Sống khoẻ

Giấc ngủ của trẻ sơ sinh và cách giúp trẻ sơ sinh ngủ ngon!

Để thích nghi với môi trường mới, thông thường trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc và thức dậy nhiều lần trong vài giờ, việc hiểu rõ về cơ chế giấc ngủ của trẻ sẽ giúp phụ huynh chăm sóc trẻ tốt cũng như có những phương pháp giúp trẻ ngủ ngoan hơn.

1. Đặc điểm giấc ngủ của trẻ sơ sinh

1.1. Thời lượng mỗi giấc ngủ

Thông thường, tổng thời gian ngủ trong một ngày của trẻ sơ sinh là từ 16 tiếng trở lên, tuy nhiên chúng thường được chia thành nhiều lần và mỗi giấc ngủ khá ngắn, chỉ kéo dài vài giờ. Giấc ngủ của trẻ sơ sinh ban đầu có thể rất thất thường, song lịch trình ngủ sẽ đi vào quỹ đạo ổn định với thời lượng lâu hơn khi bé dần trưởng thành. Bé càng lớn đồng nghĩa với lượng sữa bú được càng nhiều và sẽ no lâu hơn, do đó trẻ sơ sinh không cần phải thức dậy giữa những giấc ngủ ngắn vì lý do đói bụng.

Tổng thời gian ngủ trong 1 ngày của trẻ sơ sinh là từ 16 tiếng trở lênTổng thời gian ngủ trong 1 ngày của trẻ sơ sinh là từ 16 tiếng trở lên

Mặc dù mỗi bé là một trường hợp khác nhau, song nhìn chung đa phần trẻ sơ sinh 3 – 4 tháng tuổi có thể ngủ ít nhất 5 giờ mỗi lần. Trong vòng 1 năm đầu đời, bé sẽ bắt đầu ngủ trung bình khoảng 10 giờ đồng hồ mỗi đêm.

1.2. Một giấc ngủ của trẻ sơ sinh gồm những giai đoạn nào?

Giấc ngủ của trẻ nhỏ cũng chia làm nhiều giai đoạn như người lớn, tùy từng giai đoạn mà trẻ có thể nằm yên hay có những cử động. Có 2 loại giấc ngủ là: Giấc ngủ nhanh và giấc ngủ chậm.

Giấc ngủ nhanh (REM- rapid eye movement: cử động mắt nhanh): đây là giấc ngủ nông, trẻ sẽ nằm mơ và mắt cử động nhanh theo chiều trước sau. Giấc ngủ REM chiếm đến khoảng một nửa thời gian ngủ của trẻ trong ngày nên mặc dù ngủ tới 16 giờ một ngày nhưng bé chỉ ngủ sâu trong khoảng 8 giờ.

Giấc ngủ chậm (Non-REM- Non-rapid eye movement: không cử động mắt nhanh): Giấc ngủ này gồm 4 giai đoạn sau:

  • Giai đoạn 1: Buồn ngủ – mí mắt sụp xuống hay có thể chớp liên tục, ngủ gà ngủ gật.
  • Giai đoạn 2: Ngủ lơ mơ- Trẻ vẫn có cử động, giật mìnhvặn mình hoặc rên.
  • Giai đoạn 3: Ngủ sâu – trẻ im lặng và không cử động.
  • Giai đoạn 4: Ngủ rất sâu – trẻ im lặng và không cử động.

Giấc ngủ của trẻ sẽ diễn tiến tuần tự theo 4 giai đoạn rồi quay lại giai đoạn 2 và chuyển sang ngủ REM. Một giấc ngủ của trẻ có thể có vai chu kỳ ngủ trên. Trong vài tháng đầu trẻ sơ sinh ngủ hay bị giật mình khi chuyển từ ngủ sâu sang ngủ lơ mơ và khó ngủ trở lại.

1.3. Một giấc ngủ an toàn

Trẻ sơ sinh cần được ngủ chung phòng với bố mẹ nhưng bắt buộc phải nằm trong một chiếc cũi hoặc nôi riêng trong vòng tối thiểu 6 tháng đầu và có thể kéo dài đến 1 năm. Một nghiên cứu cho thấy tuân thủ quy tắc trên có khả năng giúp làm giảm nguy cơ trẻ sơ sinh mắc phải hội chứng đột tử (SIDS – Sudden Infant Death Syndrome).

Nên để trẻ nằm riêng trong nôi hoặc cũiNên để trẻ nằm riêng trong nôi hoặc cũi

Bé cần được ngủ một mình trong chiếc cũi / nôi có cấu trúc được thiết kế dành riêng cho trẻ sơ sinh. Giường người lớn không an toàn cho những em bé vừa mới chào đời vì bé có thể:

  • Mắc kẹt giữa các thanh đầu giường.
  • Rơi vào không gian giữa đệm và khung giường hoặc giữa đệm và tường.
  • Ngạt thở do vô tình bị che mũi và miệng khi bố mẹ đang ngủ.

2. Các phương pháp giúp trẻ sơ sinh ngủ ngon sâu giấc

2.1. Tập thói quen ngủ ngoan cho trẻ

  • Nhận biết dấu hiệu cho thấy trẻ buồn ngủ

Trong 8 tuần đầu sau sinh trẻ không thể thức hơn 2 giờ liên tục vì sau đó trẻ sẽ quá mệt mỏi và trở nên khó ngủ. Các dấu hiệu buồn ngủ của trẻ như chớp mắt liên tục, lim dim, kéo dài, ngáp hay quầng thâm dưới mắt sẽ giúp phụ huynh cho trẻ đi ngủ để đảm bảo giấc ngủ cho trẻ.

  • Dạy trẻ phân biệt giữa ngày và đêm

Một số trẻ sơ sinh có thói quen thức đêm ngay từ trong bụng mẹ và khi ra đời cũng duy trì thói quen như vậy. Trong vài ngày đầu sau sinh không thể thay đổi thói quen của trẻ ngay được mà chỉ có thể bắt đầu dạy khi trẻ được 2 tuần tuổi.

Ban ngày khi trẻ còn thức cần chơi với trẻ càng nhiều càng tốt, nói chuyện và hát cho trẻ nghe vào các cữ bú ban ngày, đảm bảo ánh sáng trong phòng ngủ và không cần loại bỏ các tiếng ồn thông thường ban ngày như tiếng tivi, radio,…nhẹ nhàng đánh thức trẻ dậy khi trẻ thiu thiu ngủ. Khi về đêm cần giữ yên lặng và nói khẽ khi trẻ bú cữ đêm, giữ phòng tối và yên tĩnh.

  • Dạy trẻ tự ngủ

Khi trẻ được 6-8 tuần tuổi có thể bắt đầu dạy trẻ tự ngủ. Phụ huynh nên đặt trẻ vào nôi hay giường khi trẻ buồn ngủ nhưng vẫn còn thức. Cách thức dỗ trẻ trong 8 tuần đầu sau sinh rất quan trọng vì sẽ tạo thành thói quen cho trẻ cho nên cần lựa chọn hình thức khả thi với bản thân như: hát ru, nghe nhạc, vỗ nhẹ mông, gãi nhẹ đầu,… Không nên cho trẻ ngủ trên tay rồi mới đặt xuống giường vì sẽ tạo thói quen xấu cho trẻ.

2.2. Chuẩn bị giấc ngủ cho trẻ

Việc chuẩn bị tốt giấc ngủ cho trẻ rất quan trọng để giúp trẻ ngủ ngoan và sâu giấc. Có 7 bước chuẩn bị như sau:

  • Cho trẻ ăn no trước khi đi ngủ: Cần đảm bảo trẻ đã được ăn no để lại trừ nguyên nhân do ăn uống khiến trẻ “mất ngủ” trong đêm.

Cần cho trẻ ăn no trước khi ngủCần cho trẻ ăn no trước khi ngủ

  • Tạo không khí bình yên giúp trẻ đến với giấc ngủ.
  • Cho trẻ ngủ sớm: cho trẻ ngủ vào khoảng 8 giờ tối để tạo thành nếp tốt, thuận lợi cho trẻ khi đến tuổi đi học.
  • Dỗ giấc ngủ cho trẻ theo từng độ tuổi.
  • Tránh tạo sự kích thích quá mức lên giác quan khi cho trẻ ngủ: không gian yên tĩnh, thoáng mát với ánh sáng và bày trí nhẹ sẽ tạo sự bình yên giúp hệ thần kinh trẻ được ổn định khi ngủ.
  • Sắp xếp giường ngủ cho trẻ với chăn và gối thật êm: Trẻ sẽ được ngủ trong môi trường mềm mại, êm ái và cảm giác an toàn như trong bụng mẹ đồng thời giúp giữ ấm cho trẻ suốt đêm, đó cũng là vật cản giúp trẻ không bị rơi xuống đất trong quá trình “xoay chuyển” khi ngủ.
  • Tạo sự thoải mái cho bé trước khi đi ngủ: Phụ huynh cần đặt trẻ vào không gian có ánh sáng mờ và nhiệt độ phù hợp, tắt tivi và giảm âm lượng nhạc, điện thoại để tạo sự thoải mái cho trẻ.

3. Những lưu ý cho phụ huynh

Đối với một gia đình vừa có thành viên nhỏ chào đời, không chỉ giấc ngủ của trẻ sơ sinh mới cần được quan tâm chú trọng, mà hơn thế nữa, bố mẹ – những người trực tiếp chăm sóc trẻ cũng phải được nghỉ ngơi đầy đủ. Điều này sẽ giúp phụ huynh tránh bị kiệt sức và luôn giữ được năng lượng để đồng hành cùng bé. Nhiều bố mẹ mệt mỏi đến mức có thể thiếp đi bất cứ lúc nào, song cũng có người không dễ dàng ngủ ngon giấc.

Một số gợi ý sau đây có thể giúp các bậc phụ huynh lần đầu làm cha mẹ tranh thủ được thời gian ngủ nghỉ càng nhiều càng tốt:

  • Ngủ khi bé ngủ

Khi trẻ sơ sinh ngủ ngon, bố mẹ cũng nên chỉnh điện thoại sang chế độ yên lặng và gác lại các công việc nhà còn dang dở để tranh thủ nghỉ ngơi. Đảm bảo sức khỏe luôn là vấn đề cần được ưu tiên hàng đầu.

  • Tìm sự giúp đỡ

Khi bạn bè và người thân ghé thăm, phụ huynh không cần thiết phải tiếp đón họ thật chỉnh chu như thời gian trước đây. Thay vào đó, có thể nhờ người đáng tin cậy trông nom em bé thay thế bố mẹ trong một lát.

  • Không để bé nằm cùng giường

Không nên để bé nằm cùng giườngKhông nên để bé nằm cùng giường

Phụ huynh có thể cho bé nằm cùng giường để bé bú hoặc khi đang vỗ về bé, nhưng cần đưa bé trở lại cũi / nôi khi bố mẹ phải đi ngủ.

  • Phân chia nhiệm vụ

Nếu có thể, nên sắp xếp một lịch trình với người bạn đời, cho phép mỗi người luân phiên nghỉ ngơi và thay nhau chăm sóc em bé.

  • Bình tĩnh khi bé khóc

Đôi khi, bố mẹ cần để bé tự nín dứt khi khóc. Trừ khi có nghi ngờ trẻ sơ sinh đang khóc vì đói hoặc không thoải mái, phụ huynh nên để yên cho bé tự xoa dịu chính bản thân trẻ khi khóc không có lý do.

  • Tránh các yếu tố gây khó ngủ

Nicotine từ thuốc lá, caffeine từ cà phê hoặc nước tăng lực, và rượu không nên được tiêu thụ khi bố mẹ đang chăm sóc bé, đặc biệt là vào ban đêm. Thay vào đó, nên giữ cho căn phòng ngủ vừa đủ tối, yên tĩnh và thoáng mát để giúp những ông bố bà mẹ đang mệt mỏi dễ ngủ ngon hơn.

  • Khi không thể ngủ

Nếu đã nằm trên giường một thời gian mà vẫn chưa thể ngủ được, phụ huynh có thể ra khỏi giường để làm một số việc thư giãn, ví dụ như đọc sách, sau đó trở lại giường khi đã cảm thấy buồn ngủ.

Dành thời gian để hiểu thói quen sinh hoạt và những mong muốn của bé thông qua tiếng khóc có thể là gợi ý để bố mẹ giúp trẻ sơ sinh ngủ ngon hơn. Nếu lo lắng có vấn đề bất thường khi trẻ sơ sinh ngủ ọ ẹ thường xuyên, hay thậm chí là tình trạng mất ngủ của chính bản thân bố mẹ, nên trình bày với bác sĩ nhằm tìm ra hướng giải quyết tối ưu.

Tóm lại, chất lượng giấc ngủ của trẻ sơ sinh không phải là thước đo kỹ năng làm cha mẹ, do vậy không nên quá căng thẳng vì sẽ dễ dẫn đến trầm cảm. Bên cạnh đó, chăm sóc tốt cho bản thân – bao gồm ngủ đủ giấc – sẽ giúp phụ huynh có đủ khả năng trông nom bé một cách hiệu quả nhất.

Xem thêm: Vì sao trẻ khóc đêm? Khóc đêm như thế nào là bất thường?

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close