Sống khoẻ

Những điều cần biết về vitamin D và cách tắm nắng đúng cách cho bé!

Thiếu Vitamin D làm tăng nguy cơ nhuyễn xương, loãng xương và gãy xương. Không những vậy, các nghiên cứu cho thấy: tình trạng thiếu hụt Vitamin D có liên quan đến nhiều bệnh tật như: tim mạch, đái tháo đường type I, type II, rối loạn chuyển hóa lipid máu, bệnh thận mạn, các bệnh lý về xơ hóa, bệnh lao, bệnh truyền nhiễm, ung thư, …. Thậm chí, thiếu Vitamin D còn liên quan đến tỉ lệ tử vong chung ở người trưởng thành.

1. Vài trò của vitamin D

Cùng với hormon tuyến cận giáp và calcitonin, vitamin D có tác dụng duy trì nồng độ bình thường của can-xi và phosphat trong huyết tương bằng cách giúp hấp thu tốt các chất này qua ruột, làm giảm sự đào thải của chúng qua thận và qua đó giúp tạo xương bình thường.

Thiếu vitamin D sẽ gây còi xương và một số bệnh liên quanThiếu vitamin D sẽ gây còi xương và một số bệnh liên quan

Thiếu vitamin D sẽ gây một số bệnh lý như bệnh còi xương ở trẻ em và bệnh loạn dưỡng xương người lớn. Vitamin D được dùng điều trị bệnh giảm can-xi máu mạn tính, bệnh giảm phosphat máu và bệnh thiểu năng tuyến cận giá.

2. Nguồn cung cấp vitamin D cho cơ thể

Có hai nguồn cung cấp Vitamin D chính cho cơ thể con người:

  • Từ ánh nắng mặt trời (nội sinh).
  • Từ chế độ ăn (ngoại sinh).

Ánh nắng mặt trời giúp cho cơ thể sản xuất ra Vitamin D3, trong khi thức ăn cung cấp cho cơ thể Vitamin D2. Nguồn chính của Vitamin D là tổng hợp ở da dưới ảnh hưởng của bức xạ tia cực tím mặt trời B (UV-B) chiếm 80-90% và khoảng 10-20% do chế độ ăn uống.

2.1. Ánh nắng mặt trời

Ánh nắng mặt trời là nguồn cung cấp vitamin D chủ yếuÁnh nắng mặt trời là nguồn cung cấp vitamin D chủ yếu

nguồn cung cấp Vitamin D chủ yếu cho người lớn và trẻ em. Tắm nắng toàn bộ cơ thể từ 10-15 phút giữa ngày vào mùa hè hoặc phơi nắng đến khi da ửng đỏ đều tương đương với cung cấp 15.000 đơn vị Vitamin D (cholecalciferol). Trên cơ sở đó, tắm nắng vùng mặt, tay và bàn tay từ 5-15 phút, 4-6 lần mỗi tuần cũng cũng có hiệu quả sản sinh Vitamin D cho cơ thể. Một số lưu ý mà bạn nên biết khi tắm nắng:

  • Nắng mặt trời phải chiếu sáng trực tiếp trên da và không bị chặn bởi kem chống nắng, kính và các sản phẩm nhựa do kem chống nắng với hệ số SPF trên 30 làm giảm tổng hợp vitamin D trong da hơn 95%
  • Những người có tông màu da tối tự nhiên có khả năng chống nắng tự nhiên và cần phơi nắng kéo dài hơn 3-5 lần để tạo ra lượng vitamin D tương tự như một người có da màu trắng.
  • Lượng Vitamin D được tổng hợp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như các mùa trong năm, thay đổi vĩ độ, sắc tố da, sử dụng các phương tiện che nắng, trang phục, và tuổi tác.

2.2. Chế độ ăn

Chỉ có một vài loại thức ăn chứa vitamin DChỉ có một vài loại thức ăn chứa vitamin D

Không như Calcium, Vitamin D chỉ có trong một vài loại thức ăn như cá hồi biển Bắc, cá trích, cá thu, và một số loại cá béo khác. Ngoài ra, Vitamin D cũng có trong gan, trứng và các loại sữa ít béo. Như vậy, để có đủ lượng Vitamin D không chỉ dựa vào thức ăn đơn thuần mà còn phải uống bổ sung và tắm nắng.

3. Những yếu tố ảnh hưởng đến nồng độ Vitamin D trong máu

Các nghiên cứu đã chứng minh có rất nhiều yếu tố liên quan đến nồng độ Vitamin D. Cụ thể:

  • Địa lý và khí hậu

Những nước thuộc vĩ độ càng cao, thì nguy cơ dân cư ở đó bị thiếu Vitamin D càng nhiều. Nồng độ Vitamin D trong máu thường thấp vào mùa đông – khoảng thời gian trong năm có số giờ nắng ít và giảm các hoạt động ngoài trời của con người.

Đặc biệt ở các đô thị, trình trạng thiếu Vitamin D do ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời cũng cao hơn so với các nơi khác. Và chính việc thường xuyên ở trong nhà, ít trời tiếp xúc với ánh nắng cũng gây nên nguy cơ thiếu hụt Vitamin D.

  • Chủng tộc

Người da màu có nguy cơ thiếu hụt vitamin D cao hơn người da trắngNgười da màu có nguy cơ thiếu hụt vitamin D cao hơn người da trắng

Hắc tố melanin làm giảm tổng hợp Vitamin D, vì vậy người da sậm màu hơn có nguy cơ bị thiếu hụt vitamin D cao hơn ở người tóc nâu, da trắng.

  • Tuổi tác và Giới tính

Người cao tuổi hấp thu các Vitamin D ngoại sinh kém hơn do quá trình lão hoá. Vì vậy, ở người cao tuổi thưởng xảy ra tình trạng loãng xương, nhuyễn xương,… Đặc biệt ở phụ nữ, nguy cơ thiếu Vitamin D cao hơn nam giới, và có khuynh hướng thiếu Vitamin D trầm trọng hơn.

  • Chỉ số khối cơ thể (Body mass index)

Béo phì là yếu tố nguy cơ thiếu hụt Vitamin D. Nồng độ Vitamin D trong huyết thanh người béo phì chỉ tăng 50% so với người không béo phì khi cung cấp cho cả hai nhóm cùng một lượng Vitamin D như nhau. Số khối cơ thể, tỉ lệ vòng eo/vòng hông càng cao thì nguy cơ thiếu Vitamin D càng nhiều.

Số khối cơ thể tỷ lệ thuận với nguy cô thiếu hụt vitamin DSố khối cơ thể tỷ lệ thuận với nguy cô thiếu hụt vitamin D

  • Thói quen sinh hoạt

Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia và lười vận động thể lực, tập thể dục cũng khiến nồng độ Vitamin D trong máu giảm. Vì vậy, tập thể dục hằng ngày cũng như tăng cường các hoạt động thể chất đều có tác dụng làm giảm nguy cơ thiếu hụt Vitamin D.

  • Mật độ khoáng xương và tình trạng loãng xương

Thiếu Vitamin D gây ra hậu quả mất xương, làm tăng nguy cơ nhuyễn xương, loãng xương và gãy xương. Các tế bào tạo xương sẽ thực hiện tạo xương khi có đủ lượng Vitamin D và khoáng chất cần thiết.

Vitamin D không chỉ có vai trò quan trọng đối với bộ xương như chúng ta đã biết mà còn có vai trò không nhỏ đối với sức khỏe của hệ cơ. Thiếu Vitamin D làm suy giảm chức năng thần kinh cơ và gây yếu trương lực cơ, sức cơ, đặc biệt ở người già. Nồng độ Vitamin D trong máu thấp sẽ gây ra rối loạn về thăng bằng khi di chuyển như dáng đi lắc lư, tăng nguy cơ té ngã và gãy xương. Không những thế, nồng độ Vitamin D trong máu thấp còn có thể cản trở sự phục hồi sức mạnh của dây chằng chéo trước ở khớp gối sau mổ tái tạo.

Vì vậy, bổ sung Vitamin D sẽ tăng cường sức mạnh cơ xương và cải thiện các hoạt động thể chất ở người trẻ, làm giảm bớt gánh nặng khuyết tật vận động, góp phần quan trọng vào việc phòng ngừa té ngã ở người cao tuổi.

4. Cách tắm nắng đúng cách cho trẻ

4.1. Khung giờ lý tưởng cho việc tắm nắng

Việc chọn lựa thời gian tắm nắng cho trẻ sơ sinh là điều vô cùng quan trọng.

Vitamin D ngoài giúp cơ thể hấp thụ canxi trong các loại thực phẩm nhằm phát triển chiều cao tối đa của trẻ, nó còn có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ, sản xuất insulin ngăn ngừa bệnh tiểu đường và phát triển cơ bắp.

Chọn đúng khung giờ để tắm nắng cho béChọn đúng khung giờ để tắm nắng cho bé

Khoảng 1 tuần sau khi sinh, bé đã có thể tắm nắng để cơ thể bổ sung vitamin D. Thời gian thích hợp cho bé tắm nắng nằm trong khoảng từ 6-9 giờ sáng và sau 5 giờ chiều. Từ 6-9 giờ sáng, tia hồng ngoại và tia cực tím trong ánh mặt trời khá yếu, thích hợp để giúp bé thúc đẩy quá trình trao đổi chất cho cơ thể.

Khoảng thời gian sau 5 giờ chiều, tia X-quang trong ánh mặt trời sẽ giúp bé hấp thụ can-xi và phốt pho một cách tốt nhất, có ích cho sự phát triển xương.

Cha mẹ nên lưu ý rằng khoảng thời gian từ 10-16 giờ, tuyệt đối không nên cho bé tiếp xúc với ánh nắng. Tia cực tím xuất hiện trong ánh nắng mặt trời vào khoảng thời gian này sẽ gây tổn thương da của trẻ.

4.2. Cách tắm nắng đúng cách cho trẻ

Tắm nắng cung cấp 90-95% vitamin D cho cơ thể. Khi tắm nắng cần đội mũ, đeo kính râm để tránh ánh nắng chiếu trực tiếp vào đầu, mắt. Không sử dụng các loại kem để bôi vào da trong thời gian tắm nắng.

Cho trẻ tắm nắng hàng ngày ngay từ tháng đầu sau khi sinh, chỉ nên để lộ một phần da chân, tay, lưng, bụng, ngực của bé, cho bé ở trong bóng râm trong khoảng 10 phút, và tiếp tục tăng thời gian lên 20 phút trong ngày thứ hai, 30 phút cho ngày thứ ba.

Nên che chắn mặt và mắt của bé khi tắm nắngNên che chắn mặt và mắt của bé khi tắm nắng

Lưu ý nên cho trẻ mặc quần áo để hở từ bàn chân, che mặt và mắt cho bé, lựa chọn một địa điểm tắm nắng thoáng mát. Thời gian tắm không nên quá 30 phút mỗi ngày.

Trên đây là hướng dẫn đối với phụ huynh về tắm nắng đúng cách cho bé, từ đó giúp phụ huynh bổ sung cho trẻ vitamin D theo cách tự nhiên và tốt nhất. Bên cạnh đó, phụ huynh nên cung cấp một chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng cho các bé để chúng có thể phát triển một cách toàn diện.

Xem thêm: Bổ sung vitamin D đúng liều lượng cho trẻ. Sự nguy hiểm của ngộ độc vitamin D

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close