Sống khoẻ

Cách chăm sóc trẻ từ lúc mới sinh đến khi đầy tháng!

Lần đầu tiên làm mẹ, ắt hẳn bạn sẽ rất bối rối không biết cách chăm sóc trẻ sơ sinh thế nào cho đúng. Bạn có thể hơi hoang mang khi có quá nhiều thứ phải học hỏi, quá nhiều việc phải thích nghi khi bé yêu ra đời.

Sau khi cất tiếng khóc chào đời, trẻ sơ sinh sẽ thoát khỏi sự bao bọc trong cơ thể người mẹ và phải tự thích nghi với môi trường bên ngoài, học cách tự thở, tự bú và chống chọi với thời tiết nóng, lạnh… Để bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện thì việc chăm sóc trẻ sơ sinh đến khi đầy tháng rất quan trọng, có nhiều vấn đề mà cha mẹ cần lưu ý.

1. Chăm sóc trẻ sơ sinh trong 7 ngày đầu

7 ngày đầu sau sinh là khoảng thời gian khá quan trọng đối với một đứa trẻ sơ sinh chưa đầy tháng vì đây vẫn còn là thời kỳ chu sinh của trẻ và khả năng trẻ bị tử vong nếu không được chăm sóc đúng cách là rất cao (chiếm 50%). Trong giai đoạn này, thần kinh sọ não của trẻ bị ức chế vì ngủ nhiều, trẻ chỉ thức dậy khi đói hoặc ướt tã, do đó, cha mẹ cần có sự quan tâm, chăm sóc đặc biệt.

7 ngày đầu chào đời là thời gian khá quan trọng của trẻ sơ sinh7 ngày đầu chào đời là thời gian khá quan trọng của trẻ sơ sinh

Cách chăm sóc trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi là cần phải giữ ấm cơ thể trẻ, nếu để trẻ bị rét, hạ thân nhiệt trong thời gian dài sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công trẻ và gây ra nhiều bệnh. Nếu không có vấn đề gì xảy ra với mẹ và trẻ sau khi sinh thì tốt nhất hãy để trẻ được nằm chung với mẹ, điều này vừa giúp kết nối tình mẫu tử, vừa giúp truyền hơi ấm từ mẹ sang con và mẹ có thể quan sát con mọi lúc, kịp thời xử lý khi có vấn đề không mong muốn xảy ra.

Khi còn trong bụng mẹ, trẻ được cung cấp chất dinh dưỡng liên tục từ máu mẹ qua nhau thai, chính vì thế khi chào đời trẻ dễ bị đói, rét nên cần phải có đủ năng lượng để sưởi ấm cơ thể và chống đỡ với thời tiết bên ngoài. Khi chăm sóc trẻ sơ sinh dưới 1 tuần tuổi cần phải nhớ rằng trẻ có nhu cầu ăn rất cao, cần được bú mẹ càng sớm càng tốt ngay khi chào đời nên mẹ phải đáp ứng nhu cầu của trẻ ngay khi bé cần chứ không nên tuân theo một giờ giấc nhất định nào.

Sữa non là thức ăn chính và tốt nhất cho sự phát triển của trẻ trong giai đoạn này. Khoa học đã chứng minh, chất IgA có trong sữa mẹ 7 ngày đầu có chứa hàm lượng cao gấp nghìn lần so với sữa thường và có tới 4.000 bạch cầu trong 1cm3 sữa non có khả năng giúp trẻ tiêu diệt các vi khuẩn đường ruột. Chính vì vậy, mẹ không nên vắt sữa non bỏ đi mà hãy tận dụng triệt để cho trẻ ăn. Trẻ sơ sinh chưa đầy tháng nếu được bú sữa non ngay sau khi sinh thì tỷ lệ bị viêm phổi và tiêu chảy sẽ rất thấp.

Sữa non là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh trong giai đoạn 7 ngày tuổiSữa non là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh trong giai đoạn 7 ngày tuổi

Một số biểu hiện sinh lý bình thường cũng rất thường gặp ở trẻ sơ sinh chưa chưa đầy tháng như: đi ngoài phân su, phân có màu xanh thẫm hoặc không mùi, đặc quánh… Tuy nhiên, nếu quá 2 ngày mà không thấy trẻ đi ngoài phân su, giảm cân hay vàng da, thường xuyên bị sặc khi bú, khó thở, tím tái, cứng hàm, khóc nhiều, ngủ li bì là biểu hiện không bình thường, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện kiểm tra tình trạng sức khỏe để có hướng xử lý kịp thời. Trong trường hợp đầu của trẻ có bướu huyết thanh thì cần theo dõi chứ không nên chọc hút vì có thể bị khiến trẻ bị nhiễm khuẩn gây nguy hiểm.

Ngoài ra, khi chăm sóc trẻ sơ sinh dưới 1 tuần tuổi bị nhẹ cân, thiếu tháng nhưng không có các dấu hiệu bất thường thì cần theo dõi ở cơ sở y tế đến khi bác sĩ đồng ý cho xuất viện. Khi về nhà cần theo dõi và chăm sóc trẻ cẩn thận.

Bố mẹ nên học cách chăm sóc con đúng đắn nhất để tạo đà cho một sự phát triển toàn diện.

Đảm bảo giấc ngủ đủ cho con

Theo nhận định của nhiều chuyên gia thì sự tăng trưởng ở trẻ sơ sinh phần lớn đạt được thông qua giấc ngủ và bú sữa. Bé ngủ nhiều giấc ngắn cả đêm lẫn ngày là hoàn toàn bình thường; bởi vì, giấc ngủ ở bé sẽ bước vào chu kỳ ổn định hơn bắt đầu từ tháng thứ tư. Tuy nhiên, khi ngủ thì cả bố và mẹ cũng để cho bé một khoảng cách an toàn nhất định.

Trẻ sơ sinh cần được ngủ đủ giấcTrẻ sơ sinh cần được ngủ đủ giấc

Cho con bú mẹ sớm nhất có thể

Nếu mẹ chưa có sữa thì có thể cho bé bú bình tạm thời, đến khi có sữa, mẹ nên tăng cường cho con bú và bú càng sớm càng tốt để bé có thể tiếp nhận được lượng sữa non bổ dưỡng. Thời gian và tần suất bú phụ thuộc vào nhu cầu của trẻ. Hầu hết trẻ sơ sinh cần được cho bú 2 – 4 tiếng/lần và khoảng 8 – 12 lần/ngày. Mẹ cũng lưu ý tư thế bú và cách bú đúng, để giúp bé hấp thụ được lượng dinh dưỡng cần thiết.

Làn da con đang còn non nớt

Da trẻ sơ sinh rất mỏng, yếu và dễ gặp hiện tượng vàng da. Thường thì da trẻ vàng vào ngày thứ 2 sau khi sinh và đến thứ 4 thì vàng giảm bớt. Lúc này lớp da ở trẻ bắt đầu thay đổi để giúp trẻ giữ nhiệt và bảo vệ trẻ.

Lớp chất “gây” bao phủ bên ngoài da trẻ trong ngày đầu mới sinh có vai trò giữ nhiệt và bảo vệ cho da trẻ. Do vậy, không nên tắm làm sạch chất “gây” trên da bé ngay sau sinh. Từ ngày thứ 2 trở đi, lớp chất “gây” này lại là môi trường rất thuận lợi cho khả năng nhiễm khuẩn da. Chính vì vậy mà sau khi ra đời từ 24-48 giờ, hàng ngày trẻ phải được tắm sạch.

Giữ gìn đôi mắt, cửa sổ tâm hồn của con

Trẻ sơ sinh thường bị chảy nước mắt và chảy ghèn trong những ngày đầu sau sinh. Tình trạng viêm kết mạc mắt có thể xảy ra trong tuần đầu nếu việc chăm sóc mắt không được thực hiện. Thế nên, bố mẹ cần lưu ý:

  • Ngay sau sinh, nên lau sạch mắt bé bằng gạc vô trùng hay bằng khăn riêng. Khăn này phải được nhúng nước chín và mát.
  • Trẻ thường được các nữ hộ sinh nhỏ mắt hay tra thuốc mỡ mắt sau khi lau mắt trong vòng một giờ sau sinh. Chú ý không được để đầu chai thuốc hay đầu ống thuốc chạm vào mắt bé.
  • Sau khi tắm nhỏ bằng nước muối sinh lý 1 lần/ngày.
  • Chăm sóc vùng rốn của con.

Giữ vệ sinh sạch sẽ, khô thoáng vùng cuống trống cho trẻGiữ vệ sinh sạch sẽ, khô thoáng vùng cuống trống cho trẻ

Điều đầu tiên các bà mẹ quan tâm ở trẻ mới sinh chính là cần được chăm sóc dây rốn vệ sinh an toàn. Mới tuần đầu dây rốn của trẻ sẽ chưa rụng, vì thế mà chúng ta cần quan tâm tới vấn đề, dây rốn trẻ sơ sinh 1 tuần tuổi phải luôn được giữ khô thoáng, sạch sẽ cho đến ngày nó tự khô rồi rụng.

Do đây là tuần đầu tiên khi bé chào đời nên cuống rốn của bé có thể rụng trong tuần, hãy giữ cuống rốn khô, sạch và để nó tự rụng. Nếu có thấy chút máu hoặc chất nhờn dính trên tã hoặc áo từ dây rốn, nên cẩn thận hơn khi vệ sinh và giữ thật khô với bông gòn. Tốt nhất nên vệ sinh chăm sóc vùng rốn ngay sau khi tắm.

Trẻ luôn cần được giữ ấm

Giai đoạn chu sinh, tuần đầu tiên trẻ sơ sinh chưa thích nghi được và cơ thể trẻ thiếu độ ấm, vì thế mà các bạn cần chú ý tới việc giữ ấm cho trẻ thường xuyên, không được để trẻ lạnh. Để nhận biết có thể trẻ chưa đủ nhiệt bạn có thể sờ vào mu bàn tay hoặc bàn chân, sau gáy của trẻ để cảm nhận nhiệt độ trên da trẻ. Nếu có thể nên cặp nhiệt độ để biết nhiệt độ trên cơ thể trẻ là bao nhiêu để có thể giữ ấm cho trẻ được tốt hơn.

Cơ thể của trẻ cũng giống như cơ thể của chúng ta, với tiết trời lạnh, mẹ có thể mặc quần áo ấm, đội mũ đồng thời không quên quấn thêm chiếc khăn mỏng bên ngoài khi cho con bú.

2. Chăm sóc trẻ sơ sinh cho đến đầy tháng

Thời kỳ chu sinh kéo dài đến khi trẻ đủ 28 ngày tuổi, trong giai đoạn này, các nguy cơ gây nguy hiểm cho trẻ sẽ giảm dần nếu như được cha mẹ chăm sóc đúng cách, chính vì thế, học cách chăm sóc trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi là điều cần thiết đối với bất kỳ bậc cha mẹ nào.

2.1. Chăm sóc trẻ khi ăn

Khi mới chào đời, phản xạ khi ăn của trẻ còn rất non nớt, do đó sự hỗ trợ từ phía mẹ là rất cần thiết, nếu cho trẻ ăn không đúng cách có thể khiến trẻ bị ọc sữa, nôn trớ rất nguy hiểm. Ngoài việc thực hiện đúng thao tác khi cho trẻ ăn, cha mẹ nên hạn chế trẻ bị ọc sữa bằng cách bế đứng trẻ vài phút và khum tay vỗ nhẹ vào lưng trẻ sau khi cho ăn; khi ngủ nên cho trẻ nằm đầu cao hơn một chút hoặc nằm nghiêng để giảm nguy cơ hít sặc, tuyệt đối không được để trẻ sơ sinh chưa đầy tháng nằm sấp khi ngủ.

Nên chú ý khi cho trẻ bú sữaNên chú ý khi cho trẻ bú sữa

Khoa học đã chứng minh, sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ sơ sinh, chính vì thế nếu mẹ có đủ sữa thì hãy đảm bảo nuôi con bằng sữa mẹ cho đến khi trẻ 1 tuổi. Để có nguồn sữa dồi dào, mẹ hãy ăn nhiều bữa, ăn đủ các chất dinh dưỡng mà uống nhiều nước mỗi ngày. Ngoài ra cho bé bú nhiều cũng là cách để kích thích sữa ra nhiều hơn.

2.2. Chăm sóc rốn và tắm cho trẻ

Trẻ sơ sinh chưa đầy tháng là đối tượng rất dễ bị nhiễm trùng sơ sinh qua đường rốn, do đó, chăm sóc rốn hàng ngày là việc làm cần thiết mà cha mẹ bắt buộc phải thực hiện. Sau khi tắm cho bé xong, hãy vệ sinh rốn bằng nước muối sinh lý và lau khô, tuyệt đối không bôi bất kỳ chất gì lên rốn của trẻ, nếu muốn mau rụng rốn thì hãy để cho rốn thông thoáng, không nên băng kín lại.

Cần chú ý cẩn thận vùng rốn để tránh nhiễm trùngCần chú ý cẩn thận vùng rốn để tránh nhiễm trùng

Trước khi tắm cho trẻ sơ sinh chưa đầy tháng thì cha mẹ nên chuẩn bị đủ quần áo, bỉm, tã, khăn lau, khăn tắm, nước tắm, thuốc nhỏ mắt nhỏ mũi… để có thể giúp trẻ vệ sinh và ủ ấm cơ thể ngay sau khi tắm. Nơi tắm cho trẻ phải kín để gió không thể lùa vào. Nếu như không sử dụng các loại lá mát để tắm cho bé thì mẹ hãy lựa chọn loại xà phòng tắm chuyên dùng cho trẻ sơ sinh với thành phần tự nhiên và phải nhớ lau khô người cho bé rồi mới mặc quần áo. Nếu thời tiết mùa đông thì không nhất thiết phải tắm cho trẻ hàng ngày.

2.3. Đội mũ và quấn tã cho trẻ đúng cách

  • Không cần đội mũ liên tục

Nếu đội mũ kín cho con ngay cả khi trời nóng không chỉ khiến trẻ ngứa ngáy khó chịu, ra mồ hôi nhiều mà còn làm tăng thân nhiệt, khiến trẻ dễ bị sốt gây nguy hiểm.

Do đó, chỉ nên đội mũ cho trẻ khi nhiệt độ thấp, cho trẻ ra ngoài trời hoặc đối với trẻ sinh non, nhẹ cân. Còn với trẻ khỏe mạnh bình thường thì hoàn toàn không cần đội mũ chụp đầu liên tục, nhất là khi trời nắng nóng.

Không nhất thiết phải đội mũ cho trẻ cả ngàyKhông nhất thiết phải đội mũ cho trẻ cả ngày

  • Không nên quấn chặt tã

Nhiều bố mẹ ưa chuộng việc quấn tã chặt để trẻ ấm hơn, ngủ ngon và sâu hơn, ít quấy khóc. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy hành động này có thể làm ép khớp háng của trẻ phải duỗi thẳng và hướng ra trước, khiến chân trẻ bị lệch trục. Ngoài ra, quấn chặt tã còn khiến trẻ bị ngạt thở, bí bách và nóng bức, khó chịu, đặc biệt không tốt khi trẻ đi ngủ.

2.4. Chăm sóc da, mắt, lưỡi, mũi cho trẻ

Trong chăm sóc trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi cần phải chú ý đặc biệt đến làn da, đôi mắt non nớt của trẻ. Việc chăm sóc da và mắt cũng như chọn các sản phẩm chăm sóc da cần tuân thủ nguyên tắc:

  • Không để da bé tiếp xúc với các loại xà phòng thô, mỹ phẩm có chất kích thích.
  • Cần thay tã ngay khi tã ướt và sử dụng các sản phẩm dịu nhẹ để chống lại sự kích thích (phân, nước tiểu…) làm da bé hăm đỏ.
  • Luôn giữ cho da trẻ có độ ẩm thích hợp.
  • Không để hóa chất độc hại ảnh hưởng đến mắt trẻ. Nếu trẻ bị chảy nước mắt và ghèn nhiều trong những ngày đầu sau sinh thi hãy vệ sinh mắt cho trẻ bằng nước muối sinh lý trẻ em hàng ngày.
  • Sử dụng khăn riêng để lau mặt cho bé.

Thường xuyên rơ lưỡi cho trẻThường xuyên rơ lưỡi cho trẻ

Ngoài ra, những bộ phận như mũi, lưỡi cũng cần phải vệ sinh sạch sẽ hàng ngày. Mẹ có thể sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh và làm sạch lưỡi để làm giảm số lượng những sinh vật gây hại trong miệng và giúp trẻ cảm nhận được hương vị tốt hơn.

2.5. Một số lưu ý khác

Cách chăm sóc trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi không thể thiếu việc đo nhiệt độ cho trẻ hàng ngày. Sức khỏe của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm nên hãy chuẩn bị một chiếc nhiệt kế để đo nhiệt độ cơ thể mỗi khi thấy bé nóng lên hay chân tay lạnh. Nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh là từ 36,5 đến 37 độ C.

Lưu ý đến nhiệt độ của trẻLưu ý đến nhiệt độ của trẻ

  • Nếu nhiệt độ cao hơn 37,5 độ C thì nên cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thông thoáng và bỏ bớt chăn cho trẻ, cho bé bú nhiều hơn.
  • Nếu nhiệt độ cao hơn 38 độ C thì có nghĩa trẻ đã bị sốt, nếu lau mát và hạ sốt không có tác dụng thì hãy đưa trẻ đến khám và điều trị ngay tại các cơ sở y tế.

Một điều đặc biệt lưu ý khi chăm sóc trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi mà cha mẹ nhất định phải nhớ, đó là cơ thể trẻ sơ sinh rất yếu ớt, sức đề kháng kém nên tuyệt đối không được để người khác ôm, hôn vào miệng trẻ, việc làm này sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và các loại vi trùng có hại xâm nhập, gây bệnh cho trẻ.

Tóm lại, việc chăm sóc trẻ sơ sinh chưa đầy tháng sẽ rất bỡ ngỡ đối với những gia đình lần đầu tiên chào đón em bé. Tuy nhiên cha mẹ và người thân khác của bé nên cố gắng học cách chăm sóc trẻ đúng cách, bởi sự chăm sóc trong những ngày đầu đời này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của bé sau này.

Xem thêm: Cách chăm sóc dây rốn đúng cách cho trẻ sơ sinh!

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close