Dinh dưỡng

Thiếu sắt có thể mắc bệnh gì?

Thiếu máu thiếu sắt là bệnh lý rất phổ biến trên thế giới, gặp ở mọi vùng miền, tuy nhiên thường gặp nhiều hơn ở các nước nghèo. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi và ở cả hai giới nhưng phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và trẻ em chiếm tỷ lệ cao hơn.

1. Nguyên nhân làm cơ thể thiếu sắt

Có nhiều nguyên nhân gây ra thiếu sắt và được phân loại theo 3 nhóm như sau:

Không cung cấp đủ nhu cầu sắt

  • Do tăng nhu cầu sắt: Trẻ em tuổi dậy thì, phụ nữ thời kỳ kinh nguyệt, phụ nữ có thai, cho con bú…
  • Do cung cấp thiếu: Ăn không đủ, ăn kiêng, chế độ ăn không cân đối, chế độ ăn  uống của người nghiện rượu, người già…

ăn kiêngChế độ ăn kiêng có thể làm cơ thể bạn bị thiếu sắt

  • Do cơ thể giảm hấp thu sắt: Viêm dạ dày, viêm ruột; cắt đoạn dạ dày, ruột; Do ăn một số thức ăn làm giảm hấp thu sắt như tanin, phytat trong chè, cà phê, nước uống có ga…

Mất sắt do mất máu mạn tính

  • Loét dạ dày tá tràng biến chứng chảy máu, ung thư đường tiêu hóa, nhiễm giun móc, polyp đường ruột…viêm chảy máu đường tiết niệu; mất máu nhiều qua kinh nguyệt;  sau phẫu thuật, sau chấn thương, U xơ tử cung…
  • Tan máu trong lòng mạch: Bệnh đái huyết sắc tố kịch phát ban đêm.

Rối loạn chuyển hóa sắt bẩm sinh (Hypotransferrinemia)

Xảy ra khi cơ thể không tổng hợp được transferrin vận chuyển sắt. Bệnh rất hiếm gặp,nó dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng cho gan, tim, xương khớp như suy tim, đau xương khớp, tiểu đường…

2. Thiếu sắt gây bệnh gì?

Thiếu sắt là nguyên nhân gây ra nhiều chứng bệnh nguy hiểm cho trẻ em, phụ nữ và người cao tuổi, đặc biệt là các chứng bệnh liên quan đến hệ tim mạch, hô hấp. Cụ thể các vấn đề sức khỏe liên quan đến tình trạng thiếu sắt gồm có:

2.1. Tình trạng tim đập nhanh gây căng thẳng, mệt mỏi

Đây là dấu hiệu phổ biến nhất và dễ nhận thấy khi bị thiếu máu do thiếu sắt. Hemoglobin là thành phần chứa nhiều sắt, chịu trách nhiệm vận chuyển oxy đến các mô, việc thiếu hụt hemoglobin tức là lượng sắt không hấp thụ đủ đồng nghĩa với việc vận chuyển oxy đến các mô bị sụt giảm, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt… và hệ quả của nó là làm suy giảm chức năng của hệ hô hấp và hệ tim mạch.

thiếu sắtMệt mỏi là dấu hiệu phổ biến của việc thiếu sắt

2.2. Giảm trí nhớ và trí thông minh

Nhiều nhà khoa học đã chứng minh tình trạng thiếu sắt trong thời gian dài dẫn đến việc suy giảm trí nhớ, khả năng tư duy và trí thông minh ở con người. Phụ nữ mang thai và trẻ em là hai đối tượng dễ bị tác động nhất khi không được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ. Ngoài ra, hiện tượng thiếu sắt cũng thường xảy ra ở phụ nữ trong thời kỳ kinh nguyệt.

2.3. Rụng tóc, bong móng

Thiếu sắt là nguyên nhân chính dẫn đến thiếu máu, điều này khiến cho da bệnh nhân bị nhăn nheo, móng tay mỏng đi và tóc dễ bị rụng. Theo các nhà khoa học giải thích thì trong sắt có chứa chất khoáng chiếm một lượng lớn trong máu. Việc tạo ra hemoglobin và myoglobin là chức năng quan trọng nhất của sắt, trong máu thiếu sắt thì phần chân tóc cũng sẽ bị ảnh hưởng. Chân tóc sẽ yếu và dễ dàng bị tổn thương do thiếu chất dinh dưỡng dẫn đến tóc bị rụng.

móng tay mỏng đi, dễ gãyThiếu sắt làm móng tay mỏng đi, dễ gãy

Cách tốt nhất để cân bằng lượng sắt trong máu là cải thiện chế độ ăn, thực phẩm giàu sắt và chứa các thành phần làm tăng khả năng hấp thụ sắt.

2.4. Hệ miễn dịch và khả năng sinh sản bị suy giảm

Đây là thực trạng khá phổ biến, đang diễn ra tại các nước kém phát triển. Trẻ em ở những quốc gia này có tỷ lệ suy dinh dưỡng khá cao, đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu máu. Thiếu sắt dẫn đến hệ miễn dịch của cơ thể bị suy giảm.

Để lý giải cho hiện tượng này, các bác sĩ đã giải thích rằng: việc thiếu sắt làm giảm quá trình sản sinh ra các tế bào bạch cầu- tế bào T- Lymphocytes. Tế bào này có vai trò chống lại sự tấn công của vi khuẩn. Hệ miễn dịch bị suy giảm là điều hiển nhiên có thể xảy ra khi mà hàng rào bảo vệ cơ thể bị giảm.

Theo các kết quả điều tra trên thế giới đã chỉ ra rằng, những người mắc chứng thiếu máu sẽ có tỷ lệ vô sinh cao hơn bình thường. Phụ nữ trong thời gian mang thai nếu bị thiếu máu còn có tỷ lệ bị sảy thai rất cao.

2.5. Các hoạt động của cơ thể bị trì trệ

Tất cả mọi hoạt động của cơ thể không thể diễn ra bình thường nếu thiếu dinh dưỡng. Tình trạng thiếu sắt trong thời gian dài sẽ dẫn đến tình trạng rối loạn các chức năng hoạt động trong cơ thể. Các quá trình hoạt động của cơ thể cũng vì thế bị hạn chế đi rất nhiều.

3. Các cách phòng chống tình trạng thiếu sắt

  • Bổ sung chất sắt thông qua bữa ăn hằng ngày: Đây là biện pháp mang tính bền vững, lâu dài, giúp cải thiện tình trạng thiếu sắt của cơ thể.
  • Sử dụng các loại thuốc sắt (dạng viên hoặc dạng nước).

thuốc sắtSử dụng viên thuốc sắt

  • Ngoài ra cần phòng chống các bệnh nhiễm ký sinh trùng, sốt rét và cần vệ sinh môi trường.
  • Bổ sung sắt vào thực phẩm: đây là giải pháp chiến lược có hiệu quả và an toàn cao. Sắt sẽ được tăng cường vào các loại thực phẩm như bánh quy, bánh dinh dưỡng, nước mắm, bột dinh dưỡng,…

Ngoài bệnh thiếu máu thì tình trạng thiếu sắt còn có thể gây ra nhiều bệnh lý khác như đã nêu ở trên. Chính vì vậy mỗi người cần nâng cao ý thức phòng chống tình trạng thiếu sắt.

Xem thêm: Thời điểm bổ sung sắt tốt nhất trong ngày?

Tags

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Close