Dinh dưỡng

Dinh dưỡng cho người tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng rối loạn chuyển hóa đường trong cơ thể khi mang thai, có thể gây ra một số tai biến sản khoa rất nguy hiểm. Nếu chế độ dinh dưỡng không được kiểm soát chặt chẽ, có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng tới sức khỏe mẹ và bé.

1. Bệnh tiểu đường thai kỳ là gì?

Bệnh tiểu đường thai kỳ là tình trạng lượng đường trong máu tăng cao khi mang thai. Tiểu đường thai kỳ ảnh hưởng đến 10% phụ nữ mang thai ở Mỹ mỗi năm.

Tiểu đường thai kỳ gồm có 2 loại: type 1 và type 2Tiểu đường thai kỳ gồm có 2 loại: type 1 và type 2

Có hai loại tiểu đường thai kỳ, bao gồm: tiểu đường thai kỳ type 1 và tiểu đường thai kỳ type 2. Thai phụ mắc tiểu đường thai kỳ type 1 có thể kiểm soát bệnh thông qua chế độ ăn uống và luyện tập thể dục. Thai phụ mắc tiểu đường type 2 cần dùng insulin hoặc các loại thuốc khác để điều trị bệnh.

Bệnh tiểu đường thai kỳ thường sẽ khỏi sau khi bạn sinh con. Tuy nhiên, bệnh có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.

2. Những điều lưu ý khi điều trị tiểu đường thai kỳ

Sau khi được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ, 3 phương pháp áp dụng với tất cả các bệnh nhân tiểu đường đó là: Thay đổi chế độ ăn, luyện tập đúng cách và cuối cùng là thuốc.

2.1. Thay đổi chế độ dinh dưỡng

70-85% bệnh nhân tiểu đường thai kỳ có thể điều chỉnh mức đường huyết trở về bình thường bằng thay đổi chế độ ăn mà không cần dùng thuốc.

Lượng carbohydrate ăn vào:

11,5 đến 16kg với BMI trước mang thai 18,5 – 24,9 kg/m2 35 – 45 % tổng lượng Calo, chia làm 3 bữa ăn từ nhỏ- trung bình và khoảng 2-4 bữa ăn phụ bao gồm cả bữa ăn đêm. Ưu tiên sử dụng các loại thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp ( <56) hay trung bình (56-69) như xà lách, rau cải, cà rốt, cà chua, nấm, rau ngót… Tăng cường protein và chất béo trong thức ăn thường ít ảnh hưởng đến đường máu sau ăn và góp phần giảm cảm giác thèm ăn cho thai phụ.

Chú ý đến chế độ dinh dưỡngChú ý đến chế độ dinh dưỡng

Bổ sung chất dinh dưỡng

Các phụ nữ tiểu đường thai kỳ nên tuân theo cùng 1 khuyến cáo về lượng vitamin và muối khoáng ăn vào như những phụ nữ không bị. Ngoài ra cần bổ sung acid folic 5mg/ ngày bắt đầu từ 3 tháng trước khi ngừng các biện pháp tránh thai, từ tuần thứ 12, liều acid folic nên giảm còn 0,4-1mg/ ngày và tiếp tục đến khi hết cho con bú.

Kiểm soát cân nặng

  • Cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ Nội tiết và bác sĩ dinh dưỡng.
  • Không nên tăng cân quá nhanh và quá nhiều.
  • Tăng từ 12,5 đến 18kg trong thai kỳ với phụ nữ có BMI trước mang thai < 18.5kg/m2.
  • 11,5 đến 16kg với BMI trước mang thai 18,5 – 24,9 kg/m2.
  • 7 đến 11,5kg với BMI trước mang thai từ 25 – 29,9 kg/m2.
  • 5-9kg với người BMI trước sinh >30kg/m2.

Kiểm tra cân nặng trong thời gian mang thaiKiểm tra cân nặng trong thời gian mang thai

2.2. Chế độ tập luyện

Tập thể dục thường xuyên cho phép cơ thể bạn sử dụng glucose mà không cần thêm insulin. Điều này giúp chống lại tình trạng kháng insulin, tình trạng mà những phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ đang gặp phải.

Phụ nữ đang bị tiểu đường thai kỳ nên đi bộ nhẹ khoảng 15 - 20 phút sau ăn 1h nếu không có chống chỉ địnhPhụ nữ đang bị tiểu đường thai kỳ nên đi bộ nhẹ khoảng 15 – 20 phút sau ăn 1h nếu không có chống chỉ định

Glucose máu có xu hướng tăng cao sau ăn, các phụ nữ đang bị tiểu đường thai kỳ nên đi bộ nhẹ khoảng 15 – 20 phút sau ăn 1h nếu không có chống chỉ định. Hoặc lựa chọn các bài tập nửa trên cơ thể tùy theo tình trạng thai phụ.

Mặc dù vậy mọi chương trình tập thể dục ở phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ đều cần được tư vấn của bác sĩ Nội tiết và bác sĩ Sản khoa.

2.3. Dùng thuốc

Khi đã áp dụng chế độ ăn hợp lý nhất và những bài tập luyện phù hợp nhất mà những phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ vẫn chưa kiểm soát tốt đường huyết của mình thì bạn sẽ được bác sĩ khuyên dùng thuốc.

Ở Việt Nam, chỉ insulin là thuốc duy nhất được Bộ Y Tế cho phép sử dụng với đối tượng mắc tiểu đường thai kỳ vì các thuốc viên vẫn chưa chứng minh được sự đầy đủ tính an toàn và có thể qua nhau thai vào cơ thể thai nhỉ.

Bệnh nhân cần được hướng dẫn thử đường huyết 4-6 lần/ ngày vào các thời điểm trước, sau ăn và trước khi đi ngủ để đảm bảo không có những biến chứng nguy hiểm như hạ đường huyết,… và để điều chỉnh chế độ ăn, chế độ luyện tập cũng như liều lượng insulin.

3. Thực phẩm nên ăn và nên kiêng khi bị tiểu đường thai kỳ

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp ổn định đường huyết làm giảm nguy cơ biến chứng do tiểu đường thai kỳ gây ra. Dưới đây là gợi ý những thực phẩm nên ăn và nên kiêng khi bị tiểu đường thai kỳ:

3.1. Tiểu đường thai kỳ nên ăn gì?

Cần lựa chọn các loại thực phẩm hợp lý để tránh việc tăng đường huyếtCần lựa chọn các loại thực phẩm hợp lý để tránh việc tăng đường huyết

Phụ nữ mang thai có dấu hiệu đường huyết các nên có chế độ ăn giảm lượng đường đưa vào cơ thể, cung cấp đủ năng lượng. Cụ thể như sau:

  • Nên ăn chia nhiều bữa nhỏ ngoài 3 bữa chính có thể thêm từ 2-3 bữa phụ. Tránh ăn quá nhiều ở một bữa gây tăng đường huyết sau ăn và hạ đường huyết khi xa bữa ăn.
  • Thịt nạc, cá nạc, đậu hũ, sữa chua không đường, sữa không béo và không đường.
  • Gạo lứt, các loại đậu, rau xanh, củ quả, cà chua, dầu oliu và ăn các loại trái cây ít có vị ngọt.

3.2. Tiểu đường thai kỳ nên kiêng gì?

Kiêng ăn một số thực phẩm làm tăng đường huyếtKiêng ăn một số thực phẩm làm tăng đường huyết

  • Hạn chế ăn những thực phẩm gây tăng đường huyết như: Bánh kẹo, trái cây ngọt( như Na, Mít…), kem, chè… Hạn chế ăn nhiều tinh bột.
  • Thực phẩm chế biến sẵn có chứa nhiều muối như: Thịt khô, mì gói, xúc xích,. đồ ăn đóng hộp….
  • Hạn chế ăn mặn, hạn chế lượng natri đưa vào cơ thể <6g / ngày.
  • Giảm ăn các thực phẩm nhiều chất béo như: Lòng đỏ trứng, bơ, bơ sữa trâu, thực phẩm chiên xào, rán, mỡ động vật, phủ tạng động vật…
  • Hạn chế đồ uống có chứa cồn, chất kích thích như rượu, bia, chè, cà phê… Nước ép trái cây ngọt, nước có ga, nước đóng sẵn có chứa hương liệu…

Xem thêm: Ý nghĩa của hạn sử dụng trên hộp sữa?

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close