Dinh dưỡng

Những nguy cơ của việc ăn quá nhạt. Con người cần lượng muối bao nhiêu?

Trong cơ thể con người, muối có vai trò duy trì áp lực thẩm thấu, cân bằng lượng nước trong cơ thể và đảm bảo thăng bằng kiềm toan. Bởi vậy, chế độ ăn thiếu muối sẽ có những ảnh hưởng nhất định đến sức khoẻ. Cùng tìm hiểu những nguy cơ của việc ăn quá nhạt nhé!

1. Muối có vai trò như thế nào với sức khỏe con người?

Bên cạnh vai trò là gia vị không thể thiếu trong các món ăn, muối còn có trong thành phần các thực phẩm tự nhiên như: hải sản, cá biển, thịt, sữa…. Khi được cung cấp lượng muối hợp lý, cơ thể có thể đảm bảo thăng bằng kiềm toan, ngăn ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm với sức khỏe.

muốiMuối có vai trò duy trì áp lực thẩm thấu

Cụ thể, muối đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cân bằng nước trong và ngoài tế bào, trong lòng mạch máu, có chức năng duy trì áp lực thẩm thấu, duy trì điện thế tế bào và dẫn truyền xung động thần kinh. Trường hợp cơ thể thiếu muối sẽ dẫn đến giảm natri máu, gây phù tay, chân do mất nước tự do. Ngược lại, nếu cơ thể thừa muối có thể dẫn đến các bệnh tim mạch, huyết áp và thận.

2. 6 nguy cơ của việc ăn quá nhạt mà bạn cần biết

2.1. Có thể tăng kháng insulin

Một vài nghiên cứu đã tìm thấy mối liên quan giữa chế độ ăn ít natri với sự tăng kháng insulin. Kháng insulin là khi các tế bào trong cơ thể không phản ứng tốt với các tín hiệu từ hormone tiết insulin, dẫn đến lượng insulin và lượng đường trong máu cao.

Tình trạng kháng insulin được cho là nguyên nhân chính của nhiều bệnh nghiêm trọng bao gồm bệnh đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.

Một nghiên cứu khác cũng nghiên cứu về mối liên quan này ở những người khoẻ mạnh cho thấy tình trạng kháng insulin tăng chỉ sau 7 ngày với chế độ ăn nhạt hay hạn chế natri.

kháng insulinChế độ ăn ít natri có thể tăng kháng insulin

Không phải tất cả các nghiên cứu đều có kết quả đồng nhất với giả thuyết này. Bên cạnh đó, vẫn còn có nghiên cứu vẫn không tìm thấy mối liên quan của việc hạn chế ăn natri hoặc thậm chí họ còn tìm thấy kết quả nó làm giảm khả năng kháng insulin.

Tuy nhiên, những nghiên cứu này thường khác về thời lượng, đối tượng nghiên cứu và mức độ hạn chế. Nên những điều này có thể giải thích được tại sao nó lại có kết quả không nhất quán với nhau.

2.2. Không có lợi ích rõ ràng cho bệnh tim mạch

Sự thật là khi giảm lượng natri trong khẩu phần ăn có thể làm giảm huyết áp. Tuy nhiên, huyết áp chỉ là yếu tố nguy cơ gây bệnh chứ nó không phải là điều thực sự quan trọng hay là yếu tố cuối cùng gây nên các bệnh liên quan đến tim mạch như đau tim hoặc tử vong.

Một số nghiên cứu quan sát đã xem xét những ảnh hưởng của chế độ ăn ít natri với các cơn đau tim, đột quỵ và nguy cơ tử vong cho thấy nếu ăn ít hơn 3,000 mg natri mỗi ngày sẽ có liên quan đến việc tăng nguy cơ tử vong do bệnh tim bao gồm cả những cơn đau tim và đột quỵ.

bệnh tim mạchNguy cơ mắc bệnh tim mạch có thể liên quan đến lượng natri trong khẩu phần ăn

Một nghiên cứu khác cũng báo cáo nguy cơ tử vong cao hơn do bệnh tim ở mức sử dụng natri thấp hơn nhiều so với mức khuyến nghị.

Tuy nhiên, kết quả của các nghiên cứu vẫn còn nhiều mâu thuẫn. Trong một đánh giá năm 2011, việc giảm natri không làm giảm nguy cơ tử vong do đau tim hoặc đột quỵ và thậm chí nó còn làm tăng nguy cơ tử vong do suy tim. Và vấn đề giữa bệnh tim mạch với việc hạn chế natri vẫn chưa được làm sáng tỏ.

2.3. Tăng nguy cơ tử vong do suy tim

Suy tim là khi tim không thể bơm đủ máu đi khắp cơ thể để đáp ứng nhu cầu về máu và oxy trong cơ thể. Điều này không có nghĩa là tim ngừng hoạt động hoàn toàn, nhưng nó vẫn là vấn đề sức khỏe rất nghiêm trọng.

Một chế độ ăn ít muối hay hạn chế natri có liên quan đến việc tăng nguy cơ tử vong ở những người bị suy tim. Điều này đã được tìm thấy trong một nghiên cứu đánh giá ở những người bị suy tim, và việc hạn chế lượng natri làm tăng nguy cơ tử vong.

suy timChế độ ăn hạn chế natri có liên quan đến việc tăng nguy cơ tử vong ở những người bị suy tim

Trên thực tế, ảnh hưởng này rất lớn – những người hạn chế lượng natri có nguy cơ tử vong cao hơn 160%. Mối liên quan này có thể được giải thích bởi vì những người suy tim thường được khuyên nên hạn chế lượng natri. Cho nên, vẫn cần nhiều nghiên cứu chuyên sâu trong trương lai để có những bằng chứng mạnh mẽ cho mối liên quan này.

2.4. Có thể làm tăng cholesterol LDL và triglyceride (chất béo có hại)

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim bao gồm tăng lượng cholesterol LDL và triglyceride. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng chế độ ăn ít natri có thể làm tăng cả mức cholesterol LDL và triglyceride.

Trong một nghiên cứu đánh giá ở những người khoẻ mạnh kết quả cho thấy chế độ ăn ít natri gây ra sự gia tăng 4.6% cholesterol LDL và tăng 5.9% triglyceride.

Hay một đánh giá khác gần đây đã báo cáo về mối quan hệ này cho thấy mức tăng cholesterol LDL là 2.5% và triglyceride là 7%.

Hơn nữa, những nghiên cứu này cũng đã chỉ ra rằng hạn chế muối chỉ gây giảm huyết áp ở mức vừa phải đối với những người bị huyết áp cao.

2.5. Tăng nguy cơ tử vong ở những người mắc bệnh tiểu đường

Những người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ đau tim và đột quỵ cao hơn so với những người khác. Do đó, có nhiều hướng dẫn cho những bệnh nhân tiểu đường này nên hạn chế ăn muối.

tử vong ở người mắc tiểu đườngTăng nguy cơ tử vong ở người mắc tiểu đường có thể liên quan đến lượng natri tiêu thụ quá thấp

Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã tìm thấy mối liên quan giữa lượng natri thấp và tăng nguy cơ tử vong ở những người mắc cả bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2. Hạn chế của những nghiên cứu là chỉ là nghiên cứu quan sát nên kết quả của chúng chưa đủ chứng cứ để giải thích cho mối liên quan này. Để có thể xác định đúng được mối quan hệ này thì cần có thêm các nghiên cứu chuyên sâu trong thời gian tiếp theo.

2.6. Nguy cơ hạ natri máu cao hơn (nồng độ natri thấp trong máu thấp)

Hạ natri máu là một tình trạng đặc trưng bởi nồng độ natri trong máu thấp. Các triệu chứng của tình trạng này tương tự như các triệu chứng gây ra bởi sự mất nước. Trong trường hợp nghiêm trọng, nó có thể khiến cho não sưng lên, dẫn đến đau đầu, co giật, hôn mê và thậm chí là tử vong.

nguy cơ của việc ăn quá nhạtHạ natri máu là một trong những nguy cơ của việc ăn quá nhạt

Ở người lớn tuổi, có nhiều nguy cơ hạ natri máu cao hơn so với các độ tuổi khác. Đó là vì người lớn tuổi có nhiều khả năng bị bệnh hoặc phải dùng thuốc thường xuyên có thể làm giảm nồng độ natri trong máu.

Các vận động viên, đặc biệt là những người tham gia các cuộc đua cần sức bền trong suốt quá trình thi đấu, cũng có nguy cơ cao bị hạ natri máu liên quan đến tập thể dục. Điều này là do họ thường xuyên uống quá nhiều nước và không được bù lại lượng natri đã bị mất qua mồ hôi.

Học viện Y khoa Quốc gia (NAM) khuyến nghị nên sử dụng một lượng natri dưới 2,300 mg mỗi ngày, tương ứng với 5,8 gam muối. Các nghiên cứu gần đây cho thấy rằng có một đường cong hình chữ J khi nói đến tác dụng của natri. Quá nhiều lượng natri trong chế độ ăn có thể có hại, nhưng hạn chế natri cũng có thể có hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, nhiều người có thể được hưởng lợi từ việc hạn chế lượng natri, chẳng hạn như những người bị huyết áp cao nhạy cảm với muối.

Nếu bạn là một người khỏe mạnh cố gắng giữ sức khỏe, thì không có bằng chứng tốt nào cho thấy việc tuân theo chế độ ăn ít natri sẽ cải thiện sức khỏe của bạn.

Hầu hết lượng natri dư thừa mà mọi người ăn đều đến từ thực phẩm chế biến, đóng gói – những thứ bạn không nên ăn nhiều. Vì vậy, hãy thêm một chút muối vào thực phẩm lành mạnh của bạn để cải thiện hương vị của chúng vừa an toàn vừa tốt cho sức khỏe – và có thể làm cho chế độ ăn uống của bạn trở nên dễ chịu hơn nhiều.

3. Cơ thể sẽ ra sao nếu thiếu muối?

Nếu không được đáp ứng đầy đủ lượng muối cần thiết, cơ thể con người có thể đối mặt với những vấn đề sức khỏe như:

  • Thiếu điện giải: Trong mồ hôi, nước mắt, nước tiểu của con người đều có muối. Do đó chế độ ăn nhạt dẫn đến thiếu muối có thể gây thiếu điện giải, rối loạn chuyển hóa, giảm thể tích máu…
  • Phù não: Thiếu muối khiến lượng natri máu của cơ thể hạ quá mức bình thường, làm cho nhu mô não bị phù. Dấu hiệu cơ thể thiếu muối gây phù não bao gồm: Đau đầu, chóng mặt, rối loạn ý thức, mất tập trung, buồn nôn… Lượng natri trong máu giảm nhanh và đột ngột có thể xuất hiện các triệu chứng nặng như hôn mê, co giật…
  • Tụt huyết ápKhi natri máu giảm, áp lực thẩm thấu trong lòng mạch máu bị giảm khiến huyết áp giảm. Hệ lụy của giảm huyết áp là khiến cơ thể mệt mỏi, suy kiệt do các cơ quan quan trọng như não, gan, thận… thiếu oxy và các chất dinh dưỡng.

phù toàn thânChế độ ăn quá nhạt có thể gây phù toàn thân

  • Phù toàn thânChế độ ăn nhạt khiến lượng natri máu giảm, làm cho nước tự do thoát ra ngoài khoảng kẽ khiến cơ thể bị phù tay, phù chân, phù chân hoặc nguy hiểm hơn là phù toàn thân.
  • Suy giảm chức năng hệ cơ: Các biểu hiện suy giảm chức năng hệ cơ như mỏi cơ, chuột rút, kiến bò, liệt cơ….là dấu hiệu cơ thể thiếu muối gây hạ natri máu.

Lượng muối phù hợp với cơ thể con người phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe… Với những người trưởng thành có sức khỏe bình thường, việc tự ý cắt giảm muối dưới mức khuyến cáo có thể là nguyên nhân gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nguy hiểm. Do đó hãy tham khảo ý kiến bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng về chế độ ăn hàng ngày phù hợp nhất với cơ thể của bạn để có sự điều chỉnh phù hợp.

4. Cơ thể con người cần lượng muối bao nhiêu là phù hợp?

Nhu cầu muốNhu cầu muối của mỗi người là khác nhau

Nhu cầu muối của con người theo từng lứa tuổi theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới như sau:

  • Lượng muối dung nạp vào cơ thể với người trưởng thành khoảng 5g muối/ngày.
  • Lượng muối cho trẻ nhỏ dưới một tuổi chỉ tối đa dưới 1g muối/ngày. Tuy nhiên bạn không cần bổ sung muối vào thức ăn hàng ngày của trẻ, vì trong các thực phẩm tự nhiên mà bé ăn dặm như thịt, trứng, sữa…đều đã có thành phần natri phù hợp với khuyến cáo của các chuyên gia.
  • Lượng muối cho trẻ nhỏ từ một đến ba tuổi tiêu thụ tối đa 3g muối/ngày.
  • Trẻ từ 7 tuổi trở lên có thể dùng tối đa 5g muối.
  • Với người bệnh mắc các bệnh như tim mạch, thận, tăng huyết áp… lượng muối có thể điều chỉnh giảm theo chỉ dẫn của bác sĩ.
  • Trường hợp trẻ sinh non tháng, chức năng thận non kém, lượng muối nên hạn chế ở mức thấp nhất. Do đó cha mẹ nên cho bé bú sữa mẹ hoàn toàn, hoặc lựa chọn những loại sữa công thức có thành phần chất khoáng thấp.

Như vậy, việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu của cơ thể là điều cần thiết. Ngoài việc bổ sung hàm lượng muối cho cơ thể theo khuyến cáo của chuyên gia Y tế, cần bổ sung lượng nước phù hợp để điều hòa nội môi cơ thể. Uống nhiều nước là biện pháp giúp đào thải bớt lượng muối dư thừa (nếu có).

Xem thêm: Tăng cường trao đổi chất giúp đốt cháy calo, giảm cân hiệu quả

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close