Sống khoẻ

Giai đoạn nào là giai đoạn trẻ phát triển chiều cao nhanh nhất

Trẻ em có hai giai đoạn phát triển thể chất vượt trội là giai đoạn 1000 ngày đầu đời (từ khi trẻ được mang thai đến 24 tháng tuổi) và giai đoạn tuổi dậy thì. Hai giai đoạn này nếu trẻ được cung cấp đầy đủ dưỡng chất và có môi trường sống lành mạnh thì sẽ đạt được chiều cao tối ưu.

1. Hai giai đoạn vàng phát triển chiều cao ở trẻ

Giúp con phát triển chiều cao tối đa luôn là mong muốn của bố mẹ. Ở những giai đoạn quan trọng, chúng ta cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để con có vóc dáng lý tưởng.

Theo CNN, ngay từ khi trong bụng mẹ, chiều cao của trẻ đã bắt đầu chịu ảnh hưởng từ chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Tiếp theo đó, bé sẽ tiếp tục phát triển chiều cao của mình sau khi ra đời đến năm 2 tuổi. Cột mốc quan trọng thứ 3 đó là vào tuổi dậy thì. Chỉ số chiều cao của bé tăng chuẩn và phát triển khác nhau qua từng giai đoạn.

1.1. 1000 ngày đầu đời

1.000 ngày đầu đời được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh là giai đoạn vàng phát triển chiều cao và thể chất. Trẻ có thể tăng 25 cm trong năm đầu tiên và 10 cm mỗi năm trong 2 năm tiếp theo, nếu được bổ sung dinh dưỡng đúng và đủ. Đây là giai đoạn quyết định đến 60% khả năng tăng trưởng chiều cao của trẻ trong tương lai.

Từ khi trẻ được mang thai đến 24 tháng tuổi là thời điểm vàng để phát triển chiều caoTừ khi trẻ được mang thai đến 24 tháng tuổi là thời điểm vàng để phát triển chiều cao

Giai đoạn trẻ nhỏ dưới 12 tháng tuổi đạt tốc độ phát triển nhanh nhất so với mọi giai đoạn khác. Trẻ có cân nặng gấp đôi cân nặng sơ sinh trong vòng 4-5 tháng đầu và gấp 3 lần cân nặng sơ sinh vào cuối năm thứ nhất. Đến ngày sinh nhật đầu tiên của trẻ, chiều dài nằm (tức là chiều cao của trẻ) đã tăng gấp rưỡi so với chiều dài khi sinh.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, giai đoạn trẻ có nguy cơ suy dinh dưỡng cao nhất là từ 12-24 tháng tuổi, và tỷ lệ suy dinh dưỡng giữ ở mức cao cho tới 60 tháng (5 tuổi). Những trẻ bị suy dinh dưỡng trong 2 năm đầu của cuộc sống sẽ bị ảnh hưởng đến phát triển thể lực, đặc biệt là chiều cao của trẻ ở tuổi vị thành niên. Sự phát triển trí não của những trẻ này cũng sẽ kém hơn những trẻ khác.

Trẻ dưới 2 tuổi cũng là giai đoạn diễn ra sự chuyển tiếp về nuôi dưỡng (ăn dặm và sau đó dần chuyển sang ăn bữa ăn cùng gia đình), đồng thời là giai đoạn trẻ dễ bị mắc các bệnh nhiễm khuẩn, đặc biệt là tiêu chảy và viêm đường hô hấp. Do vậy, trong giai đoạn này trẻ cần được chăm sóc cẩn thận hơn.

Giai đoạn dưới 2 tuổi trẻ rất dễ mắc bệnh nên cần được chăm sóc cẩn thậnGiai đoạn dưới 2 tuổi trẻ rất dễ mắc bệnh nên cần được chăm sóc cẩn thận

Sau 2 tuổi, tốc độ tăng trưởng không quá nhanh khoảng 6,2  cm mỗi năm, mật độ xương cũng tăng lên khoảng 1% một năm ở cả bé trai và bé gái. Tuy nhiên việc có chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng sẽ tiếp tục hỗ trợ cho sự phát triển chắc khỏe của xương là tiền đề cho sự phát triển chiều cao ở lứa tuổi dậy thì.

1.2. Giai đoạn dậy thì

Tuổi dậy thì (quy định là từ 12-18 tuổi) đặc trưng bởi sự tăng trưởng vượt bậc về cả cơ bắp, khung xương cũng như các chức năng sinh dục. Tốc độ tăng trưởng nhanh cả về chiều cao, cân nặng và trẻ sẽ đạt đỉnh của tốc độ tăng chiều cao khi mà trẻ có thể tăng khoảng 10-15 cm/năm và mức tăng sẽ giảm dần sau đó.

Chiều cao và tốc độ tăng trưởng ở nam và nữ là khác nhauChiều cao và tốc độ tăng trưởng ở nam và nữ là khác nhau

giai đoạn 10 tuổi, cứ mỗi năm bé gái tăng 10 cm chiều cao và tăng dần đến khi đạt được 15 cm một năm ở độ tuổi 12. Đỉnh tốc độ tăng trưởng của trẻ nam là 12 tuổi (10 cm/năm) và đạt tối đa đến 14 tuổi (15 cm/năm). Tốc độ tăng trưởng sẽ giảm dần trong khoảng 15 tuổi ở nữ giới và khoảng 17 tuổi ở nam giới. Thời gian phát triển chiều cao mạnh nhất ở nữ giới là từ 8-17 tuổi, quyết định đến 23% chiều cao trung bình ở người trưởng thành.

Kích thước xương, khối lượng xương và mật độ chất khoáng ở mỗi xương tăng lên khoảng 4% mỗi năm tính từ giai đoạn trẻ 8 tuổi cho đến qua giai đoạn vị thành niên. Sự tích lũy nhanh chóng về khối lượng xương có liên quan đến sự tăng trưởng và phát triển chiều cao và có thể cả sự hoạt động của các hormone tăng trưởng như IGF-1, steroid sinh dục và các receptor của các hormone.

Hormone tăng trưởng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển chiều caoHormone tăng trưởng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển chiều cao

Vai trò của khẩu phần ăn càng trở nên quan trọng đối với sự phát triển cơ thể của trẻ em trong giai đoạn này. Các chất dinh dưỡng chính để tăng trưởng và phát triển gồm protein, sắt, canxi, vitamin A, vitamin D, iot và kẽm. Ngoài ra, còn có vai trò của hormone GH và các hormone sinh dục.

Trong giai đoạn này, cơ thể có nhiều tiềm năng để khắc phục các tình trạng chậm phát triển do thiếu dinh dưỡng ở các giai đoạn trước. Lưu ý việc dùng thuốc thay thế hormone chỉ sử dụng trong những trường hợp trẻ đã được thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng chặt chẽ để chẩn đoán xác định, tuyệt đối không tự ý dùng các thuốc thay thế hormone này sẽ không có tác dụng và nguy hiểm tính mạng của trẻ.

Nhiều nghiên cứu còn cho thấy, ở những năm tiếp theo, khi cơ thể được ăn uống hợp lý, tích cực rèn luyện thể dục thể thao và lối sống lành mạnh, chiều cao con người vẫn tiếp tục tăng ít cho đến 25 tuổi ở nữ giới và 28 tuổi ở nam giới.

Qua tuổi dậy thì, chiều cao vẫn có thể tăng ítQua tuổi dậy thì, chiều cao vẫn có thể tăng ít

Phần lớn trẻ em Việt Nam mới sinh đều có chiều dài tương đương với trẻ em sinh ra tại các quốc gia khác trên thế giới (trên 50cm), nhưng từ 3 tuổi trở lên, khoảng cách chiều cao của trẻ em Việt Nam cách biệt dần và dần bị trẻ em thế giới bỏ xa. Chiều cao trung bình của người Việt trưởng thành hiện nằm trong nhóm những nước có chiều cao thấp ở châu Á và càng xa hơn các quốc gia châu Âu mặc dù chương trình phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em do Viện Dinh Dưỡng triển khai trong nhiều thập kỷ qua đã đạt được những hiệu quả đáng kể về cải thiện chiều cao trẻ em.

Tuy nhiên, các tiêu chí trong cuộc sống để giúp phát triển chiều cao tối ưu ở hầu hết các vùng miền vẫn chưa đạt đến được như đảm bảo đủ dinh dưỡng không thiếu ăn, không thiếu vi chất, môi trường sống trong sạch không nhiễm khuẩn, bụi, hóa chất… Vì thế nắm bắt được các giai đoạn tăng trưởng chiều cao của trẻ cùng với các yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao, đặc biệt là dinh dưỡng hợp lý giúp cho các bậc phụ huynh có những biện pháp can thiệp kịp thời giúp trẻ đạt được chiều cao tối ưu.

2. Thực phẩm giúp tăng chiều cao tối ưu cho trẻ

Trứng: Hàm lượng protein trong trứng rất quan trọng trong việc tăng trưởng chiều cao cho trẻ, do đó, cố gắng cho trẻ ăn một quả trứng/ngày. Có thể chế biến theo nhiều cách như trứng tráng, rán, luộc để thay đổi hương vị cho trẻ.

Sữa: Sữa rất giàu canxi, tốt cho sự phát triển xương cũng như sức khỏe của trẻ. Khuyến khích trẻ uống sữa mỗi ngày cũng giúp bổ sung protein cho cơ thể.

Sữa rất tốt cho sự phát triển của xươngSữa rất tốt cho sự phát triển của xương

Đậu nành: Đây là thực phẩm chay rất giàu protein, chúng giúp cải thiện xương và cơ bắp. Bạn nên chế biến nhiều món ăn ngon với đậu nành để hỗ trợ tốt nhất cho trẻ cao lớn hơn.

Bột yến mạch: Với lượng protein cao nhưng ít chất béo, bột yến mạch là thực phẩm lành mạnh cho hầu hết lứa tuổi, đặc biệt giúp trẻ em phát triển chiều cao tối ưu.

Thịt gà: Trong thịt gà có chứa rất nhiều protein giúp tăng trưởng, phát triển chiều cao cho bé. Với thịt gà, các mẹ có thể chế biến nhiều món ngon vừa bổ dưỡng, vừa thay đổi khẩu vị, bé sẽ ăn ngon miệng hơn.

Thịt gà vừa là món ngon vừa tốt cho việc phát triển chiều caoThịt gà vừa là món ngon vừa tốt cho việc phát triển chiều cao

Rau cải bó xôi: Cải bó xôi không chỉ chứa nhiều vitamin mà còn chứa rất nhiều khoáng chất như sắt và canxi cần thiết cho sự phát triển chiều cao của trẻ, giúp trẻ tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ sức khỏe cho bé mỗi ngày.

Cà rốt: Vitamin A trong cà rốt khá dồi dào, hỗ trợ cho quá trình tổng hợp protein trong cơ thể. Chính vì vậy, các mẹ nên bổ sung thêm cà rốt vào khẩu phần ăn hàng ngày của bé để bé có thể phát triển toàn diện về thể chất, đặc biệt là chiều cao.

Trái cây: Hầu hết, tất cả các loại trái cây cung cấp rất nhiều vitamin và khoáng chất cũng như chất xơ sẽ giúp bé phát triển một cách khỏe mạnh. Đặc biệt, trong một số lại trái cây như xoài, dưa, đào… giàu vitamin A rất tốt cho sự phát triển của xương, giúp chiều cao của bé tăng nhanh chóng.

Hầu hết trái cây đều tốt cho sự phát triển của xươngHầu hết trái cây đều tốt cho sự phát triển của xương

Sữa chua: Vitamin Dprotein là những chất cấu tạo nên xương khớp, giúp tăng chiều cao một cách nhanh chóng. Mà trong sữa chua chứa khá nhiều các chất này. Chính vì vậy, cho bé ăn nhiều sữa chua để giúp cải thiện chiều cao của bé.

Xem thêm: Sự phát triển chiều cao của trẻ chịu ảnh hưởng của những yếu tố nào?

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close