để trẻ 0-3 tuổi tăng chiều cao tốt nhất?

Theo Viện Hàn Lâm nhi khoa Mỹ, chiều cao không chỉ bị tác động bởi gen di truyền mà còn chịu tác động bởi các yếu tố khác như dinh dưỡng, hormone, bệnh tật, vận động, giấc ngủ…

Trong các yếu tố này, dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ là “chìa khóa” quan trọng mà chúng ta dễ dàng tác động để trẻ phát triển tầm vóc.

Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng nhất trong sự phát triển chiều cao của trẻDinh dưỡng là yếu tố quan trọng nhất trong sự phát triển chiều cao của trẻ

Về dinh dưỡng, để trẻ phát triển toàn diện cần được nhận đầy đủ các nhóm chất như tinh bột (từ cơm, cháo, bún, phở, bánh mì, nui, ngô, khoai; chiếm khoảng 60 % khẩu phần ăn), chất đạm (thịt, trứng, tôm, cá, sữa… khoảng 10-15%), chất béo (dầu, mỡ, khoảng 10%), còn lại là vitamin và chất xơ (rau xanh, củ quả).

Các thực phẩm giàu năng lượng có thể thêm vào bữa chính hoặc bữa phụ của trẻ như trứng, thịt, nhóm cá giàu omega-3 như cá thu, cá hồi, lươn, cá chép, trái cây, các loại hạt, đậu, dầu thực vật, ngũ cốc, sữa, sữa chua, phô mai (nhưng không nên cho bé uống quá nhiều sữa giảm khả năng ăn bữa chính).

Đặc biệt, có 3 yếu tố dinh dưỡng không thể thiếu đối với tăng trưởng chiều cao của trẻ mà chúng ta cần đặc biệt quan tâm chính là canxi, vitamin D3vitamin K2.

Canxi là một trong những thành phần khoáng chất chính của mô xương, rất cần thiết cho sự hình thành xương đầy đủ và rất dễ đạt được từ thực phẩm hằng ngày. Canxi có nhiều trong các thực phẩm như tôm, cua, cá, trứng, thủy hải sản có vỏ, đậu phụ, các loại đậu, rau xanh thẫm (súp lơ, rau cải, rau dền…), sữa, sữa chua, phô mai.

Canxi từ thực phẩm là dạng canxi có hoạt tính sinh học, hấp thu tốt nhất và an toàn nhất cho trẻ, không gây mất cân bằng nồng độ canxi trong cơ thể.

Nhưng canxi không thể hấp thu được từ ruột vào máu nếu không có vitamin D3, không thể gắn hiệu quả vào xương nếu thiếu vitamin K2.

Vitamin D3 quyết định khả năng hấp thu canxi từ dinh dưỡng qua ruột vào máu, duy trì nồng độ canxi trong máu ở mức ổn định. Vitamin K2 đảm nhận chức năng kéo canxi từ máu tới đúng vị trí cần đến tại xương thông qua cơ chế kích hoạt Osteocalcin – protein đóng vai trò quan trọng trong quá trình khoáng hóa xương và xây dựng xương mới.

Sự kết hợp giữa 2 vi chất này giúp canxi phát huy tốt vai trò của mình tại xương, giúp xương phát triển cả về độ dày (sự chắc khỏe) và độ dài (chiều cao).

Tuy nhiên, vitamin D3 và vitamin K2 chỉ chứa hàm lượng thấp trong 1 số loại cá béo, gan động vật, thực phẩm lên men… Việc bổ sung vitamin D3, K2 dự phòng hàng ngày là cách an toàn và hiệu quả để trẻ không thiếu hụt các vi chất quan trọng này.

Vui chơi, vận động là điều cần thiết giúp trẻ phát triển chiều caoVui chơi, vận động là điều cần thiết giúp trẻ phát triển chiều cao

Về vận động, phụ huynh nên khuyến khích trẻ tích cực vận động, tham gia các hoạt động vui chơi ngoài trời, hạn chế cho trẻ tiếp xúc sớm và tiếp xúc lâu với các thiết bị điện tử quá 1 tiếng/ngày. Vận động đúng giúp tăng sự dẻo dai cơ bắp, kích thích xương, sụn phát triển, kích thích quá trình trao đổi chất…

Về giấc ngủ, trẻ cần được đảm bảo ngủ sớm và đủ giấc, nên ngủ trước 10h đêm bởi từ 10h đêm đến 3h sáng là khoảng thời gian hormone tăng trưởng hoạt động mạnh nhất, thúc đẩy tăng trưởng chiều cao và cân nặng. Trẻ dưới 3 tuổi cần ngủ từ 11-14 giờ/ngày, sơ sinh cần ngủ khoảng 16 giờ/ngày.

Chiều cao khi trưởng thành là kết quả của tất cả các giai đoạn từ thơ ấu cho đến vị thành niên. Bởi vậy, ngoài việc nắm bắt các thời điểm vàng, bố mẹ vẫn cần có chế độ chăm sóc khoa học cho trẻ trong suốt các giai đoạn phát triển sau 3 tuổi.

Xem thêm: Giai đoạn nào là giai đoạn trẻ phát triển chiều cao nhanh nhất

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close