Sống khoẻ

Những điều cần biết về bệnh viêm cột sống dính khớp

Viêm cột sống dính khớp là căn bệnh đang gia tăng nhanh về số lượng người mắc trong những năm gần đây. Đây là một dạng tổn thương ở cột sống gây ra các triệu chứng đau nhức xung quanh vị trí bị viêm.

1. Viêm cột sống dính khớp là gì?

Viêm cột sống dính khớp là bệnh lý viêm mạn tính kéo dài đặc trưng bởi tình trạng đau và tổn thương khớp cùng chậu, cột sống và các khớp chi dưới. Bệnh khiến một số đốt sống dính lại với nhau làm sưng lên dẫn đến việc khó cử động làm gù, vẹo, tàn phế.

Viêm cột sống dính khớp là một bệnh lý mãn tính có các triệu chứng điển hình là cứng và đau đớn ở cột sốngViêm cột sống dính khớp là một bệnh lý mãn tính có các triệu chứng điển hình là cứng và đau đớn ở cột sống

Trong một số trường hợp, bệnh còn ảnh hưởng đến các khớp khác trong cơ thể như khớp háng, khớp gối, bàn chân, dây chằng, đôi khi còn ảnh hưởng đến các bộ phận khác như tim, gan, phổi.

2. Nguyên nhân bệnh viêm cột sống dính khớp

Các nguyên nhân gây bệnh viêm cột sống dính khớp hiện nay vẫn chưa được thể hiện rõ ràng. Tuy nhiên các nhà nghiên cứu cũng đưa ra được một số nhận định tương đối chính xác là bệnh có liên quan đến các yếu tố di truyền.

Bằng chứng được đưa ra là tỉ lệ các cặp sinh đôi có tỉ lệ cùng bị bệnh lên tới 63% nếu như sinh đôi cùng trứng. Và 13% các trẻ cùng bị bệnh viêm cột sống dính khớp trong trường hợp sinh đôi khác trứng. Ngoài ra, nếu như trong gia đình có anh chị em, con cái hay cha mẹ bị bệnh thì khả năng mắc bệnh sẽ tăng lên 6-16 lần so với người bình thường.

Nguyên nhân viêm cột sống dính khớp được cho là liên quan đến yếu tố di truyềnNguyên nhân viêm cột sống dính khớp được cho là liên quan đến yếu tố di truyền

Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu và tìm ra một số loại gen có liên quan tới viêm cột sống dính khớp. HLA-B27 đã được khẳng định là một loại chất chỉ điểm di truyền có liên quan tới cơ chế sinh bệnh đã được chứng minh. Bằng chứng là có tới 90% số người mắc bệnh tồn tại HLA-B27. Đây là một loại protein gặp ở trên 95% số người bệnh viêm cột sống dính khớp kèm theo các bệnh đường ruột.

Tuy nhiên một quan niệm mà rất nhiều người lầm tưởng mà chúng tôi xin khẳng định lại là: không nhất thiết cần phải có chất HLA-B27 thì mới có thể gây bệnh. Có rất nhiều người tồn tại chất HLA-B27 nhưng không bao giờ bị viêm cột sống dính khớp cũng là chuyện rất bình thường.

Tóm lại chất HLA-B60, HLA-DR1 và một số chất chỉ điểm khác cùng những yếu tố môi trường đang được các nhà khoa học nghi ngờ là các tác nhân kích hoạt bệnh viêm cột sống dính khớp.

3. Triệu chứng bệnh viêm cột sống dính khớp

Các triệu chứng bệnh viêm cột sống dính khớp bao gồm:

  • Triệu chứng gặp sớm nhất là đau cột sống thắt lưng hoặc đau vùng thắt lưng. Cơn đau xuất hiện vào buổi tối hoặc sáng sớm, đi kèm theo những triệu chứng cứng khớp. Bệnh nhân có thể bị thức giấc khi ngủ do những cơn đau gây khó chịu.

Đau cột sống thắt lưng hoặc đau vùng thắt lưngĐau cột sống thắt lưng hoặc đau vùng thắt lưng

  • Cơn đau lưng khởi phát từ khớp xương vùng chậu. Cơn đau có thể khu trú hoặc lan ra toàn bộ vùng cột sống. Ngoài ra, viêm khớp cùng chậu với biểu hiện đau xuất hiện tại vùng mông, một hoặc hai bên. Khi xuất hiện cơn đau làm phần dưới xương sống của bệnh nhân kém linh hoạt, bệnh nhân lúc này thường giảm đau bằng nằm nghiêng co lưng tôm hay nằm ngửa kê gối cao đầu sẽ làm biến chứng lưng bị gù không tốt.
  • Các bộ phận khác của cơ thể cũng xuất hiện đau nhức như các khớp xương sườn, xương ức, vai, đầu gối.

Khi có các biểu hiện, người bệnh sẽ cảm thấy mệt mỏi, ăn uống kém, sút cân cần đi gặp bác sĩ để khám và điều trị nếu không điều trị sẽ dẫn các biến chứng khó hồi phục.

Đối tượng nguy cơ bệnh viêm cột sống dính khớp

Viêm cột sống dính khớp là bệnh rất phổ biến và có tính chất di truyền. Bệnh hay gặp nhất ở nam giới và thường xuất hiện ở trước tuổi 35 và chỉ có một số trường hợp bệnh xuất hiện sau 45 tuổi.

Bệnh thường gặp ở nam giới ở độ tuổi 16 – 30Bệnh thường gặp ở nam giới ở độ tuổi 16 – 30

Bệnh viêm cột sống dính khớp rất nguy hiểm, nếu không điều trị sớm và kịp thời sẽ dẫn đến tình trạng biến dạng khớp, tàn phế, phụ thuộc và sự chăm sóc của gia đình và xã hội.

4. Viêm cột sống dính khớp có nguy hiểm không?

Viêm cột sống dính khớp cho đến thời điểm hiện tại vẫn chưa tìm ra được 1 loại thuốc đặc trị nào để chữa khỏi triệt để căn bệnh này. Đa số các phương án điều trị đều dựa vào luyện tập, chỉnh hình, sử dụng thuốc tây y giảm đau hoặc bài thuốc Đông y.

Tình trạng bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

  • Yếu tố cơ địa, thể trạng cơ thể của từng người là khác nhau nên sự hồi phục và mức độ tác động của bệnh viêm cột sống dính khớp cũng khác nhau ở mỗi người.
  • Việc kiểm soát các biến chứng xảy ra đóng vai trò quyết định trong việc kéo dài tuổi thọ của bệnh nhân.
  • Nếu thực hiện rèn luyện bản thân tốt, tuân thủ phác đồ điều trị bác sĩ đưa ra và luôn giữ một tinh thần lạc quan vui vẻ, thoải mái thì thời gian sống sẽ được kéo dài gần như bằng so với những người bình thường khác.
  • Nếu như người bệnh xảy ra biến chứng khiến cho chất lượng cuộc sống không được đảm bảo thì rất có nguy cơ giảm tuổi thọ.

Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giớiNam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới

Ở Việt Nam số người mắc bệnh này chiếm khoảng 1/8 trên tổng số bệnh nhân bị bệnh về cột sống. Viêm cột sống dính khớp chủ yếu xảy ra ở nam giới nhiều nữ giới (chiếm khoảng 90%). 80% số người bị bệnh này ở độ tuổi 16 – 30. Khi bạn đã trên 45 tuổi mà chưa mắc phải căn bệnh này thì cũng đồng nghĩa rằng khả năng bị viêm cột sống dính khớp của bạn là rất nhỏ.

Nếu để bệnh phát triển trong 10 năm thì tỉ lệ dẫn đến tàn phế là 27%. Nếu bệnh xảy ra trên 20 năm thì tỉ lệ tàn tật của bạn là khoảng 50%.

Một số biến chứng nguy hiểm khác do bệnh viêm cột sống dính khớp gây ra như:

  • Dính khớp cột sống các khớp ngoại biên.
  • Gù lưng.
  • Hạn chế đi lại với các trường hợp dính khớp gối, dính khớp háng.
  • Giảm nghiêm trọng chức năng của phổi do chèn ép dung tích phổi.
  • Lồng ngực trở nên cứng hơn do hiện tượng dính khớp của các sườn sụn với xương ức.

Người viêm cột sống dính khớp dễ bị loãng xươngNgười viêm cột sống dính khớp dễ bị loãng xương

  • Khoáng xương tăng mất khiến người bệnh viêm cột sống dính khớp dễ bị loãng xương.
  • Nguy cơ gãy xương do bệnh lý tăng cao.
  • Có thể gây ra gãy lún đốt sống hoặc gãy xẹp xương.
  • Biến dạng cột sống, điển hình là gù.

5. Chẩn đoán bệnh viêm cột sống dính khớp

Các bác sĩ sẽ dựa vào các tiêu chuẩn chẩn đoán lâm sàng để khám cho các bệnh nhân:

Tình trạng cứng và đau ở vùng cột sống lưng dưới thường gặp nếu như xảy ra trong thời gian dài trên 3 tháng bao gồm những đặc điểm sau:

  • Hạn chế vận động cột sống sang hai bên và hai hướng trước, sau.
  • Cơn đau đớn không thuyên giảm sau khi nghỉ ngơi.
  • Đau và cứng xương được cải thiện chút khi vận động.
  • Độ nở của lồng ngực giảm xuống so với giới tính và tuổi tác.

Một số tiêu chuẩn chẩn đoán hình ảnh như sau:

  • Tình trạng viêm khớp cùng chậu ở một bên thuộc độ IV hoặc độ III trên phim chụp X-quang.
  • Hiện tượng viêm khớp cùng chậu độ II ở cả hai bên trên phim X-quang.

Xét nghiệm máu kiểm tra gen HLA – B27 là gen liên quan đến bệnh hay làm các xét nghiệm đánh giá mức độ tổn thương xương khớp có ý nghĩa và giá trị cao trong việc điều trị cho người bệnh.

Xét nghiệm máu kiểm tra gen HLA – B27Xét nghiệm máu kiểm tra gen HLA – B27

Nếu viêm khớp cùng chậu với khung chậu thẳng trên phim X-quang thì sẽ được phân ra làm các độ như sau:

  • Độ 0: Tình trạng bình thường.
  • Độ 1: Đang trong giai đoạn nghi ngờ, nếu như xảy ra một thay đổi nhỏ nào đó sẽ rất khó có thể nhìn thấy được.
  • Độ 2: Xảy ra một số bất thường nhẹ, các vùng xương nhỏ bị xơ cứng hay xảy ra tình trạng xói mòn xương. Khe khớp thường không thay đổi độ rộng.
  • Độ 3: Những bất thường có thể quan sát thấy rõ ràng. Tình trạng viêm khớp cùng chậu bị khá nặng hoặc mức độ trung bình được thể hiện qua những hình ảnh xương bị xói mòn và xơ cứng ở vài chỗ. Khớp cùng chậu bị dính hẹp khe khớp hoặc rộng khe khớp.
  • Độ 4: Đây là mức độ nghiêm trọng nhất, khi đó mọi bất thường đều rất nặng và xảy ra tình trạng dính khớp cùng chậu hoàn toàn.

Viêm cột sống dính khớp là một bệnh lý thường gặp, tuy nhiên rất nhiều trường hợp bị chẩn đoán muộn hoặc bỏ sót do một số yếu tố khách quan hoặc chủ quan như:

  • Các bệnh nhân tự ý mua thuốc giảm đau về sử dụng mà không đi khám bệnh
  • Bệnh nhân cố gắng chịu đựng cơn đau
  • Bị bác sĩ chẩn đoán nhầm thành các bệnh cột sống khác như thoái hóa cột sống lưng hay thoát vị đĩa đệm
  • Các bệnh nhân có những biểu hiện không rõ ràng, khiến cho việc chẩn đoán gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt hay gặp ở một số trường hợp chỉ xuất hiện các dấu hiệu ngoại biên.

Căn bệnh này nếu như được chẩn đoán đúng và áp dụng các phương pháp điều trị sớm sẽ giúp cho bệnh nhân tránh được các nguy cơ tàn phế.

6. Các biện pháp điều trị bệnh viêm cột sống dính khớp

Tất cả các phương pháp điều trị hiện nay đều hướng tới một mục đích đó là duy trì và phục hồi các chức năng của khớp và cột sống. Đồng thời cải thiện nhanh những dấu hiệu cơ thể mệt mỏi, tình trạng cứng và đau khớp. Tránh được tình trạng các tổn thương phát triển ảnh hưởng tới cấu trúc xương, để đảm bảo chất lượng đời sống của người bệnh.

  • Điều trị nội khoa theo chỉ định của bác sĩ: Điều trị bằng các loại thuốc chuyên khoa theo chỉ định. Các loại thuốc này có tác dụng chống viêm, giảm đau, giảm tê cứng ở khớp. Cần chú ý đến tác dụng phụ của thuốc để hạn chế tối đa di chứng cho người bệnh.

Vật lý trị liệu, phục hồi chức năngVật lý trị liệu, phục hồi chức năng

  • ·Phục hồi chức năng và vật lý trị liệu giúp cải thiện tư thế đi lại giúp ngăn chặn sự thoái hóa và dính khớp của người bệnh.
  • Phẫu thuật trong trường hợp không đáp ứng điều trị hoặc người bệnh có những tổn thương nghiêm trọng không thể chữa trị theo phương pháp nội khoa hoặc phục hồi chức năng.

Phòng ngừa bệnh viêm cột sống dính khớp

Thăm khám tại các cơ sở uy tín khi có triệu chứng của bệnhThăm khám tại các cơ sở uy tín khi có triệu chứng của bệnh

Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, tập thể dục thường xuyên, không sử dụng rượu bia và hút thuốc lá giúp phòng ngừa bệnh. Khi xuất hiện các triệu chứng cần đến khám tại cơ sở y tế khi có biện pháp điều trị phù hợp, không để bệnh diễn biến nặng sẽ điều trị khó khăn và khó phục hồi.

Xem thêm: Vôi hoá cột sống – căn bệnh không thể xem thường!

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close