Dinh dưỡng

Enzyme tiêu hoá là gì? Vai trò của enzyme tiêu hoá

Cơ thể con người nói chung và hệ tiêu hóa nói riêng hoạt động được là nhờ enzyme tiêu hóa “góp mặt” trong hầu hết quá trình chuyển hóa vật chất và đóng vai trò vô cùng quan trọng.

1. Enzyme tiêu hoá là gì?

Enzyme tiêu hoá hay còn gọi là men tiêu hóa là các chất hóa học do cơ thể bài tiết vào đường ruột, đóng vai trò trong phân cắt thức ăn thành phân tử nhỏ, dễ hấp thụ. Mỗi loại enzyme khác nhau sẽ do từng cơ quan khác nhau sản xuất ra, có tác dụng chuyển hóa từng chất hóa học chuyên biệt trong thức ăn. Các chất cơ bản đó là chất đường bột (glucid), chất đạm (protein), chất béo (lipid), được chuyển hóa là nhờ vào hệ men tiêu hóa từ tuyến nước bọt, cửa ngõ đầu tiên của con đường này, kế tiếp là gan, tụy và dịch ruột.

enzyme tiêu hoáEnzyme tiêu hoá được cơ thể tiết vào đường ruột nhằm phân cắt thức ăn thành phân tử nhỏ

Một điều cần phân biệt rõ ràng là enzyme tiêu hoá hoàn toàn khác với men vi sinh. Men vi sinh là các bào tử vi trùng có ích cộng sinh tại đường ruột, được sản xuất đông khô, khi uống vào sẽ làm phong phú thêm hệ vi sinh thường trú, trong khi men tiêu hóa là các hợp chất hóa học thực thụ được tổng hợp nhân tạo.

2. Thành phần của enzyme tiêu hoá

Enzyme tiêu hóa có 05 loại chính: Protease, Lipase, Amylase, Lactase, Cellulase được sản sinh ra từ các tuyến ngoại tiết khác nhau trong cơ thể:

Lipase

Đây là loại enzym chất béo và các vitamin tan trong chất béo thành các axit béo đơn và glycerol. Bổ sung lipase sẽ đẩy nhanh việc xử lý các chất béo dung nạp vào cơ thể, đối với người bình thường hoặc người bị bệnh về tuyến tụy đều có lợi. Ngoài ra, enzyme này sẽ tạo điều kiện cho cơ thể hấp thụ các dinh dưỡng tan trong chất béo như Omega-3, omega-6, vitamin D, vitamin K,…

Amylase

Là loại enzym tinh bột và đường bằng cách tách carbohydrate thành các loại đường đơn giản để cơ thể dễ hấp thụ. Amylase có trong tuyến nước bọt, dịch tụy là chủ yếu và giúp hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, bổ sung “công cụ” xúc tác khi tuyến tụy bị thiếu hụt enzyme. Với người khỏe mạnh, việc ức chế amylase để chống lại sự tăng đường trong máu và nguy cơ béo phì.

Protease

Emzyme proteaseEmzyme protease giúp tách các phân tử protein thành các peptide và axit amin nhỏ

Đây là enzym tiêu hóa protein, chúng được tạo ra ở tuyến tụy và sau đó đi qua ruột non để tiếp tục quá trình tiêu hóa. Protease và peptidase tách các phân tử protein thành các peptide và axit amin nhỏ, giúp việc dung nạp được Gluten hoặc Protein sữa, thịt không bị cản trở (nhất là ở người lớn tuổi). Đồng thời, protease còn có tác dụng loại bỏ các mảnh vỡ của tế bào ký sinh trùng, vi khuẩn, vi rút, nấm, màng protein của tế bào ung thư.

Lactase

Enzyme này tồn tại ở mép ruột non hoặc do một số lợi khuẩn trong đường ruột tạo ra nhằm phân hủy đường lactose thành glucose và galactose. Hiện trạng thiếu hụt lactase thường bắt gặp ở trẻ em, hậu quả là trẻ không dung nạp được sữa, bị suy dinh dưỡng, thể chất kém phát triển.

Cellulase

Là enzyme giúp phá vỡ các sợi thực vật, tiêu hóa chất xơ có trong các thực phẩm tươi sống. Bằng cách chuyển đổi Cellulose thành các phân tử nhỏ hơn để vận chuyển chúng đi qua đường ruột một cách “trơn tru”, tăng dưỡng chất hấp thu được trong thức ăn từ thực vật.

3. Vai trò của enzyme tiêu hoá

Chức năng cốt lõi của các enzyme tiêu hoá là chia cắt khối thức ăn thành các phân tử hóa học tương ứng, từ đó dễ hấp thu qua thành ruột, vào máu và đi nuôi cơ thể. Chính vì thế, dù với loại nào, enzyme tiêu hoá được sản xuất ra trong lĩnh vực Y khoa cũng có chức năng chung là dùng để tái lập chức năng đó khi hệ tiêu hóa không còn đảm bảo được vai trò này.

tiêu hoá thức ănEmzyme tiêu hoá giữ vai trò tiêu hoá thức ăn

Cụ thể là chất đường bột từ gạo, bột, bánh, mì sẽ được enzyme chia nhỏ thành phân tử đường đơn; tương tự như vậy, chất đạm trong thịt, cá, trứng, sữa thành các axit amin, chất béo thành các axit béo để cơ thể dễ hấp thu. Như vậy, nếu như không có enzyme tiêu hoá nhân tạo thay thế, khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng thiết yếu của cơ thể sẽ không còn được đảm bảo nữa. Cơ thể sẽ trở nên gầy mòn, suy yếu và dễ mắc bệnh tật.

4. Cách dùng enzyme tiêu hoá

Enzyme tiêu hóa ở người là một mắt xích quan trọng trong hệ thống đường tiêu hóa giúp cho quá trình chuyển hóa thức ăn trong dạ dày hiệu quả. Chính vì vậy, việc vận dụng các loại enzyme này sao cho đạt chất lượng chính là vấn đề mà mọi người cần quan tâm.

Sau đây là cách để bổ sung các loại enzyme tiêu hoá vào cơ thể:

4.1. Bổ sung enzym tiêu hóa từ sản phẩm men tiêu hóa

Các sản phẩm men tiêu hóa thường có thành phần hỗn hợp của amylase, lipase, protease. Đơn cử là men proteaza hỗ trợ tiêu hóa các chất protein trong thịt, cá, trứng, sữa. Hoặc men lipaza làm tiêu hóa chất béo; men amylaza “xử lý” các phân tử glucoza trong tinh bột, tạo đường để hấp thụ.

Ngoài ra, các men tiêu hóa như cellulaza, hemixenlulaza, phytaza, beta- glucanaza, pectinaza và xylanaza giúp chuyển đổi các chất xơ thành “mảnh nhỏ”, tăng tính lưu thông trong đường ruột và nhuận trường.

Khi gặp các vấn đề về dạ dày, đường ruột thì việc bổ sung thêm các sản phẩm men tiêu hóa là điều cần thiết để trợ năng cho hệ thống tiêu hóa. Tuy nhiên, việc này cần tham khảo ý kiến chuyên môn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có sự lựa chọn loại men tiêu hóa thích hợp với thể trạng cơ thể.

4.2. Bổ sung enzym tiêu hóa tự nhiên

Ăn nhiều trái cây, rau quả tươi giúp bổ sung enzyme tiêu hóa tự nhiên, chẳng hạn: Xoài, chuối chứa amylase giúp tiêu hóa đường bột; dứa, kiwi, đu đủ có chứa các loại protease giúp tiêu hóa tốt protein; quả bơ chứa lipase tiêu hóa chất béo; mật ong thì chứa nhiều enzyme khác nhau (như diastase, invertase, catalase) giúp tiêu hóa carbohydrate và protein.

enzyme tiêu hoá tự nhiênNhững loại thực phẩm giàu enzyme tiêu hoá tự nhiên

Ngoài ra, còn có một số thảo dược được ví như enzyme tự nhiên bao gồm cam thảo, gừng, bạc hà, nha đam…

Nói tóm lại, khi cơ thể khó tiêu hóa một số loại thực phẩm là do sự thiếu hụt hoặc mất cân đối các loại enzyme thì con người có xu hướng bổ sung enzyme. Tuy nhiên, để dùng enzyme tiêu hóa đúng cách thì chúng ta cần lắng nghe ý kiến bác sĩ, kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh, ăn chậm nhai kỹ, giảm căng thẳng để đạt hiệu quả tích cực như mong muốn.

Xem thêm: Các loại enzyme tiêu hoá. Nên dùng enzyme tiêu hoá khi nào?

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close